«Senimen bolashaq» respýblıkalyq ata-analar qoǵamdyq birlestigi de bul kókeıkesti máseleden aınalyp ótken joq. Júzege asyrylyp jatqan jobanyń biri retinde qolǵa alyp, birlestiktiń Astana fılıaly toǵyz aıdan beri «Qoǵamda zorlyq-zombylyqsyz mádenıetti qalyptastyrý» tetigin zerttep shyqty.
Bıylǵy 6 aıda Astana qalasyna qarasty Almaty aýdanynyń ózinde telefon arqyly 1515 shaǵym kelip túsken. Ákimshilik jazaǵa tartylǵandar sany 1 727 bolsa, sot tarapynan 1 637 iske sheshim shyǵarǵan. Astana qalalyq polısııa departamentiniń málimetine súıensek, qalada bir táýlikte 40–70-tiń arasynda qońyraý shaǵymy kelip túsip, 20 men 40-qa jýyq shaǵym sotqa joldanady eken.
«Tatulyq» áleýmettik jobasy aıasynda 148 jábir kórsetýshige ýaqytsha ustaý ızolıatorynda kezdesýler men trenıngter ótkizilip, 52 jábirlenýshimen psıhoterapııalyq kezdesý uıymdastyrylǵan. «Otbasylyq kıkiljiń týyndaǵanda ony der kezinde talqylap, sóılesip, salamatty sheshe almaýdyń kesiri – zorlyq-zombylyqqa alyp keledi». Jobaǵa qatysqan sarapshylar men tártip saqshylarynyń pikiri osyndaı.
«Polısııa mamandary qoǵamnyń tynyshtyǵyn kúzetýshi bolǵanymen, árkimniń otbasyndaǵy jeke máselelerinen beıhabar. Biraq sol másele ýshyqpas úshin aldyn alyp, túsindirý jumystaryn júrgizý qajet. Quqyq buzýshy óz kinásin túsinip, moıyndaı bastasa, bul bolashaqta turmystyq zorlyq-zombylyq deńgeıin aıtarlyqtaı tómendetedi. Sondaı-aq agressor men psıholog arasyndaǵy áńgime polısııa qyzmetkeriniń jumysyn áldeqaıda jeńildetedi. Buǵan joba kezinde kýá boldyq», deıdi Almaty aýdandyq polısııa basqarmasynyń Áıelderdi zorlyq-zombylyqtan qorǵaý tobynyń ınspektory Aıjan Aralbaeva.
Joba barysynda júrgizilgen saýalnama nátıjesinde otbasylyq dástúrler men shańyraq yntymaǵyn arttyrý úshin ortaq qaǵıdalardy qalyptastyrýdyń mańyzy zor ekenin ańǵarýǵa bolady. О́kinishtisi, saýalnamaǵa qatysqan jábirlenýshilerdiń deni emosııalardy tanı bilmeıtindigin jáne kommýnıkasııalyq daǵdynyń qalyptaspaǵanyn rastap otyr. Trenıng barysynda olardyń ishki sezimderin tanýda jáne qalaýlaryn saýatty jetkizýde qınalatyndyǵy anyqtalsa, terapııa kezinde otbasynda zábir kórgenderdiń ata-anasymen salamatty qarym-qatynasynyń bolmaǵandyǵy, qorqynyshtaryn ózdiginen sheshe almaıtyndyǵy aıqyn baıqalǵan. Sondaı-aq bala kezinde jaqyndary men týystary tarapynan emosıonaldy jáne seksýaldy zorlyq-zombylyqqa túsý, alkogoldi-narkologııalyq táýeldilik, oıynqumarlyq pen emosıonaldy-psıhologııalyq táýeldilik te bar.
Sondyqtan da turmystyq zorlyq-zombylyq tek erli-zaıyptylardyń ortasynda bolatyn kıkiljiń dep qaraý – qısyq uǵym. Otbasyndaǵy múshelerdiń arasynda, ıaǵnı ata-ana men bala, baýyrlar, erli-zaıyptylar jáne týystar arasynda týyndaıtyn kez kelgen másele, kıkiljińdi salaýatsyz sheshý turmystyq zorlyq-zombylyqqa alyp keletinin eskergenimiz jón.
Sherhan ARAPBAI,
«Senimen bolashaq» RQB Astana qalalyq fılıalynyń basshysy
