Sýret: REUTERS/Loren Elliott
«Synchron» – sal aýrýyna shaldyqqan naýqastarǵa smartfon men kompıýterdi aqylmen basqarýǵa kómektesedi. Dálirek aıtqanda, mı-kompıýter ınterfeısin jasaýmen aınalysatyn kompanııa. Ujym óziniń neıro-kompıýterlik ınterfeısin AQSh-taǵy alty jáne Aýstralııadaǵy tórt pasıentke ımplantasııalaǵan. Buǵan deıin «Stentrod» (Stentrode) ataýymen tanymal bolǵan tehnologııa «Open AI-diń» sońǵy shyqqan «GPT-4o» modelimen biriktirilgen. Iаǵnı tanymal chattyń kómegimen adamdar oıyn burynǵysynan jaqsyraq jetkize alady. Tehnologııa naýqasqa aınaladaǵy oqıǵalardy sıpattaýǵa, áńgimege aralasýǵa járdem beredi.
Bir aı buryn kompanııa áleýmettik jelide «Apple» kompanııasynyń «Vision Pro» garnıtýrasymen birigip jumys isteıtinin málimdegen. Tipti naýqasqa tájirıbe de jasalǵan. Álemdik baspasóz betterine súıensek, amıotrofııalyq búıirlik sklerozben (ALS) aýyratyn amerıkalyq Mark esimdi azamat – bul qurylǵyny paıdalanǵan álemdegi alǵashqy pasıent. Dıagnoz qoıylǵannan beri denesiniń jansyzdanýyna baılanysty erkin júrip-tura almaıtyn ol jańa tehnologııanyń kómegine júgingen. Nátıjesinde, smartfondaǵy fýnksııalardy oıymen erkin basqarady. Kerek deseńiz, fılm tamashalap, oıyn da oınaı alady. Amerıkalyq CNBC telearnasyna bergen suqbatynda Mark kompıýterlik startap týraly: «Men úshin qurylǵyny paıdalaný – táýelsizdikti sezinýdiń taǵy bir joly», dep aıtqan eken.
Kompanııanyń bas dırektory Tomas Okslıdiń pikirinshe, «Apple» kompanııasynyń «iOS» qoljetimdi platformasy óz tobyndaǵy eń jaqsy platforma. Sondyqtan kompanııa bar nazaryn pasıentterge «Apple» ekojúıesindegi qurylǵylardy basqarý úshin kómektesýge aýdardy.
Nıý-Iorktegi «Synchron» ujymynyń jumysy álemdegi mı-kompıýter ınterfeısin jasaıtyn jalǵyz startap emes. Buǵan deıin Ilon Masktiń «Neuralink» chıpi de qoǵamǵa tanystyrylǵan edi. Desek te básekelesterdiń jobasynda ózara aıyrmashylyq bar. Máselen, «Neuralink» chıpin ornatý úshin naýqasqa arnaıy tipti, kúrdeli ota jasaý qajet bolady. Al «Vision Pro» garnıtýrasymen jumys isteý jeńilirek. Munda ımplant pasıenttiń moıyn qan tamyry arqyly engiziledi. Bul mıǵa ashyq operasııa jasaý qajettiligin boldyrmaıdy. Qurylǵy mıdyń qozǵaltqysh qyrtysynyń betindegi qan tamyryna jetkiziledi. Stent tárizdi ımplant keýde aımaǵyndaǵy teri astynda ornalasqan antennaǵa qosylady. Al antenna neırondyq sıgnaldardyń bastapqy derekterin jınap, olardy syrtqy qurylǵylarǵa jiberedi.
Sonymen sınhron kompanııasynyń jańa ónimi pasıentterge elektrondyq hattardy jazý nemese mátindik habarlamalarǵa jaýap berý sııaqty tapsyrmalardy oryndaýǵa kómektesedi. Bir sózben aıtqanda, sóıleý men qozǵalý múmkindigi shekteýli adamdarǵa aınalasyndaǵy álemmen baılanys ornatýǵa múmkindik beredi.
Alaıda tehnologııa qalyń buqaraǵa qoljetimdi bolýy úshin kompanııa AQSh-tyń Azyq-túlik jáne dári-dármek basqarmasynan (FDA) maquldaý alýy tıis.
Bı-Fatıma ERALHANQYZY,
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti
