1. Bizdiń jaqta tisi aýyrǵandardyń da ... kóńilin suraıdy
Halyqta “tisi aýyrǵannyń kóńilin suramaıdy” degenge saıatyn bir qısynsyzdaý túsinik qalyptasqan. Oý, adam aǵzasynyń bar “isi” eń áýeli tiske baılanysty emes pe?!. Endeshe, tisi aýyrǵan adamnyń kóńilin surap, nege jaǵdaıyn jasamasqa!
“Birligimiz jarasqan!” aksııasy aıasynda Qazaqstan ulttyq stomatologtar qaýymdastyǵynyń oblystyq fılıaly uıymdastyrǵan qala turǵyndarynyń tisine tegin em-dom jasaý sharasy, mine, osy shetin máseleni de esten shyǵarmady. О́ıtkeni, tisi saý adamnyń isi de ónimdi, ózi de kóńildi.
Aksııaǵa atsalysqan oblys ortalyǵyndaǵy 5 emhananyń dárigerleri men medbıkeleri tisin emdetýge kelgen qala turǵyndaryna sol kúni tik turyp qyzmet jasady. Aqyl-keńesteri men aýrýdy anyqtaǵandaryna, tis julǵandaryna da aqy-pul talap etken joq. Aksııaǵa deıin tis kútimi týraly keńes alýǵa kelgender ájeptáýir aqsha jumsaýshy edi.
Tis emdeýmen shuǵyldanatyn “Dantıst”, “Stomatolog”, “Amanjolov”, “Step”, taǵy basqa emhanalarǵa jaǵyn basyp, jabyrqap kirgender jaırańdap shyǵyp jatty. Olar tis juldyrý, emdeý jáne jańalaý múmkindigine qol jetkizgender bolatyn. Eń bastysy – bul ıgi is Taraz qalasynda ǵana emes, sonymen birge oblystyń barlyq tis emdeý mekemelerinde qolǵa alyndy. “Birligimiz jarasqan!” aksııasynyń máni men maǵynasy da osy – aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn joldy birigip izdeý emes pe!
Aksııa aıasynda oblys boıynsha 9287 adam tisin tegin qaratty. Sózimizdiń basyndaǵy “bizdiń jaqta tisi aýyrǵandardyń da ...kóńilin suraıdy”, dep ázildep jatqanymyzdyń bir syry osy edi.
2. Aýla men aýra úılesim tapqanda...
“Jasyl el” jastar eńbek otrıady eldegi tazalyqty ár aýladan bastaýdy qolǵa alypty. Osyǵan oraı “Jasyl el” jastar eńbek otrıady, Azamattyq Alıans oblystyq fılıaly jáne “Qazaqstan aýyl jastary” qoǵamdyq qaýymdastyǵy oblys ákimdiginiń qoldaýymen Taraz qalasy, Qoıgeldi kóshesindegi №209 úıdiń aýlasyn tártipke keltirdi.
– Eger teatr kıimilgishten, páter kireberisten bastalsa, qalamyzdyń mádenıeti men tártibi árbir aýladan bastalady, – deıdi oblystyq “Jasyl el” jastar eńbek otrıadynyń jetekshisi Ihtııar Myrzahmetov.
Aıtsa aıtqandaı, búginde Taraz qalasyndaǵy kópqabatty turǵyn úılerdiń aýlalary tazalyq jóninen básekege túskendeı. Oǵan oblystyq, qalalyq ákimdiktiń uıymdastyrýymen qarajaty mol kásipkerler de atsalysýda.
Qoıgeldi kóshesindegi №209 úıdiń aýlasyn tazalaýǵa júzden astam adam qatysty. Jastardyń is-qımylyn kórip, kópqabatty úıdiń turǵyndary da kómekke keldi. Olar aýla aýmaǵyn qoqystan tazartyp, aǵashtar men jol jıekterin áktep-sóktedi. Balalar alańdary men oryndyqtardy syrlady.
Bul kómekke osy turǵyn úıdiń aýlasy ishindegi joldarǵa asfalt tósep jatqan “Qurylys-2050” JShS-niń jumysshylary da rıza. Qurylysshylardyń aıtýynsha, bul úıdiń aýlasy endi Eýropadaǵy órkenıetti úılerdiń aýlasyndaı taza ári kórkem bolmaqshy. Olardyń jobalary boıynsha, aýlaǵa jańa oryndyqtar, qoqys tastaıtyn jáshikter qoıylyp, balalar oınaıtyn túrli syrǵanaqtar, átkenshekter kesheni ornatylmaq.
Is-shara barysynda aýla balalary salǵan sýretter men olardyń bolashaq urpaqtarǵa arnalǵan izgi tilekteri jazylǵan hattar kapsýlaǵa salynyp, úıdiń aldynan jasalatyn memorıaldy taqta astyna jasyryldy. Is-sharany uıymdastyrýshylar balalarǵa túrli syılyqtar tapsyrdy.
“Birligimiz jarasqan!” aksııasy keıbireýler úshin qyzdyrmanyń qyzyl sózi sııaqty kórinýi bek múmkin. Al, shyn máninde, osy aksııa bastalǵaly beri elde kóp tirlik tyndyryldy. Oǵan el-jurt kýá.
Kósemáli SÁTTIBAIULY.
Jambyl oblysy.
MAGNITKA OTTARY JARQYRAP TUR
Bul kúnde tuńǵysh qazaqstandyq shoıyn alynýynyń 50 jyldyq merekesi aldynda Temirtaý kórki odan saıyn qulpyryp, jaınap-jarqyrap tur. San ult ókilderiniń qoıan-qoltyqtasa eńbek etip, birligi nyǵaıýy arqasynda ataǵy alysqa tanylǵan mundaǵy áıgili metallýrgııalyq kombınat ujymy yntymaqtastyqty, tutastyqty berik ustanýymen aıan. Aǵa tolqyn metallýrgter qalyptastyrǵan tamasha úrdis búgingi izbasarlaryna óshpes úlgi.
Alyp óndiris tiregi – qashanǵydaı jastar. Jalyn júrek orta jasampaz isterge, baıandy bastamalarǵa árdaıym uıytqy. “Biz – bir komandamyz, birligimiz jarassa, bárin de jeńemiz”, degen sózder búginde barlyq jurttyń aýzynda. Ony ispen aıǵaqtaýǵa ár býyn, árkim qushtar.
Kombınattyń 3 qańyltyr qaqtaý sehyna ekskýrsııa jasaǵan qaladaǵy 31 kásiptik mektebiniń oqýshylarynyń eresekter toby, sondaı-aq joǵary synyp shákirtteri men stýdentter buǵan kózbe-kóz kýá boldy. Olar jup-juqa aq qańyltyrdyń daıyndalý úderisin kórdi. Mamandar bul jóninde jan-jaqty túsinik berdi.
Sehtaǵy ozat óndiristik býyndar qatarynda Vıktor Solovev jetekshilik etetin brıgada aldymen atalady. Quramy 12 jumysshydan turatyn ujym shaǵyn bolǵanymen, atqaryp otyrǵan isteri iri. Bıylǵy bes aıda valsovshık jigitter 70 myń tonnadan astam qańyltyr qaqtaǵan. Jumystaryn qyzyqtaýshylarǵa “Burynǵy ýaqyttarǵa qaraǵanda, eńbegimiz anaǵurlym jeńildedi. Jumys tolyqtaı avtomattandyrylǵan, kompıýterlik júıemen basqarýǵa kóshirilip keledi. Bizde orys, nemis, ýkraın, qazaq jastary ıyq tirestirip eńbek etedi. Maqsat toǵysqan, tilek ushtasqan bir komanda sanaımyz ózimizdi”, dedi ol.
Mundaı sehqa ekskýrsııany bir kúnde aıaqtap shyǵý múmkin emes. Oǵan qatysýshylar taǵy da aralaýǵa kóńilderi soǵatyndyǵyn aıtqanda tilek qabyl alyndy. Al kásiptik mektep pen joǵary oqý oryndarynyń bolashaq túlekteri ishinen metallýrgter qataryn tolyqtyrýdy armandaýshylar ańdalmaı qalmady.
Temirtaýlyqtar Qazaqstan Magnıtkasy dep maqtana ataıtyn osynaý óndiris oshaǵy qulashy serpindi, keleshegi keń, sheber ári bilikti mamandardy qajetsinedi. Olardy iriktep alýǵa múmkindik bar.
Qurysh qala qashanǵydaı dostyq pen birlikke tuǵyr. Ol bıiktegen saıyn qýat-kúshi, abyroı-bedeli asqaqtaı túsýde. Magnıtka ottary alysqa jarqyraıdy.
Aıqyn NESIPBAI.
TEMIRTAÝ.