Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Aýyl sharýashylyǵy basqarmasy egin sharýashylyǵy, astyq jáne tuqym ınspeksııasy bóliminiń basshysy Keńes Qaıdashevtyń aıtýynsha, egis qurylymyn ártaraptandyrý maqsatyna sáıkes bıyl dándi burshaqty daqyldar egisi 2023 jylǵydan 2,5 ese ulǵaıyp, 22 myń gektar alqapqa jasymyq, qumaı, noqat egilgen. Odan bólek, óńirdegi maıly daqyldar egistiginiń kólemi 102 myń gektar bolypty. Bul byltyrǵydan 109 paıyzǵa kóp. Sharýalar arasynda mal azyǵy daqyldaryn egip, ósirýshiler de kóbeıgen. Qazir 196,7 myń gektar osyndaı alqap bar. Kartop, kókónis-baqsha daqyldary da jergilikti sharýalardyń dástúrli kásibi.
«Búginde 294,9 myń gektar dándi daqyl oryldy. Iаǵnı barlyq dándi daqyl egistiginiń 98%-y orylyp, ortasha ónimdilik gektaryna 10 sentnerden aınaldy. 288 myń tonna astyq jınaldy», deıdi Keńes Baıanuly.
Maıly daqyldyń da 21 myń gektary orylyp, ortasha eseppen gektaryna 8,7 sentner ónim alynǵan. 18,4 myń tonna dán qambaǵa tústi. Budan bólek, 7 myń tonna kartop, 14 myń tonna kókónis, 18,2 myń tonna baqsha ónimi jınalǵan. Egin orý jumysy jalǵasyp jatyr.
Basqarmadan sharýalar jumysyn jeńildetetin ıgilikter jóninde de suradyq. Bilgenimiz, aımaqqa «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ arqyly «Keń dala» baǵdarlamasy boıynsha kóktemgi dala jumystaryn qarjylandyrýǵa sharýalarǵa 5%-ben 2,4 mlrd teńge bólinip, tolyq ıgerilgen. «Keń dala-2» baǵdarlamasy arqyly egis jáne egin orý jumysyn 5%-ben qarjylandyrý úshin 12 mlrd teńge taǵy bólingen. Dál osy baǵdarlama aıasynda sharýalar qazirdiń ózinde 2,4 mlrd teńge alǵan.
Oblysta arnaıy lısenzııasy bar 8 astyq qabyldaý kásiporyny bar. Olar Báıterek, Bórli, Terekti, Tasqala, Shyńǵyrlaý aýdandary men Oral qalasynyń aýmaǵynda ornalasqan. Kásiporyndar 586 myń tonna ónimdi qabyldap, saqtaı alady. Keńes Baıanulynyń aıtýynsha, elevatorlar ónim qabyldaýǵa tolyq daıyn.
Jyl saıyn egin oraǵy kezinde janarmaı qat bolyp, baǵasy aspandap ketetin. Biraq memleket mundaı jaǵymsyz qubylystyń aldyn alýǵa erte qam jasaǵan eken. Bıylǵy kóktemgi dala jumystaryna 8,5 myń tonna dızel otyny bólingen. Oblystaǵy aýyl sharýashylyǵy qurylymdary 5,8 myń tonna dızel otynynyń 1 lıtrin 238 teńgeden satyp alǵan.
«Kúzgi dala jumystaryna taǵy 8,3 myń tonna dızel otyny bólindi. Jetkizýshi operator – «NEFTEK Operating» JShS. Qazir Oral qalasyndaǵy munaı bazalarynan, janar-jaǵarmaı quıý stansalarynan 1 lıtr dızel otyny lıtrine 250 teńgeden berilip jatyr», deıdi Keńes Qaıdashev.
Oblysta 97 myń gektar alqapqa kúzdik dándi daqyl sebý josparlanǵan. Buǵan qajetti tuqym qory tolyq daıyn. Qazirdiń ózinde 72 myń gektar alqapta egis aıaqtaldy.
Sondaı-aq óńirde ósimdik sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý baǵdarlamalaryna – 1,7 mlrd teńge, tuqym sharýashylyǵyn damytýǵa – 284,3 mln teńge, tyńaıtqysh men pestısıd qunyn sýbsıdııalaýǵa – 899 mln teńge, memleket basymdyq bergen daqyldar óndirisin damytýǵa – 495 mln teńge, aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerge sý berý qyzmetiniń qunyn sýbsıdııalaý úshin – 37,1 mln teńge bólingen. Sonymen qatar «Qazagreks» AQ jáne «Oraljer» JShS mekemeleri arqyly tuqymnyń egý sapasyn tekserýge – 29 mln teńge bólinse, egistiń jaýy – saıaq shegirtkelerge qarsy hımııalyq óńdeý úshin 551 mln teńge qarajat qarastyrylǵan.
Batys Qazaqstan oblysy
