Bárimizdi tańdandyrǵan jasandy jazýshy – «Mystory» Astana Hub uıymdastyrǵan «Best AI Startup» atalymynda 25 myń dollar jeńip alǵan edi. Aıtemir Mýdınov pen Nurıslam Áshirmatov jasandy ıntellektiniń kómegimen qaǵaz kitap basyp shyǵarý ıdeıasyn oılap tapqan. Iske asyrǵan. Onda kez kelgen adam oqıǵanyń basty keıipkeri bolady. Bul tapqyr toptyń «halyqaralyq» degen ataýy da bar. Sebebi jobany ártúrli elden, sonyń ishinde TMD elderinen jınalǵan jigitter jasap jatyr. Negizi «Mystory» jobasy Qyrǵyzstanda bastalyp, qazaq naryǵyna jetken. Qyrǵyz-qazaq ekonomıkasynyń berik ıntegrasııasy men baýyrlastyq qarym-qatynastyń arqasynda bizdiń elde turaqtap qalǵan.
«Biz jasandy ıntellektimen jumys istegimiz keldi, soǵan qumar boldyq. Generatıv júıeler tanymal bola bastaǵanda, GPT úshinshi nusqasy shyqqan boıda bul taqyrypty zertteı bastadyq ári ol bizge unady. Bastapqyda qarapaıym danasyn jasadyq. О́nimge suranys bar ekenin kórgen soń, kitap jasaý úderisin ońtaılandyryp, ózimizdiń baǵdarlamamyzdy jaza bastadyq. Kitabymyzdyń basty ereksheligi – bas keıipkeri adamnyń ózi men týystary. Kitapty jasandy ıntellekt jazady. Ol bala bolsyn, eresek bolsyn, kitaptan ózin tanıdy. Osyǵan baılanysty adam kitaptaǵy hıkaıaǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, qatysýǵa asyǵady, bul mazmundy kóbirek tutynýǵa áser etedi. Bizdegi hıkaıanyń bári basynan bastap jazylady», dedi Aıtemir.
«Qara jáshikte» ne bar, kitaptar qalaı jasalady degen suraqtar týýy múmkin. Baıandaıyq. Hıkaıany oılap tabý úshin jigitter birneshe jasandy ıntellekt úlgisin paıdalanyp, olarǵa derekterdi engizip, úıretken. Naqtyraq aıtar bolsaq, mátin úshin – «ChatGPT», sýret úshin – «Stable Diffusion». Bir qyzyǵy, kitaptar sapaly bolýy úshin ony joba avtorlary ózderi túzetedi eken. Bul jerden jasandy ıntellekt ádebıetti bizden tartyp aldy degen pikirdiń qısynsyz ekenin kóremiz. Sebebi jasandy ıntellekt adamǵa muqtaj. Jasandy zerdege kitap jazdyrǵan Aıtemir de qazir jasandy ıntellekt tolyqtaı adamdy almastyra almaıdy deıdi. Oǵan adam jasaıtyn keıbir áreketti oryndaý úshin taǵy da 15 jyl qajet. Biraq oıly jáne kórkem dúnıe jasap shyǵarý úshin oǵan derektiń úlken qory kerek. Sýretshiler jasandy ıntellektimen jumys isteı bastaǵany sekildi ol shyǵarmashylyqpen tez jáne sapaly aınalysýǵa ǵana kómektesedi.
«Bári sonshalyqty ońaı emes. Keıde jasandy ıntellektiniń jazǵany jaramaıdy, sandyraqqa aınalady. Ásirese eń basynda qıyn boldy. Mátinniń 80 paıyzyn qaıta jazýǵa týra keldi. Biraq biz oǵan utymdy sıýjet pen stıldiń mysaldaryn berip úırettik, qazir mátin áldeqaıda jaqsy. Iаǵnı barlyǵyn múmkindiginshe avtomattandyrý úshin baǵdarlamalyq quraldy úlkeıttik. Jalpy, qashanda shyǵarmashylyqty qoldaımyz jáne tek adam ǵana shyǵarmashylyq ónim shyǵara alady dep esepteımiz. Sondyqtan biz tehnologııa men kreatıvti biriktirýge tyrysamyz», dep oıymyzdy qýattaı tústi ol.
Jigitter áý bastan startapty óz qarjylarymen aıaqqa turǵyzǵan. Solaı aıyna 10 myń dollar tabysqa shyqqan. Budan keıin tezirek ósý úshin komandany keńeıtip, qosymsha mamandar men menedjerler alǵan. Qazir satylymnyń bári derlik Qazaqstanda, azdap Qyrǵyzstannan tapsyrys túsedi. Kórshiles О́zbekstan men Tájikstanǵa da shyǵaıyn dep jatyr. Túrkııa da josparlarynda bar. Áıtse de, tolyq ósý úshin AQSh naryǵyna shyǵý kerek.
«Biz qazir «B2C» jáne «B2B» baǵytynda jumys isteımiz. Birinshisi, negizinen ata-analar, olar óziniń balasy súıikti keıipkerlerimen birge álemdi qalaı qutqarǵany jáne qandaı meıirimdi is jasaǵany týraly kitap jazýdy suraıdy. Biz mundaı hıkaıalarǵa paıdaly elementter qosamyz, mysaly órmekshi adam sıýjette oıynshyqtaryńdy jınap júrseń, myqty bolasyń deıdi. Muny balanyń súıikti keıipkeri aıtqandyqtan, balalar shynynda da oıynshyqtaryn jınaı bastaıdy. Ata-analar buǵan ań-tań. Kitap balaǵa ǵana arnalǵandyqtan, erekshe áser etedi. B2B segmentinde qyzmetkerlerge, seriktesterge, klıentterge jáne áriptesterdiń týǵan kúnine syılaý úshin kompanııalar bizdiń kitapqa tapsyrys beredi. Kem degende 10–20 kitap alyp ketedi. Korporatıvtik júıede de bizdiń kitaptarymyzdy qoldanýǵa bolatyn ıdeıalar bar», dep jumystyń barysyn túsindirdi Aıtemir.
Aldaǵy ýaqytta jigitter bir mezette balanyń oı-sanasynyń damýyna áser etetin túrli oıyn nusqasyndaǵy bilim mazmunyn jasaǵysy keledi. Kitaptar, keıin komıks pen manga, bolashaqta mýltfılmder men fılmderdi jasandy ıntellekt arqyly iske asyrmaq. «Bala kezimizde kitaptar, komıkster men mýltfılmder qıyndyqtardan ótýge kómektesti. Bizdiń ónim balalar men eresekterge ómirdegi qıyn sátterdi jeńýge, baqytty bolýǵa kómektesetinine senemiz», dep aıaqtady sózin Aıtemir.
Kórip otyrǵanymyzdaı, ádebıette de jasandy ıntellekt qoldaný óris alyp barady. Fantast jazýshy Tım Býshet 9 aıda 97 ǵylymı fantastıkalyq kitap jazý úshin neırondyq jelilerdi paıdalanǵan. Bul kitaptarda 2 myńnan 5 myńǵa deıin sóz bar. Býshettiń aıtýynsha, bir kitapty jazý 6–8 saǵatqa deıin sozylady eken, al keıde ony 3 saǵatta aıaqtaýǵa bolady. Ádebıette jasandy ıntellektini qoldanýǵa kópshilik narazy. Keıbiri adam shyǵarmashylyǵynyń kreatıvtiligi men tabıǵılyǵyn joıady dep qorqady. Keıbiri neırondyq jelilerdi paıdalaný jazýshylarǵa ýaqyt taýyp berip, ónimdilikti arttyrady dep sanaıdy. Qanshama qaıshylyqqa qaramastan jasandy ıntellekt ómirimizdiń barlyq bóligine enip ketti.
