Bank segmentiniń eleýli belesi bastalady

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev keshegi Joldaýynda Úkimet pen Ult­tyq bank birlesip ońtaıly sheshim qabyl­daý qajettigin aıtty. Memleketaralyq ıntegrasııalar tym tereńdep ketken dáýirde ómir súrip jatyrmyz. Qazir bank segmentine qatysty ınvestısııalyq kózqaras ózgerý kerek. Zań jobasyn talqylaǵan kezde qan­daı baǵytqa basymdyq beretinimiz naqtyla­nyp alýy qajet. Bank salasy múldem basqa baǵytqa ózgere me, álde bastapqy kezde sál ǵana ózgeristermen shektelip qalamyz ba? Bul zań Úkimet, Ulttyq bank, Qarjy nary­ǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń qaty­sýymen jasalady. Mundaı jaǵdaıda bank quryltaıshylary kózdi ala bere ózderi­niń lobbıin tyqpalaýy ábden múmkin. Son­dyqtan bul rette ekinshi tarap – táýelsiz sarap­shylardyń, halyqaralyq qarjy ınstı­týttarynyń pikiri eskerilýge tıis.

Eger múddeler arasyndaǵy úılesim saqtalmasa, biz taǵy 30 jyl osy ógiz aıańmen júre beremiz. Bul saıasat Úkimet pen Ulttyq bank emes, bank quryltaıshylaryna ǵana tıimdi. Tek tehnologııalyq ózgeristerdi ǵana kózdesek, onda kıimimizdi nemese aıaq­kıimimizdi jańartyp, eski ánnen arylmaıtyn bolamyz. Úkimet pen bas bank buǵan jol bermeıdi dep oılaımyn.

Qazir bank klıentteri nesıeniń naqty quny kórsetilgennen 3-4 ese joǵary bolyp shyǵatynyn aıtady. Osydan birer jyl buryn Reseıde nesıeniń jalpy qunyn esepteý jáne bul týraly klıentterdi habardar etýdiń jańa erejeleri kúshine endi. Buryn bank­ter onyń qunyn barynsha tómendetip kórsetýge tyrysatyn. Sebebi bankterdiń naqty kiristiligi týraly aqparatty jasyryp qalýǵa osy faktor sebep bolyp keldi. Mysaly, bankterdiń kiristiligi 5-6 paıyzdyq tarmaqqa joǵary ekeni endi aıtylyp jatyr. Eger osy máseleni zerttep, zańdastyrsaq, bank pen salymshy arasyndaǵy kelisimderde jasyrynyp jatqan tarmaqtardy jaryqqa shyǵara alamyz.

Bank segmentiniń eleýli belesi bastaldy dep nyq senimmen aıtýǵa bolady. Barlyq nesıe boıynsha jalpy qaryzdy shekteý úshin jańa makroprýdensııalyq standart engizildi. Standarttyń quny jáne ony esepteý tártibi agenttiktiń aktisimen aıqyndalady. Bálkim, naryq­tyq ekonomıka bolǵandyqtan, birte-birte bekitilgen mólsherlemeden bas tartyp, ony bazalyq mólsherleme – qubylmaly mólsherlememen baılanystyrýymyz kerek shyǵar. Aldaǵy zań jobasynda da bul máseleler halyqaralyq zań talaptarymen úılestiriledi dep úmittenemin.

Endi quryltaıshylardyń jaýapkershiligi zańmen shegelense, bankke bıznes emes, paıda kózi dep qaraıtyndardyń qatary azaıyp, jańa oıynshylarǵa múmkindik beriledi.

Aıbar Oljaev,

táýelsiz sarapshy