«Orman ishi jolymen júrip kele jatyp, jaqyn mańdaǵy butadan erekshe dybysty estidim. Jaqyndaǵan kezde qyrǵı balapanyn baıqadym. Jas, áli jetilmegen jyrtqysh qustyń tabıǵı kúshin tanytyp, ań aýlaý daǵdylaryn ıgere bastaǵanyn kórý óte qyzyq boldy», deıdi E.Tólegenov.
Orman sheberi balapandy jaqynnan baqylap, onyń jaraqattanbaǵanyna kóz jetkizedi. Jaqyn jerden balapanyn qorǵap, shıqyldaǵan eresek qustyń dybysyn da estıdi.
Qyrǵı (Accipiter nisus) – elimiz aýmaǵyn mekendeıtin shaǵyn jyrtqysh qus. Kózi ótkir, ushqyr, usaq qustar men keıbir sútqorektilerdi aýlap kún kóredi. Ásirese torǵaı, quzǵyn syndy qustarǵa jıi shabýyldaıdy. «Qyrǵıdaı tıdi» degen teńeý sodan shyqqan. Qyrǵı elimizdiń túrli ólkesinde, sonyń ishinde aralas ári qylqan japyraqty ormandarda, dalada, tipti qalalyq saıabaqtarda júre beredi. Uıasyn qalyń ormandy jerlerge, aınalany baqylap, jyrtqyshtardan qorǵaný úshin bıik aǵashtardyń basyna salady. Tabıǵı mekeniniń tarylýyna, basqa da faktorlarǵa baılanysty sany azaıýy múmkin.
Balapan qyrǵıdyń tabylýy Ulttyq saıabaqtyń ekojúıesi jaqsy ekenin, tabıǵı aýmaqtardy qorǵaýdyń mańyzyn kórsetedi. «Býrabaı» MUTP qyzmetkerleri jyrtqysh qustar popýlıasııasyn únemi baqylap otyrady, olardyń tynys-tirshiligi men kóbeıýi úshin qolaıly jaǵdaılardy qamtamasyz etý úshin únemi zertteý júrgizedi.
