Foto: qaznews.kz
Mereke datasy nege ózgerdi?
1989 jylǵy 22 qyrkúıekte «Tilder týraly» zań qabyldandy. Al mereke 1998 jyldan bastap toılanady. Sol jyldyń 22 qyrkúıegi Qazaqstan halqy tilderi kúni bolyp jarııalandy.
Alaıda jıyrma jyldan soń ataýly datanyń kúni ózgerdi. 2017 jyldyń kúzinde Úkimet qaýlysymen Tilder kúni 5 qyrkúıekke aýystyryldy. О́ıtkeni, 5 qyrkúıek – qazaq halqynyń taǵdyry men tili úshin kúresken Alash arysy, ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń týǵan kúni. Sol sebepten 2018 jyldan bastap ataýly datanyń kúni ózgerip, 5 qyrkúıekte merekelene bastady.
Elimizde 130-dan astam ult ókilderi tatý ómir súrip jatyr. Memleket quraýshy ult – qazaqtardyń úlesi 70%-dan asady. Qazaqstanda 100-den astam ultqa Assambleıa janynda tilderin damytýǵa múmkindik jasalǵan. 10-nan astam etnıkalyq toptyń óz tilderinde oqytatyn mektepteri bar jáne olardy mádenı-rýhanı qoldaý ortalyqtary jumys isteıdi.
Qazaq tiliniń jaǵdaıy
Memleket tarapynan qazaq tiliniń qoldanys keńistigin keńeıtýge jaǵdaı jasalyp jatyr. Qazaq tilin úırenip júrgenderdiń sany da jyldan jylǵa kóbeıip keledi, olardyń arasynda ózge ult ókilderi de barshylyq.
Respýblıkada 111 memlekettik ortalyq jumys isteıdi, onda eresekterge qazaq tili tegin oqytylady.
Qazaq tilin óz betinshe úırený úshin Tilqural.kz, Abai.institute, Tilmedia.kz, Balatili.kz, Soyle.kz, Bala.soyle.kz, Qazonline, Ana tili qosymshalary jumys istep tur jáne til mádenıetin arttyrý úshin «Memlekettik til jáne BAQ», «Til sheberi», «Memlekettik til – Táýelsizdik sımvoly» baıqaýlary, «Men qazaqsha sóıleımin» aksııasy jáne taǵy basqa respýblıkalyq konkýrstar jyl saıyn ótedi.
«Qazaqstan halqyn uıystyratyn taǵy bir sımvol – memlekettik til. Qazaq tili máńgilik memlekettik til tuǵyrynda bolady. Qazaq tiliniń qoldanys aıasyn arttyra berý – memlekettiń mindeti. Bul jumys toqtamaıdy, jalǵasa beredi», degen edi Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev. Memleket basshysy, sondaı-aq memlekettik tildi meńgermegen otandastarymyzǵa qysym jasaýǵa bolmaıtynyn da eskertti. Prezıdent qazaq tili ǵylymı progress pen bilimniń ozyq jetistikterine jol ashatyn quralǵa aınalýy kerek dep sanaıdy.
