Ekspedısııa quramynda elimizdegi tarıhshy-ǵalymdardan bólek baýyrlas Túrkııa elinen kelgen arheolog Choban Akaıal, etnolog, M.Ammosov atyndaǵy Soltústik-Shyǵys federaldy ýnıversıtetiniń magıstranty, Altyn Orda tarıhyn zertteýshi, tarıhshy, Reseıden kelgen Saına Mıhaılova sekildi alys-jaqyn shetelden kelgen tarıhshylar bar. Bul degenimiz, mádenı kóshtiń keń aýqymyn kórsetedi.
«Bul – ekinshi ekspedısııamyz. Birinshisi aımaqtyq deńgeıde boldy. Endi ekspedısııa geografııasy aýmaǵyn keńeıtip, Jambyl, Túrkistan, Qyzylorda jáne Atyraý oblystarynyń tarıhı oryndaryn, Joshy ulysy men Altyn Orda kezeńine jatatyn eskertkishterdi aralaımyz. Joshy ulysynyń eskertkishterin erekshe zerttep júrgen ǵalymdarmen jáne jergilikti jurtshylyqpen kezdesemiz», deıdi oblystyq mádenıet, muraǵattar jáne qujattama basqarmasynyń basshysy Erkebulan Jumakenov.
Ekspedısııa baǵytyna «Tekturmas» etno-tarıhı kesheni, ejelgi Taraz qalashyǵy, Qarahan kesenesi, Jánibek pen Kereı handar eskertkishi, Aısha bıbi, Arystan bab, Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi, Kerýen saraıy, Syǵanaq qalashyǵy, «Qorqyt ata» memorıaldyq kesheni, «Saraıshyq» týrıstik ortalyǵy (Han panteony), Saraıshyq qalashyǵy, «Abat-Baıtaq» kesenesi, «Joshy han» tarıhı-mádenı kesheni, Dombaýyl jáne Alasha han keseneleri kiredi.
«Ekspedısııa barysynda Joshy ulysynyń tarıhymen baılanysty arheologııalyq, arhıtektýralyq, memorıaldyq nysandardyń qazirgi jaǵdaıyna baqylaý júrgiziledi, týrıstik baǵytty arttyrý boıynsha usynystar ázirlenedi, foto, beıne, aýdıo formatta tanymdyq aqparattyq ónimder daıyndalady. Ǵalymdar, tarıhshylar men mamandardyń suhbaty negizinde derekti fılm túsirilip, halyqqa usynylady. Munymen qosa, derekti fılm de ázirlenedi», deıdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń basshysy Erjan Nurmaǵanbetov.
E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy zertteý ýnıversıteti tarıh fakýltetiniń aǵa oqytýshysy, PhD, tarıhshy Nurtas Smaǵulov: «Joshy ulysynyń qurylýy jáne onyń Eýrazııa tarıhyndaǵy mańyzy zor. Joshy ulysynyń qurylýy – qazaq memlekettiliginiń bastaýy. Sondyqtan ulystyń 800 jyldyǵy elimizdiń tarıhy úshin saıası ıdeologııalyq mán-mazmuny tereń. Ony ulyqtaý – búgingi ǵylymı-saıası zııaly ortanyń ótken aldyndaǵy boryshy», deıdi.
«Joshy ulysynyń tarıhyn aıǵaqtaıtyn eskertkishterdi zertteý, dáripteý maqsatynda uıymdastyrylǵan ekspedısııanyń ózektiligi aıryqsha. Qazaq dalasynda Joshy ulysynyń mádenıetin aıǵaqtaıtyn tarıhı nysandar barshylyq. Osy saparymyzda atalǵan eskertkishterdiń birqataryn aralap, olardyń qazirgi jaı-kúıi jáne bolashaqta týrıstik nysan retinde damytýdyń keleli máseleleri talqylanatyn bolady», deıdi Tarıhı-mádenı murany saqtaý ortalyǵynyń basshysy Túlkibaı Tóleýov.
Osyndaı orasan maqsattaǵy ekspedısııa aman-esen aıaqtalǵan soń, Astanada álemdik tarıhta Joshy ulysynyń kıeli oryndary men tarıhı nysandaryn saqtaý, zertteý, nasıhattaý máseleleri boıynsha «Talas – Ulytaý – Saraıshyq» atty taqyryptyq murajaı kórmeleri men dóńgelek ústel
ótedi.
Búgingi kúni Taraz, Túrkistannyń kıeli oryndaryn aralap ótken kósh Syr óńirindegi tarıhı keshendermen tanysyp júr. Tarıhymyzdy tereń zerdelep júrgen ekspedısııa qazannyń biri kúni elge keledi.
Qaraǵandy oblysy
