Foto: Májilis
Májilis spıkeri jastar únemi jańa úrdisterdiń basy-qasynda júretinin jáne memleketimizdiń qozǵaýshy kúshi bola otyryp, Ádiletti Qazaqstannyń bolashaǵy sanalatynyn atap ótti. Ol búginde memleket jastardyń áleýmettik máselelerin sheshý baǵytynda aýqymdy jumys atqaryp jatqanyna toqtaldy. Sondaı-aq partııa tóraǵasy «Jastar Rýhy» volonterlik qyzmetiniń tıimdiligine nazar aýdardy.
Is-sharaǵa qatysýshylar Qazaqstanda AES salý máselesin jeke talqylady. «Jastar Rýhynyń» belsendileri men músheleri bul bastamanyń mańyzyn atap ótip, AES qurylysyna qoldaý bildirdi.
Májilis tóraǵasy AES tóńireginde júrip jatqan aýqymdy pikirtalasqa jastar belsendi qatysyp, ózderiniń azamattyq ustanymdaryn batyl bildirýi kerek ekenin atap ótti.
– Prezıdentimiz aıtqandaı, elimiz úshin eń mańyzdy sheshimder tek halyqtyń pikirin eskere otyryp qabyldanady. Bul – Memleket basshysynyń basty ustanymy. Demek AES salý máselesinde negizgi sheshimdi halyq qabyldaıdy. Atom energetıkasy ne úshin qajet? Bizdiń bolashaǵymyz úshin qajet. Memleketimizdiń básekege qabiletin arttyrý úshin qajet. AES – ǵylym men tehnologııany damytý úshin qajet. Túptep kelgende el táýelsizdigin nyǵaıtý, ekonomıkasyn ornyqty damytý úshin qajet, – dedi Erlan Qoshanov.
О́z sózinde ǵalym Nurhat Jákıev Qazaqstandaǵy energııanyń 80%-ǵa jýyǵy búginde kómir arqyly óndiriletinine jáne atom energııasyn paıdalaný osy jaǵdaıdan shyǵýdyń eń tıimdi joly ekenine nazar aýdardy.
– Qazir álem ózgerip jatyr. Biz jasandy ıntellekt, 6G ınternet, elektromobıl, drondar, bıotehnologııa, kvanttyq kompıýter sekildi kıberǵylym dáýirinde ómir súrip jatyrmyz. Bunyń bári nemen jumys isteıdi? Árıne, energııa kózderinen qýat alady. Sondyqtan da, bilektiń zamanynda myqty bolǵan biz bilimniń zamanynda artta qalmaý úshin ǵylymnyń kúshine súıenip ekologııalyq turǵydan tıimdi energııanyń jolyn tabýymyz kerek. AES qurylysy aldaǵy 100 jylda elimizdegi elektr qýaty tapshylyǵy máselesin sheshedi, jańa jumys oryndary ashylady, – dedi ol.
О́z kezeginde, «Jastar Rýhy» jastar qanaty Mańǵystaý oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Abzal Marat óńirdi jylýmen, tushy sýmen jáne elektr energııasymen qamtamasyz etip kele jatqan Mańǵystaý atom energetıka kombınaty 56 jyldan beri jumys istep turǵanyna nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, búkil álem, sonyń ishinde Qazaqstan birtindep elektromobılderge kóshýde, bul da turaqty energııa kóziniń bolýyn talap etedi.
Al jas ǵalym, H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý ýnıversıtetiniń prorektory Ashat Shúkirov búginde atom elektr stansııalaryn paıdalanatyn álemniń 32 eline dúnıejúzilik ekonomıkanyń jáne álem halqynyń teń jartysy tıesili ekenin atap ótti. Buǵan qosa, álemdegi eksporttyq taýarlardyń 70%-yn osy elder óndiredi. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan jahandyq damýdan shet qalmaýǵa tıis. Ol úshin bizge energııa berip qana qoımaı, otandyq ǵylym men tehnologııany jańa deńgeıge kóteretin AES qajet.