Jalpyulttyq is-sharalar jospary qoldaý tapty

Áleýmettik jaǵdaıdy jaqsartý eskerilgen

Qujatty Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Nurlan Baıbazarov usyndy. Jospar ekonomıkanyń ornyqty ósýin qamtamasyz etýge jáne azamattardyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan 76 is-sharadan turady.

Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý maqsatyn­da bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne sporttyń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrý, onyń ishinde qarjylandyrý reformasy máseleleri jónindegi sharalar kóz­delgen. Atalǵan maqsattarda memleket-jekemenshik áriptestik tetigin, «áleýmettik ámııan» quralyn paıdalaný, bilim granttaryn saralaý jáne basqa da tetikterdi qoldaný qarastyrylǵan. «Aqsha balanyń sońynan júredi» qaǵıdaty boıynsha memlekettik tapsyrys sheńberinde mektepke deıingi tárbıe men oqytýdy qarjylandyrýdyń saralanǵan tásili modeline erekshe nazar aýdaryldy.

Kelesi jyly jumysshy maman­dyq­tary jylyn ótkizý boıynsha jekelegen is-sharalar kózdelgen.

О́nerkásip salasynda otandyq shıkizat pen komponentterdi barynsha paıdalaný, júıe quraýshy kásiporyn­dardyń aınalasynda ilespe óndirister qurý jáne basqa­lardy eskere otyryp, iri jobalar júzege asyrylady. Agroónerkásip kesheni jelisi jáne «Aýyl amanaty»  jobasyn iske asyrý boıynsha jekelegen sharalar qabyldanatyn bolady.

Sondaı-aq josparǵa energetıka jáne kommýnaldyq sharýa­shylyqtaǵy ınfra­qurylymdyq máselelerdi sheshý, temirjol júk tasymalynyń rette­letin tarıf­terin aldaǵy 3 jylda rentabel­dilik deńgeıine deıin bekitý, sý qaýipsiz­digin qamtamasyz etý, JI engizý, Joldaýdyń basqa da baǵyttary qamtylǵan.

Premer-mınıstr usynylǵan Jalpyulttyq is-sharalar jos­parynyń jobasy Memleket basshysy qoıǵan mindetterdi sapaly ári jedel sheshýge baǵyttalǵanyn basa aıtty.

«Basty mindet – Jospardyń is-sharalaryn tıimdi jáne ýaqtyly oryndaý. Úkimet pen ákimdikter ekonomıkanyń ornyqty ósýin qamtamasyz etý jáne azamat­tarymyzdyń áleýmettik jaǵda­ıyn jaqsartý baǵytynda belsendi sharalar qabyldaıtyn bolady. Josparda kórsetilgen zań jobalaryn ýaqtyly ázirleý qajet. Oǵan sarapshylardy tarta otyryp, tereń taldaý jáne talqylaý júrgizý kerek», dedi O.Bektenov.

Úkimet basshysy qarjylandyrý máselelerin jete pysyqtaýdy tapsyrdy. Artyq shyǵyndar­dan bas tartyp, bıýdjet qaraja­tyn birinshi kezektegi jáne strategııalyq maqsattarǵa ǵana baǵyttaý kerek.

Máseleni qaraý qorytyndysy boıyn­sha daýys berilip, nátıje­sinde, Jalpy­ult­tyq jospar jobasy biraýyz­dan qoldaý tapty. Ulttyq ekono­mıka mınıstrligine Úkimet apparaty­men birlesip, Memleket basshysy­n­yń tıisti Jarlyǵynyń jobasyn Prezıdent Ákimshiligine engizý tapsyryldy. Premer-mınıstrdiń orynbasarlaryna jospar boıynsha bekitil­gen tarmaqtardyń iske asyrylýyn baqylaýdy jáne úılestirýdi júktedi.

Kásiptik-tehnıkalyq bilim jańarady

Otyrysta jumysshy maman­dyqtary boıynsha kadr daıarlaý jáne olardyń biliktiligin jetil­dirý, sondaı-aq atalǵan kásipterdiń bedelin arttyrý jónindegi shara­­lar talqylandy. Máselege qatysty Oqý-aǵartý, Ǵylym jáne joǵary bilim, Eńbek jáne halyqty áleýmet­tik qorǵaý mınıstrleri baıan­dama jasady. Sondaı-aq «Atameken» UKP tóraǵasy Raıymbek Batalov jáne óńirlik kolledj basshylary tyńdaldy.

2025 jyl «Jumysshy maman­dyq­tary jyly» dep jarııala­nyp, kásiptik-teh­nıkalyq bilim berý­di eleýli túrde qaıta jańartý jos­parlanyp jatyr. Atalǵan óz­gerister kadrlar daıarlaýǵa zama­naýı jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan. Búgin­gi tańda 772 kolledjde 15 baǵyt boıyn­sha mamandar daıarlanyp jatyr. Ju­mysshy mamandyqtary boıynsha ju­mysqa ornalasý deńgeıi 70%-ǵa jetedi.

Úkimet basshysy ekonomıka­nyń ornyqty ósýi men jańa óndiris­terdi ashý kezinde elimizde bilikti jumysshylardyń jetispeıtinin atap ótti. Bilikti kadrlar daıar­laý – memlekettik saıasattyń mańyz­dy basymdyǵy bolyp qala bermek. Sondyqtan eńbek nary­ǵy­nyń, bıznestiń jáne bilim alýshy jastardyń múddeleri men qajet­tilikterin eskeretin júıeli sharalar keshenin ázirleý kerek.

Keıingi jyldary kásiptik teh­nıkalyq bilim júıesin damytýda birqatar progressıvti qadamdar jasaldy. Qazir kolledj­der jumysshy mamandyqtary bo­ıynsha tegin oqytylady. Kadrlar daıarlaýǵa arnalǵan  memlekettik tapsyrys kólemi aıtarlyqtaı ulǵaıtyldy. Buǵan deıin kolledjderge bıýdjet esebinen  jyl saıyn 93 myńǵa jýyq stýdent qabyldanyp kelse, osy jyly olardyń sany 142,5 myńǵa deıin jetti. Bıyl kolledj stýdentteriniń stıpendııalary 50%-ǵa ósti. Sonymen qatar bilim uıymdarynyń materıaldy-tehnıkalyq bazasyn jaqsartý bo­ıynsha jumystar jalǵasyp jatyr. «Jas maman» jobasy aıasynda 180 kolledjdi qaıta jaraqtandyrý úshin respýblıkalyq bıýdjetten 48 mlrd teńge bólindi.

Premer-mınıstr qabyldanǵan shara­larǵa qaramastan, kadr daıar­laý­­daǵy áleýeti jetkilikti túrde ashylma­ǵany­na – kásiptik-tehnı­kalyq bilim berý júıe­sin jańartý qajettigine nazar aýdardy.

«Halyqaralyq salalyq standarttar men sertıfıkattaýdy belsendi túrde engizý qajet. Ol úshin Oqý-aǵartý mınıstrligi jumystyń sapasyna táýelsiz baǵalaý júrgizýi kerek. Sondaı-aq tehnologııalyq kóshbasshylardy aıqyndaı otyryp, kolledjderdi kásibı beıimdeý men saralaýdy aıaqtaýy qajet», dep atap ótti O.Bektenov.

Bilim uıymdaryn yntalandyrý júıesi men belgilengen KPI kolledjderdi oqý sapasyn art­tyrýǵa talpyndyrady.

Negizgi mindet – tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi reformalaý boıynsha keshendi jos­par ázirleý. Tıisti tapsyrma múddeli memlekettik organdarmen, ákimdiktermen, «Atameken» palatasymen birlese oryndaýǵa Oqý-aǵartý mınıstrligine beril­di. Qujat kolledjderdi tehnı­kalyq jaǵynan qamtamasyz etý, oqytýshylar quramy men oqý baǵ­darlamalaryna qoıylatyn talaptar, kolledjderdiń jumys sapa­syn baǵalaý jáne olardy qarjy­landyrý baǵytynda naqty sharalardy qamtýǵa tıis.

Sondaı-aq Úkimet basshysy ýnıversıtetter men kolledjderdiń bilim baǵdarlamalary ara­syndaǵy sabaqtastyqty qamta­masyz etý qajettigin aıtty. Búginde elimizdegi 30 jetekshi joǵary oqý orny sáıkes bilim baǵdarlamalaryn júzege asyratyn 100-den asa kolledjdermen seriktestik ornatqan.

«Dýaldy oqytýdy belsendi damytyp, memlekettik tapsyrys sheńberinde kadrlardy naqty kásiporyndarǵa maqsatty daıar­laý júıesin keńeıtý qajet. Kolledjder jastarymyz ben jumys berýshiler jáne ınvestorlar úshin «tartylys ortalyǵyna» aınalýǵa tıis», dedi ol.

Eńbek mınıstrligine «Atameken» palatasy salalyq memlekettik organdarmen birlesip, tıisti eýro­­palyq jikteýish negizinde Sıfr­­lyq daǵdylar bankin, al Ulttyq biliktilik júıesiniń sıfr­lyq platformasy negizinde túlek­terdiń jumysqa ornalasýyna jár­demdesýge sertıfıkattalǵan kolledj túlekteriniń tizilimin qurý tap­syryldy. Atalǵan sıfrlyq sheshim­der túlekterdi jumysqa ornalastyrý úderisin jaqsartýǵa múmkindik beredi.

Sonymen qatar Premer-mınıstr kásipkerlik blokti oqý úderisine tartýdyń jáne jumysshy kásip­teri boıynsha kadr­lar daıar­laýdyń mańyz­dyly­ǵyn atap ótti.

«Álemdik tájirıbe kórsetip otyrǵandaı, kadr daıarlaý sapasy memleket, kásiporyndar men oqý oryndary arasyndaǵy jaýapkershiliktiń ara-jigin naqty bólý esebinen qamtamasyz etiledi. Sondyqtan biz bıznestiń osy úderistegi róli men belsendiligin arttyrǵymyz keledi. Bizdiń bir­lesken jumysymyzdaǵy eń basty maqsat – kolledj túlekteri eńbek naryǵynda suranysqa ıe bolyp, laıyqty jalaqy alýǵa tıis», dedi O.Bektenov.

Jumysshy mamandyqtarynyń mártebesin arttyrý jáne kásiptik-tehnıkalyq bilim júıesin damytý jónindegi jumys sheńberinde Oqý-aǵartý, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrlikterine uqsas mamandyqtar boıynsha ýnıversıtetterde oqýyn jalǵastyryp jatqan kolledj túlekterine arnal­ǵan granttar sanyn ulǵaıta otyryp, memlekettik tapsyrys quryly­myn qaıta qaraý týraly tapsyrma júkteldi.