Kásiporyn qyzmetiniń negizgi maqsaty – óziniń qaramaǵyndaǵy gıdrotehnıkalyq qurylystar men keshendi sýqoımalaryn, magıstraldyq sý qubyrlary men ózge de sý sharýashylyǵy nysandaryn ustaý, paıdalaný jáne qalpyna keltirý. Munyń barlyq oblys ortalyǵynda jáne respýblıkalyq baǵynystaǵy qalalarda fılıaldary bar.
Keıingi jyldarda «Qazsýshardyń» ekonomıkalyq ahýaly qıyndyǵy týraly birneshe ret jazyldy. Sonyń ishinde byltyr qazan aıynda bizdiń basylymda jarııalanǵan maqalada kásiporynnyń halyqaralyq qarjy uıymdary aldyndaǵy qaryzy 100 mlrd teńgeden asqany jazylǵan edi. Maqalada «Qazsýshardyń» Aqtóbe, Jambyl, Túrkistan, Almaty oblystaryndaǵy fılıaldary sýarmaly jerlerdiń ınfraqurylymyn qalpyna keltirý jobalaryna Eýropa qaıta qurý jáne damý bankinen (EQDB) 60,9 mlrd teńge jáne Islam damý bankinen (IDB) 53,2 mlrd teńge qaryz alyp, onyń 40%-y ǵana paıdalanylǵany aıtylǵan. Qalǵany agregasııalyq jelilerdi qalpyna keltirý úshin jobalyq-smetalyq qujattama jıyntyǵynyń (JSQ) durys alynbaýyna baılanysty ıgerilmeı qalǵan eken.
Osy oraıda «Qazsýshardyń» Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy fılıalynyń ahýalyn bilmek bolyp, onyń dırektory Shuǵaıyp Ibatýllınge jolyqqan edik.
«Bizdiń negizgi qyzmetimiz – sýqoımalary bar Sergeev, Petropavl jáne Ǵ.Músirepov aýdanyndaǵy Sharyq sý toraptaryn paıdalaný jáne gıdrotehnıkalyq qurylǵylarmen Esil ózeni aǵysyn rettep, Soltústik Qazaqstan jáne ishinara Qostanaı men Aqmola oblystaryna sý barýyn qamtamasyz etý. Sonymen qatar Reseıdiń Túmen oblysyn kepildendirilgen aǵyspen qamtamasyz etemiz», dedi ol.
Sondaı-aq fılıal Soltústik Qazaqstan sýqoımalary men ózen sýy aǵysyn retteý arqyly sharýashylyqtardy, turǵyndardy aýyzsýmen qamtýǵa, ónerkásipti sýmen jabdyqtaýǵa jáne sýarmaly jerlerge sý berýge, balyq sharýashylyǵy qajettilikterin qamtamasyz etýge jaýapty. Buǵan qosa ekologııalyq jáne sanıtarlyq sý jiberýdi júzege asyrady. Fılıaldyń «Esil sý», «Qyzyljar sý» «SevKazEnergo» (PJEO-2), t.b. asa iri sý paıdalanýshylary bar. Olarǵa toptyq qubyrlar arqyly sý jetkiziledi.
Esildiń bıylǵy erekshe tasqynynan búkil el habardar. 693 mln tekshe metr sý saqtaı alatyn qoımasy bar Sergeev sýqoımasynan asqan tasqyn sýdyń bıiktigi kúnnen-kúnge kóterilip, aqyry 4 metr 25 sm rekordtyq kórsetkishke jetti. Osy kezde aǵyspen kelgen alyp seńder bógetti qıratyp, sý jaıylyp, aldymen Sergeev qalasyn, sosyn alys-jaqyn aýyldardy basyp qalmas pa eken degen qaýip tóndi. Áıteýir 1969 jyly Máskeýdiń Iа.Jýk atyndaǵy jobalaý-zertteý ınstıtýtynyń jobasymen salynǵan nysan syr bergen joq. Al Sergeevten 173 shaqyrym qashyqtyqta, tómen ornalasqan, syıymdylyǵy 24,5 mln tekshe metr Petropavl sýqoımasy 1973 jyly salynǵan. Munda ózen aǵynyn retteý 3 qaqpa jáne tómengi sý aǵyzý arqyly júzege asyrylady. Sý deńgeıiniń mundaǵy eń bıik núktesi 16 sáýirde 97,9 metrge jetti.
Osylardyń ústinen gúrildep, sarqyrap jatqan aǵysty qarap turýǵa da árkimniń júregi daýalamaıtyn. Al Shuǵaıyp Násipollaulynyń sý tasqyny ýaqytynda únemi eki sýqoımasynyń basynda júrgenin kórdik. Ol tasqyn sý áli qaıtpaǵan tusta Petropavlǵa issaparmen kelgen Prezıdentke de sýqoımalarynyń tehnıkalyq ahýaly týraly baıandaǵan jalǵyz maman boldy.
«Sergeev sýqoımasy naýryzdyń 29-ynan bastap tez tola bastady. Qaı mejege jetip toqtar eken dep kúnde alańdaýmen boldyq. Eń bıik shyńy 9 sáýirde tirkeldi. Osy kezeńde sýqoımasyndaǵy sý deńgeıi 142,5 metrge kóterilip, bógetten asqan bıiktik 4,25 metrge jetip, eki kún boıy qaıtpaı turyp aldy. Qoımadaǵy sýdyń kólemi 1261,8 mln tekshe metrge jetip, jobalyq kólemnen 182% asty. Tasqyn sýdyń mundaı kólemi men kórsetkishteri onyń salyný sátinen bastap tirkelgen emes. Al Petropavl sýqoımasynda shaǵyn kólemdi bolǵandyqtan, sý tasqynynyń erkin ótýi úshin kedergileri alynyp tastalady. Sý torabyn paıdalaný qaǵıdalaryna sáıkes sekýndyna 600 tekshe metrden asa sý aıdaǵan aǵys kezinde barlyq qaqpasy kóterilip, aǵyn tranzıttik rejimde ótedi. Bıylǵy tasqynda osy sýqoımasynyń jobalyq kóleminen 360 ese artyq sý ótti», deıdi Sh.Ibatýllın.
Tasqynnan keıin gıdrotehnıkalyq qurylystarǵa komıssııalyq tekserý júrgizildi. Nátıjesinde, «Qazsýshar» RMK Soltústik Qazaqstan fılıalynyń Sergeev jáne Petropavl sý toraptary qanaǵattanarlyq jaǵdaıda ekeni anyqtaldy. Bulardyń qaýipsiz jumys isteýi úshin barlyq qajetti is-sharalar júrgizilip jatyr, sý toraptary kelesi sý tasqynyn ótkizýge daıyn.
«Qazir Sergeev pen Petropavl sý toraptary qanaǵattanarlyq jaǵdaıda, shtattyq rejimde jumys isteıdi. Al Sharyq ózenindegi sý torabymyz «apattyq» jaǵdaıda. 2016 jyldan bastap bul torap tranzıttik rejimde ǵana jumys isteıdi», dedi fılıal dırektory.
Soltústik Qazaqstan oblysy
