Abaı dáýirin tanýda, oıshyl aqynnyń ómir súrgen ortasy men qala mádenıetine boı urýy, meńgerýi degen máselede, jalpy, abaıtaný ǵylymynda Amerıka jazýshysy ári kósemsózshisi Djordj Kenannyń (1845-1924) «Sibir jáne súrgin» kitaby óte qymbat dúnıe. Bul kitapta jıhankez jazýshy Kenannyń Sibir aımaqtaryn aralaǵan, qazaq jerinde, Ertis boıyndaǵy qalalar О́skemen men Semeıge kelgen sapary sóz bolady. HIH ǵasyrdyń sekseninshi jyldary Semeıge soqqan ol patshalyq Reseı tarapy saıası qylmysker tanyp, osynda jer aýdarylǵan orys oqymystylaryn, olardyń hakim Abaı týraly áńgimelegenin jazady.
Dj.Kenannyń «Sibir jáne súrgin» kitabynan Abaı Qunanbaıuly týraly áńgimege qanyǵyp, onyń saıası súrginge ushyraǵan dostarynyń qazaq oıshylyn bıikke kóterip, qurmettegenin ańǵarýǵa bolady. Osy kitap Abaı oqyǵan álemdik deńgeıdegi avtorlar men oqýlyqtar haqynda qyzyqty derekter men málimetter beredi.
«Sibir jáne súrgin» týyndysynda avtor Leontev myrzamen Semeı kitaphanasynyń paıda bolý tarıhy týraly áńgimelesip, kitapqumarlar týraly sóz bolǵanyn aıtady. Tipti bir áńgime oraıynda sheteldik jazýshy Abaıdyń pikirles dosy Leontev sózinen: «Osyndaǵy adamdardyń kitapqa qyzyǵýshylyǵy keremet. Mıll, Bokl, jáne Dreper ispetti avtorlardy izdep oqıtyn osy kitaphananyń turaqty oqyrmany Ibrahım Qunanbaev qartty bilemin. Alǵash kezdeskende ol menen ındýksııa men dedýksııanyń ózara aıyrmashylyǵyn túsindirýdi ótinýimen tańǵaldyrdy. Sodan keıin onyń aǵylshyn oıshyldarynyń eńbegin túbegeıli oqyp, úırenip júrgenine jáne men ataǵan avtorlardyń bárin oqyǵanyna kózim jetti» degen úzindi keltiredi. Bul muqym qazaq balasy úshin ystyq ári jaqyn sózder deıtinimiz anyq.
Qazaqtyń kemeńger oıshyly, hakim Abaı Qunanbaıuly jaıynda maǵlumatty qamtyǵan «Sibir jáne súrgin» eńbegi 1886-1991 jyldary Abaıdyń kózi tirisinde Nıý-Iork, Parıj, London qalalarynda jaryq kórse, orystildi oqyrmandar úshin Sankt-Peterbýrg qalasynan 1906 jyly basylyp shyǵady. Dál osy kitap búgingi kúni Abaı mýzeıiniń qorynda saqtaýly turǵan sırek kezdesetin asa baǵaly jádigerlerdiń biregeıi ekenine senim kámil.
Abaı oblysy
