Ǵylymı áleýetti arttyra túsedi

Internasıonaldandyrý – joǵary bilim salasynyń deńgeıin artty­ryp qana qoımaı, elimizdiń ǵylymı áleýe­tin nyǵaıtatyn strategııalyq baǵyt. О́zbekstan sııaqty kórshimiz de ınternasıonaldandyrý strategııasyn tań­dap, onda búginde 30-ǵa jýyq shetel­dik joǵary oqý orny jumys isteıdi. Alaı­da olardyń tájirıbesine jasal­ǵan alǵashqy taldaýǵa qarasaq, fılıaldar men qos dıplomdy baǵdarlamalar­dyń ashylýy eldiń joǵary bilim júıesin jaqsartýǵa qajetti nátıje bermeıti­nin baıqaımyz. Qazaqstan Bolon úde­risine qatysýynyń nátıjesinde, Orta­lyq Azııadaǵy basqa memleketterge qara­ǵanda biraz artyqshylyqqa ıe. Osy arqyly eýropalyq standarttar­ǵa sáıkes kelýge, sheteldik joǵa­ry oqý oryndaryn tartý boıynsha bastamalardy tıimdi iske asyrýǵa bolady. Internasıonalızasııa sonymen qatar akademııalyq mobıldi­lik­ti arttyrýǵa, bilim sapa­syn jaqsartýǵa yqpal etedi. Otandyq ýnıversıtetter bazasynda sheteldik joǵary oqý oryndarynyń fılıalyn ashý jergilikti jáne she­teldik oqytýshylar arasynda bilim men tájirıbe almasýǵa múmkindik be­redi. Bul oqytý deńgeıin arttyryp qana qoımaı, ǵylymı daǵdylardyń ósýine, birlesken ǵylymı jobalardyń kóbeıýine yqpal etedi. Nátıjesinde, Qazaqstan ózge elderden stýdentterdi tarta otyryp, Ortalyq Azııanyń bilim berý habyna aınalady.

Internasıonaldandyrý strate­gııa­syn iske asyrý barysynda sheshile­tin taǵy bir másele – stýdentterdiń ­ba­sym kópshiligi shoǵyrlanǵan Almaty, Astana sııaqty iri qalalardyń shamadan tys júktemesiniń bolýy. О́ńirlik joǵary oqý oryndarynyń bazasynda sheteldik joǵary oqý oryndarynyń fılıaldaryn ashý, sondaı-aq basym mamandyqtar boıynsha, onyń ishinde tehnıkalyq jáne ınjenerlik mamandyqtar boıynsha oqytýǵa nysanaly granttar men kvotalardy engizý óńirlerdiń damýyn yntalandyrý jáne talanttardy saqtaý úshin mańyzdy qadam sanalady. Bul úlken qalalardaǵy turǵyndar sanyn azaıtyp qana qoımaı, adam resýrstaryn búkil el boıynsha birkelki bólýge múmkindik beredi.

Elimizde sheteldik jo­ǵa­ry oqý oryndary fılıal­darynyń ashylýy «Bolashaq» baǵdarlamasynyń óz­ge­rýi­ne de yqpal etýi múmkin. Stý­dent­terdi shetelge jiberý­diń ornyna, sapaly bilimdi áldeqaıda arzan baǵaǵa alý­ǵa jaǵdaı jasap, ishki resýrstardy tıimdi paıdalanýǵa bolady. Mysaly, Qazaqstandaǵy sheteldik joǵary oqý oryndarynyń fılıaldarynda oqý shetelge qaraǵanda arzan bolyp, sol bilim deńgeıin qamtamasyz ete alady. Bul mamandardy elimizde daıarlaý úshin jaǵdaı jasaıdy. Sondaı-aq «Bolashaq» baǵdarlamasynyń re­sýrstaryn PhD jáne postdoktoran­tý­ra baǵdarlamalary boıynsha ǵylymı ­kadrlardy daıarlaýǵa baǵyttaıdy.

Prezıdent osyǵan qosa qoldanbaly ǵylymnyń damýy týraly aıtty, munda sheteldik joǵary oqý oryndarynyń fılıaldary mańyzdy ról atqarady. Ýnıversıtetterdiń tek oqytýmen aınalysyp qana qoımaı, ǵylymdy damytyp, ǵylymı-zertteý ortalyqtaryn ashyp, ǵylymı jobalardy tartýy ma­ńyzdy. Internasıonaldandyrýdyń taǵy bir mańyzdy aspektisi – sapaly bilim eksportynyń quraly retinde qyzmet etetin otandyq joǵary oqý oryndary­nyń fılıaldaryn shetelderde ashý. M.Áýezov atyndaǵy Oń­tústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń ­О́z­bekstandaǵy fılıaly jáne Ál-Farabı atyndaǵy Qa­zaq ulttyq ýnıversıteti fılıalynyń Reseıde ashy­lýy elimizdiń bilim berý sapasyn ózge elderde de moıyndaıdy degendi bil­diredi.

Osylaısha, sheteldik joǵary oqý oryn­darynyń fılıalyn ashyp, joǵary bilim berý salasynda halyqaralyq qoǵamdastyqty damytý óńirler men jalpy elderdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy­na, joǵary bilim berý sapasyn artty­rý­ǵa, ǵylymı qyzmeti men elimizdiń halyqaralyq arenadaǵy ustanymyn nyǵaıtýǵa yqpal etedi.

Qýanysh ERǴALIEV,

Nazarbaev ýnıversıtetiniń professory