Sharýashylyq • 24 Qyrkúıek, 2024

El yryzdyǵy – aqyq dán

110 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

О́ńir dıqandarynyń aldynda 5,4 mln gektar alqaptyń dándi daqylyn ysyrapsyz jınap alý mindeti tur. Sońǵy aptada kún jadyrap, aspan qabaǵyn baqqan dıqandardyń da kóńili kóterilip qaldy. Egin oraǵy bastalǵaly árbir ashyq sátti qalt jibermeýge tyrysqan darqan dalanyń dańǵaıyr dıqandary múmkindiginshe nátıjeli jumys istep, kóp sharýany eńserip tastady.

El yryzdyǵy – aqyq dán

2,3 mln tonna astyq qambaǵa quıyldy. Oblystyq Aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Kenesh Álimjanovtyń aıtýyna qaraǵanda, gektar berekesi 13 sentnerdiń tóńireginde.

Bıyl kóktem men jazda ylǵal mol tústi. Erte kóktemde kún qabaǵy bir ashylmaı, kók­temgi egis naýqany da kesheýildep aıaqtaldy. Sol sebepti, eginniń pisýi de baıaý. «Qaz­gıd­romet» mekemesiniń boljamyna qara­ǵanda, qyrkúıek aıynda ylǵaldyń ortasha kórsetkishi 80 paıyz bolǵan. Nóser jaýyn qol baılap, alǵa umtylǵan qadamdy keri ketirip, berekesin alǵan soń amalsyz kidirgen dıqandar kún ashyla salysymen bilek biriktirip, iske kirisken. О́ńir qazir táýligine 200 myń gektar alqaptyń eginin oryp jatyr.

Jumystyń ónimdi bolýy qýatty teh­nı­kaǵa baılanysty. Bul oraıda 8,9 myń astyq kombaıny alqapqa shyǵarylǵan. Olardyń 4,8 myńy – zamanaýı joǵary ónimdi tehnıka. 4,8 myń júk kóligi alqaptan qyr­manǵa, qyrmannan elevatorlarǵa dán tasymaldaıdy. Osy jyly óńirdiń aýyl sharýa­shylyǵy qurylymdary jalpy 28,5 mlrd teńge bolatyn 246 traktor, 115 kombaın satyp aldy.

– Oǵan qosymsha jeńildetilgen nesıe arqyly 80 traktor, 140 kombaın, 25 ártúrli qurylǵy alyndy, – deıdi basqarma basshysy, – qazir alqaptan jetki­zilgen dándi 66 astyq qa­byl­daý kásip­orny qabyl­dap, keptirip ja­tyr. О́ńir­degi astyq qabyldaý orynda­ryna 2,8 mln tonna dán syıady. Barlyq múm­kin­dikti eksheı saraptaǵanda, 7,2 mln tonna as­tyq saq­­taýǵa múm­kin­d­ik bar. Bul aımaqtaǵy bar yryz­dyqty tolyq qabyldaı alamyz de­gen sóz.

Basqarma basshysynyń aıtýynsha, astyq qabyldaý oryndaryna 558 myń tonna jańa astyq ónim­deri jetkizilgen. Onyń 60 pa­ıy­zy úshinshi klastyń talapta­ry­na saı. Ylǵal mol bol­ǵandyqtan keı al­qap­­tar sapasy sál tómendeý ónim berip ja­tyr. Arpanyń kór­set­­kishi jaqsy. Orta­sha esep bo­ıyn­­sha 98,1 paıyzy – ekinshi klas­ty.

Jaýyn-shashyndy jyly alqap­taǵy astyq qabyldaý oryndaryna ylǵaldy jet­kizilýde. Sondyqtan qazir qabyldaý oryn­dary táýlik boıy jumys istep jatyr. Keıbir elevatorlardyń aldynda uzyn sonar kezek te paıda boldy. Mundaı keleńsiz kórinis Aqkól aýdanynyń elevatorynda baıqalǵan. Sebebin saraptasańyz, aýdan elevatoryna kórshiles aýdandardyń birqatar sharýashylyǵy da astyq tapsyrady eken. Taǵy bir aıta ketetin dúnıe, astyq qabyldaý oryndarynyń demalys kúnderi jumys istemeýi. Qazir bul másele de oń she­shimin tapty. Kenesh Álimjanovtyń aıtýyna qaraǵanda, elevatorlarǵa qatysty aýyl sha­rýa­­­shy­lyǵy qurylymdarynyń ókpe-nazy óńirdegi 66 elevatordyń ekeýi­ne ǵana baılanysty aıtylǵan. Týyn­daǵan má­se­leler jedel she­shil­di. Bul oraıda ob­lysta kúzgi da­la jumystaryn úıles­ti­re­tin je­del shtabtyń qurylýy septigin tıgi­zip otyr.

– Qazirgi mańyzdy máseleniń biri – astyqtyń baǵasy, – deıdi basqarma basshysy, – dán baǵasy ósse, sharýalardyń da eńsesi kóte­ri­­lip qalar edi.

El yryzdyǵyn ysyrapsyz jınap alý ju­mysy dalada da, astyq qabyldaý oryndarynda da qaýyrt kúıge engen. О́ńirdegi 265 dán kep­tiretin qurylǵy saǵatyna 9,6 myń tonna astyq keptire alady. Bul ju­mysqa 22,8 myń tonna jeńildetilgen ja­nar-jaǵarmaı, 1,8 myń tonna gaz bólingen.

Sheshýshi shaqta uıym­shyl­dyq­pen iske kirisken dıqandar el yryz­dyǵyn molaı­typ, jerde ósken dándi jerde qal­dyr­maımyz dep eńbek maıdanynda júr.

 

Aqmola oblysy 

Sońǵy jańalyqtar

Syr óńirinde shıbóri nege kóbeıdi?

Aımaqtar • Búgin, 16:38