Semeı ormanynyń kóshet baǵy

Búginde «Semeı ormany» rezervatynda 2021–2027 jyldarǵa arnalǵan ormandy molyqtyrý, orman ósirý alańdaryn ulǵaıtý jónindegi keshendi jospar oıdaǵydaı júzege asyrylyp jatyr. О́tken jyly 11 mln 248 myń dana kóshet otyrǵyzylǵan. Al bıyl keshendi jos­pardy oryndaýǵa sáıkes mem­lekettik orman qory aýmaǵynda 5139,0 ga alqap­qa 24 mln 462 myń qarapaıym qaraǵaı kósheti otyrǵyzyldy. Jyl saıyn kúzde qara­ǵaı konýsyn jınaý, qysta rezervat pıtom­­­­nık­terine sebý maqsatynda qaraǵaı koný­­syn qaıta óńdeý jumysy turaqty atqa­ry­lady.

«Semeı ormany» aýmaǵynda kóshet­terdiń ósýin qadaǵalaıtyn arnaıy tuqym baqtar, onyń ishinde kóshet materıaldarymen rezervatty qamtamasyz etetin 8 orman tuqym baǵy men 1 úlken keshen jumys isteıdi. Munda kádimgi qaraǵaı ósiriledi. Qoldanystaǵy orman tuqym baqtarynyń jalpy aýdany 109,45 gektardy qamtıdy. Jyl saıyn qara­ǵaı­dyń eki jyldyq kóshetteri qazy­lyp, orman aýmaǵyna egiledi. Búginge deıin 2025 jyldyń kóktem aılarynda otyr­ǵyzýǵa 18 mln 759 myń dana qaraǵaı kósheti daıyn­dal­dy», deıdi «Semeı ormany» mem­le­ket­tik mekemesiniń tabıǵı keshen­derdi qal­py­na kel­tirý bóliminiń basshysy Zarına Na­sy­ro­va.

Orman sharýashylyǵy mamandary­nyń dereginshe, «Taza Qazaqstan» jalpy­ulttyq eko­logııalyq aksııasyna oraı jas kóshet­terdi otyrǵyzý men kógaldandyrý jumys­ta­ry erekshe qarqyn alǵan. Aksııa aıa­synda 2024 jyly kóktemgi kóshet otyr­ǵyzý ju­mys­taryna ob­lys ákimdiginiń uıym­das­tyrýy­men Semeı qalasyndaǵy joǵary, arnaıy oqý oryn­da­rynyń stýdent­teri, oblystyq ardagerler keńesiniń múshe­leri men bıologııalyq orta­lyq­tardyń mamandary, áskerı sala­nyń qyz­met­kerleri tar­tyl­ǵan. Buǵan qosa «Elimaı» fýt­bol klý­by­nyń fýt­bol­shylary, bank qyz­met­ker­leri men óner adamdary da shet qal­maı, orman­dy kór­keı­tý men kóbeıtý ju­mys­taryna ju­myl­ǵan.

Oblystaǵy Borodýlıha aýdany kol­ledj­deriniń stýdentteri men mektep oqý­shy­lary ormandaǵy ósimtal aǵashtardyń sanyn art­tyrýdan bólek, birneshe márte «Semeı or­many» aýmaǵyn qoqystan tazartý, gúlder egý men kógaldandyrý jumy­syn erikti túrde at­qar­ǵan.

Ortalyq Azııadaǵy halyqaralyq ozyq talap­tarǵa saı kóshet ósiretin birden-bir keshen­­niń kóshi ilgeri jyljyp, jyl saıyn aýqymdy jobalardy iske asyryp jat­qany basqa da ormandy aımaqtarda júzege asý­ǵa tıisti tyń bastama ekeni aıtpasa da tú­si­nikti. Orman-toǵaıdy kóbeıtý búkil eldi ju­­myldyratyn naǵyz halyqtyq ıdeıaǵa aı­nalýyn eskertken Prezıdent usynysy da al­da­ǵy kúnderde biregeı bastamalarǵa serpin be­re­ri sózsiz.

Tuqym baqqa qatysty qatty bir eske­retin másele – orman órti. Orman órtiniń aldyn alý tókken terdiń bekerge ketpeýine sep­tigin tıgizedi. Bıyl irili-usaqty oqı­ǵa­lar­dyń barlyǵyn qosa eseptegende 97 órt oqı­ǵasy tirkelgen. Onyń ishinde 90 jaǵdaıda naı­zaǵaıdyń túsýi sebep bolsa, orman ishindegi qaýi­p­sizdikti saqtamaýdyń kesirinen 3 keleńsiz jaıt oryn alǵan. Al tórt birdeı orman órtiniń sebep-saldary belgisiz kúıinde qalǵan.

«Semeı ormany» rezervaty tabıǵı keshender men obektilerdi qorǵaý qyzmeti bóliminiń mamany Aıaýlym Toǵaevanyń aıtýynsha, jyl saıyn rezervatty orman órtterinen saqtaý men aldyn alý jónindegi is-sharalar josparly túrde oryndalady.

Mekeme qyzmetkerleriniń máli­metinshe, ormandy zańsyz kesýge, orman órtterine qarsy kúrestiń tıimdili­gin arttyrý maqsatynda buqaralyq aqpa­rat quraldary arqyly úgit-nasıhat jumystary júr­giziledi. BAQ arqyly tanymdyq habarlar men mektepter, oqý oryndarynda arnaýly dárister ótkizilip, halyqtyń orman órtine beıjaı qaramaýy túsindiriledi.

О́rt sóndirýshilerdiń biliktiligin arttyrý da – kún tártibinen túspeıtin másele. Bıyl mamyr aıynda «Semeı ormany» rezervatynyń Borodýlıhadaǵy ­fılıalynda respýblıkalyq mańyzǵa ıe «О́rt–2024» aýqymdy oqý-jattyǵýy ótti. Qazirde orman órtimen kúreste 17 birinshi, 13 ekinshi tıpti 30 orman órtin sóndirý stansasy jumys isteıdi. 35 órtti baqylaý munarasy, 80 órt sóndirý mashınasy saqadaı saı da­ıyn. Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes taıaý ýaqytta tehnıkany birtindep jańartý, atap aıtqanda, 40 órt sóndirý avtomashınasyn satyp alý jos­parda bar. Sondaı-aq «Semeı ormany» memlekettik mekemesiniń orman qoryn tolyq qamtıtyn orman órtterin erte anyqtaý júıesin jańartý jumystary qolǵa alynyp jatyr.

Abaı oblysy