Premer-mınıstr atap ótkendeı, Memleket basshysy Úkimet aldyna munaı-gaz sektorynyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn damytý jáne arttyrý mindetin qoıdy. О́tken jyly elimizde 90 mln tonna munaı óndirildi, al rastalǵan qor 2,9 mlrd tonnaǵa baǵalanyp otyr. Sala salyq túsimderi men jumys oryndarynyń edáýir bóligin qamtamasyz etedi.
Oljas Bektenov elimizde iri jobalardy iske qosýdyń mańyzyna toqtaldy. Onyń ishinde Atyraý oblysynda jylyna 500 myń tonna polıpropılen óndiretin munaı-hımııa zaýyty, salyna bastaǵan 3 gaz óńdeý zaýyty bar. Býtadıen jáne polıetılen óndiretin zaýyttar salý keleshegi talqylandy.
Salyq jáne ınvestısııalyq zańnama jetildirilip jatyr. Kásipkerlik kodekske jáne «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» kodekske kásiporyndarǵa júktemeni tómendetetin túzetýler engizildi. Jer qoınaýyn paıdalanýshylar úshin retteýshilik jáne fıskaldyq preferensııalar toptamasyn bekitetin kúrdeli jobalar boıynsha jetildirilgen úlgilik kelisimshart engizildi.
Úkimet munaı jáne munaı ónimderi naryǵyn yryqtandyrýǵa baǵyttalǵan reformalar josparlap otyr. Osy maqsatta Salyq jáne Bıýdjet kodeksterine, «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» kodekske zańnamalyq túzetýler ázirlenýde, bul jer qoınaýyn paıdalanýshylar men munaı ónimderin óndirýshilerdi qosymsha yntalandyrýǵa múmkindik beredi.
О́z kezeginde, bıznesten jergilikti qamtý úlesin aıtarlyqtaı ulǵaıtý jáne otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý sharalary kútilip otyr. Munda mańyzdy ról úsh iri konsorsıým – «Teńizshevroıl», «Karachaganak Petroleum Operating B.V.» jáne «North Caspian Operating Company N.V.» kompanııalaryna júktelgen. Bul – saladaǵy barlyq satyp alýdyń 70%-yn quraıdy.
«Munaı-gaz salasy eń aldymen, barsha Qazaqstan halqynyń ıgiligi úshin qyzmet etýi kerek. Biz ulttyq bıznesti damytýǵa, jumys oryndaryn qurýǵa jáne azamattarymyzdyń turmys deńgeıin jaqsartýǵa yqpal ete otyryp, munaı-gaz salasynan túsetin tabystyń neǵurlym kóp bóliginiń elde qalǵanyn qalaımyz. Sondaı-aq jergilikti kadrlarǵa da tıisti kóńil bólý qajet. Kóptegen esepte jumysshylardyń 90%-dan astamy qazaqstandyqtar ekenin kórip otyrmyz. Biraq basshylyq quram týraly bulaı aıta almaımyz. Búgingi tańda elimizde álemdik jetekshi munaı-gaz kompanııalarynan alǵan jumys tájirıbesi bar basqarýshylar jetkilikti. Olarǵa jobalarda bolashaǵy bar pozısııalardy usynýymyz qajet», dep atap ótti Oljas Bektenov.
Úkimet ınvestısııa tartýǵa jaǵdaı jasaı otyryp, geologııalyq barlaý jumystaryn qoldaýǵa erekshe kóńil bólip otyr. Osyǵan baılanysty kompanııalarǵa tereńdeý jatqan jerlerdi zertteý jumystaryn belsendi júrgizý usynyldy. Sondaı-aq Premer-mınıstr ekonomıkalyq damý men ekologııalyq turaqtylyq arasyndaǵy tepe-teńdiktiń mańyzyna toqtalyp, ekologııa máselelerine de nazar aýdardy. Ol úshin ınnovasııalyq ázirlemeler men jańa tehnologııalyq sheshimderge belsendi túrde ınvestısııa salý qajet.
«QazMunaıGaz» UK» AQ basqarma tóraǵasy Ashat Hasenov, «Chevron Corporation» Eýrazııalyq bólimshesiniń basqarýshy dırektory Derek Magnes, «Kazenergy» qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Maǵzum Myrzaǵalıev, «SNPS-Aqtóbemunaıgaz» AQ bas dırektory Lı Shýfen jáne basqa da qatysýshylar munaı-gaz salasyndaǵy ahýal týraly baıandama jasady.
