Mádenıet • 31 Shilde, 2024

Manejde baq synady

80 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Almatyda sırk óneriniń búgingi jetistigi men jańalyǵyn áıgileıtin II halyqaralyq «Almaty Circus Festival» dodasy máre­sine jetti. Qazaqstan, Qytaı, Japonııa, Argentına, Brazılııa, Portýgalııa, Ispanııa, Italııa, Reseı, Vetnam, Belarýs, О́zbekstan, Ýkraına, Armenııa, Tájikstan, Iаkýtııa, Qyrǵyzstan, Efıopııa sekildi álemniń 18 elinen kelgen 80-nen asa sırk óneriniń myqtylary úsh kún boıy talantyn tarazyǵa salyp, halyqaralyq qazylar alqasy men kórermenderdiń aldyn­da táýekel men eptilikke qurylǵan ónerdi túrli qyrynan tanys­tyr­dy. Dál festıval ashylǵan kúni Qazaq memlekettik sırki­niń irgetasy qalanǵanyna 54 jyl tolyp, jarty ǵasyrdan astam tabysty eńbek etip kele jatqan ulttyq óner osha­ǵy­nyń ózine ǵana tán tól festıvaliniń bolýy zańdy ekenin shetel­den kelgen meımandar da oryndy atap ótti.

Manejde baq synady

Festıvaldyń ashylý­ sal­tanaty aldynda­ Qazaq memlekettik sır­ki­niń dırektory Maqsat Jaıy­qov bastaǵan qazylar alqa­sy bas­pasóz máslıhatyn uıym­das­ty­ryp, búgingi kezeńdegi eń úzdik sırk mektepteriniń jetistigi men tájirıbesi, bıylǵy halyqaralyq aýqymdy sharanyń jańalyǵy týraly jan-jaqty aqparat berdi. Maqsat Jaıyqovtyń aıtýynsha, ótken jyldan bastap Almaty qalasy ákimdiginiń qoldaýymen sırk ártisteriniń shetelge gastrol­dik saparlary 35 jyldan keıin qaıta jandanyp, álemdik festıvaldar men baıqaýlarǵa qatysyp, jetistikke jetip, jeńis tuǵyrynan kórine bastaǵan. «Almaty Circus Festival» sekildi halyqaralyq deń­geı­degi irgeli jobanyń bıyl ekin­shi ret ótkizilýi de – qala ákimdigi qam­qor­lyǵynyń nátıjesi.

Sodan beri Almaty sırk fes­­­tıvali ózara qarym-qaty­nas pen mádenı týrızmniń bel­sen­­di damý alańyna aınalyp kele­di. Festıvaldyń maqsaty – halyq­ara­lyq mádenı baılanys­tardy damytý, álemdik arenada otandyq sırk óneriniń damýyna jańa serpin berý, kórermenderdiń Qazaq memlekettik sırkiniń múm­kin­­dikteri týraly túsinikterin ke­­­ńeı­tý jáne qoǵamdaǵy halyq­ara­­­lyq sırk óneriniń már­tebesin art­­tyrý. «Almaty Circus Festival» álem­­niń kóp­te­gen elinen kelgen sırk óneriniń jan­kúıerleri men úzdik ókilderiniń basyn qosady, bul elimizde mádenı týrızmniń bel­­sendi damýy úshin óz septigin tı­gi­zedi.

Qazaq memlekettik sırkiniń dırektory jáne festıval qazy­lar alqasynyń tóraǵasy Maqsat Jaıy­qov: «Festıval barysynda almatylyqtar men ásem qala­myzdyń qonaqtary Qazaq mem­le­ket­tik sırkiniń manejinen tórtkúl dúnıeniń túkpir-túk­pi­rinen kelgen úzdik sırk ártisteriniń ónerin tamashalaıdy. Olar festıvaldyń joǵary marapattaryn ıelený úshin boıyndaǵy bar talantyn jáne kásibı sheberligin jarqyrata kórsetpek. Festıval qatysý­shy­larynyń ónerin halyq­ara­lyq kásibı qazylar alqasy baǵa­laıdy. Qazylar alqasynyń qura­myn­da Qazaqstan jáne sheteldik sırk óneri maıtalmandary men ambassadorlary bas qosqan», dedi.

Festıval baǵdarlamasy asa aýqymdy ári baı. Aty ańyzǵa aınalǵan Qazaq memlekettik sır­kiniń manejinde sırk óneriniń barlyq janrynda biregeı nómir­ler usynyldy: qandaı da bir qolaısyz jaǵdaıda tepe-teńdikti ustaı alatyn ekvılıbrıs­ter, keremet eptilik pen kúshti qajet etetin, kórermendi tań­ǵal­dyratyn trıýkter jasaıtyn akrobattar, sırk kúmbeziniń astynda qussha samǵaıtyn tańǵajaıyp áýe gımnasttary, úıretilgen ıt pen mysyqtardyń tabıǵı múmkindigi, tipti eń talǵampaz kórermendi de beıjaı qaldyrmaıtyn shabandozdar, Armenııa men Italııadan kelgen álemge áıgili saıqymazaqtar kórermendi esten ketpes áserge bólep, kún saıyn shat-shadyman qýanyshqa bólep, shyǵaryp salyp otyr­dy. Tipti umytylmas shoý jasap, kórermendi tańǵaldyrý úshin keıbir myqtylar ómirine qaýip tónetinine qaramastan, basyn qater­ge tige otyryp, nebir kúrdeli trıýk­terdi saqtandyrý beldiginsiz jasa­ǵany eriksiz bas shaıqatty. Sırk óneriniń búgingi alpaýyty Qytaı elinen kelgen Van Menchenniń ózi­men birge ala kelgen rekvızıtiniń sal­maǵy eki tonnadan asatyny da – baı­qaý­daǵy qyzyqty derekterdiń biri. Uıymdastyrýshylar bıylǵy fes­tı­valda áýe akrobattarynyń óne­rine meılinshe basymdyq bergen.

Qazaq memlekettik sırkiniń jáne «Almaty Circus Festival» jobasynyń bas qoıýshy rejısseri Marına Redko: «Biz kórermender úshin jaı ǵana konkýrstyq baǵ­dar­lama emes, naǵyz jandy, joǵary deńgeıdegi zamanaýı sırk shoýyn daıyndadyq. Bul asqan batyldyqtyń, adamnyń fan­tas­tıka­lyq absolıýtti múm­kindigin kór­setýdiń tańǵa­jaıyp merekesi boldy. Bıyl festıvalǵa arnaıy erekshe jaryqtandyrý sheshimderimen úılesetin ulttyq etnostıldegi jańa eksklıýzıvti dızaınerlik kos­tıýmder tigildi. Balalar men ere­sekterge jaǵymdy emosııa men umytylmas áser syılaıtyn túrli tústi shoýdyń uzaq ýaqyt este qala­ty­ny sózsiz», deıdi.

Úsh kúnge sozylǵan fes­tı­val­dyń bas júldesin Krıstına Vorobe­va­nyń jetekshiligindegi О́zbek­­stannyń Sky Angels arqan boıy­men júretin darshylar toby jeńip aldy. Olar oryndaǵan «Úshtiktiń demi» dep atalatyn nó­mir bedeldi qazylar alqasynyń eń bıik baǵasy men demin ishke alyp tamashalaǵan talǵampaz kórer­menniń shyn yqylasyn ıelen­di. Sondaı-aq О́zbekstannyń óner­pazdary Túrkııanyń Armoni Organizasyon bas dırektory Ahmet Ekshı men Qazaq memlekettik sırki ardagerleriniń arnaıy júl­desin de ıelenip, Peterbýrg qala­synda ótetin «Shegaradan tys» halyq­ara­lyq sırk óneri festı­valine sha­­qyrý aldy. Almaty qalasy ákim­­­­­­­diginiń arnaıy júldesi kúlkili qoıy­­­lymdarymen kórermen kóńi­lin kótergen ıtalııalyq saı­qy­mazaq Devıs Vassaloǵa tabys­taldy. Altyn­­dalǵan músin marapatynyń ıesi bolyp Reseı áýe gımnasttary Marııa Terenteva, Svetlana Mıhnıýk, Alına Gabbasova, qy­taı­lyq Vong Menchen tanyldy. Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qurmanǵalı Dosba­ty­r­ovtyń shákirtteri Marına Sta­ro­dýbova men Daıana Jetpisova da júldesiz qal­ǵan joq. Olar­dyń «Jańbyr astyn­daǵy samǵaý» qoıy­lymy kúmis júl­dege laıyq dep tanyldy. Buǵan qosa Túr­kııa men Grýzııa qazy­lary­nyń arnaıy júldesi men Ita­lııa­da ótetin halyqaralyq sırk fes­tı­valine joldamany da enshi­ledi. Efıopııadan kelgen «Qara búrkitter» men reseılik ıt úıretý­shi Evgenıı Komısarenko da kúmis júl­dege ıe boldy. Italııadan kel­gen Kımberlı Dzavatta, Ýkraı­na myq­tylary Roman Kron­jo men Ange­lına Prohorova, son­daı-aq por­tý­­galııalyq gımnast Joan Godıno qola júldege qol jet­kiz­di. «Astanalyq sırkten» kel­gen Nurym Kúlenbaevtyń bap­taýyn­­­daǵy Virtuoso shabandozdar toby­­na Qytaı ulttyq akrobatıka trýp­­pa­­sy­nyń arnaıy júldesi tabystaldy.

«Almaty Circus Festival» máre­sine jetken jeńimpazdar qatysatyn fes­tıval baǵdarlamasy 24 tamyzǵa deıin jalǵasady.

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar