Jańa Kodeks zaman talabyna saı

Qanaty qataıyp, buǵanasy bekigen egemendi elimizdiń básekege qabiletti qoǵamda álemdegi ozyq elderdiń sanatyna enýi árkez mereıimizdi ósiredi. Ásirese, quqyq qorǵaý organdary salasynda ómirge kelip jatqan zańdar men zańnamalardyń qazirgi zaman talabyna saı ózgertilip, tolyqtyrylyp jasaqtalýy kúndelikti qoǵam qajettiliginen týyndap otyrǵany daýsyz. 2015 jyldyń 1qańtarynan bastap Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń jańa nusqasy qoldanysqa engeni belgili. Jańa Qylmystyq kodekstiń jobasy 467 baptan, 98-i Jalpy jáne 369-y Erekshe bólimnen turady. Jańa redaksııadaǵy kodeks ázirleýdiń taǵy bir qajettiligi, ony el Konstıtýsııasynyń jańa normalarymen, sonymen qatar, osy ýaqytqa deıin ratıfıkasııalanǵan halyqaralyq kelisimdermen sáıkestendirýge qatysty bolyp tabylady. Jalpy, qylmystyq zańnamany izgilendirý Prezıdent Jarlyǵymen bekitilgen 2020 jylǵa deıingi Quqyqtyq saıasat tujyrymdamasyna sáıkes bolýy shart. Al bul tujyrymdama boıynsha qylmystyq zańnamany halyqaralyq kelisimdermen sáıkestendirý jáne zańdy tulǵalardyń qylmystyq jaýapkershilikterin engizýdiń mańyzdylyǵy qarastyrylǵan bolatyn. Kodeks jobasynda sybaılas jemqorlyqpen ymyrasyz kúrestiń memlekettik saıasatyda kórinis taýap, sybaılas jemqorlyq qylmysqa jaýapkershiliktiń keshendi normalary qamtylady. Budan bólek, áleýmettik turǵydan osal adamdar jasaǵan qylmysqa qatysty teleranttyq ustanym keńeıtiledi, ekinshi jaǵynan aýyr qylmystarǵa, qylmystyń qaıtalaný kórinisterine, uıymdasqan qylmysqa jáne sot tóreligine qarsylyq bildirýge qatysty sharalar qatańdatylady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýratýrasy QR Qylmystyq kodeksi jańa nusqasynyń jobasynda bas bostandyǵynan aıyrýdyń balamasy retinde aıyppuldar men qoǵamdyq jumystarǵa tartýdy usynady. Bul tolyqtyrýlar usaq zań buzýshylyqtar men qylmystarǵa bas bostandyǵynan aıyrýdan góri aıyppul salý arqyly sot tájirıbesin basqa arnaǵa burýǵa járdemdesedi. Usaq zań buzýshylyqtar 500 AEK, qylmystarǵa 500-den 10-myńǵa deıingi AEK kóleminde aıyppuldar salynady. Edáýir kóp kólemdegi aıyppuldar qylmyskerlerge bas bostandyǵynan aıyrǵanmen birdeı áser etedi. Aıyppuldar ortasha eseppen 50-70 paıyzǵa deıin artady. Aıyppuldardy almastyrýǵa eń qolaıly jaza retinde biz qoǵamdyq jumystarǵa tartýdy qarastyramyz. Eger aıyppul 1000 AEK-ke deıin qoıylsa, onda ony qoǵamdyq jumystarmen almastyrýǵa bolady. Elbasy ustanǵan saıasat jeteginde qoldanysqa engizilmek kodeks buqara halyqtyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrýǵa, olardyń qoǵam aldyndaǵy mádenıetin kóterýge zor úlesin qosa biledi dep esepteımiz. «Tártipke baǵynǵan qul bolmaıdy» deıdi batyr Baýyrjan Momyshuly. Mádenıeti qaryshtap damyǵan, ekonomıkasy berik ornaǵan táýelsiz memlekettiń ustanǵan quqyqtyq joly da saýatty, áleýetti, joǵary dárejede bolýy tıis. Osy maqsatta biz ben Sizdiń atqaratyn eseli eńbegimiz ben qajyr-qaıratymyz el kádesine jarasyn degen nıet bar. Ábilasan Qurbanov, Qyzylorda qalasy prokýrorynyń kómekshisi. Cýret: terraoko.com.