Búgingi tańda álem barlyq elderinde ózderiniń ishki turaqtylyǵy men mádenı qundylyqtaryn saqtap qalý jolynda jumys jalǵasýda. Joǵaryda atalǵan jahandyq máselelerge qaramastan, Qazaqstan – ishki turaqtylyq pen kelisimdi ushtastyryp, ózge elderge úlgi bolyp damyp kele jatqan memleket. Mundaı el ataný Elbasynyń dinaralyq turaqtylyq pen konfessııaaralyq tatýlyqty basshylyqqa alyp, utymdy júrgizip otyrǵan syndarly saıasatynyń arqasy. Bul rette, Elbasynyń ıgi bastamalarynyń biri – elordada Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezderin ótkizýge baılanysty naqty áreketin aıtýǵa bolady. Atalǵan bastamanyń aıasynda Qazaqstan halyqaralyq arenada alǵashqylardyń biri bolyp úlken jaýapkershilikti óz mindetine aldy jáne is júzinde álemdik jáne dástúrli dinder men konfessııalar basshylarynyń basyn biriktirip, álemdik dárejedegi máselelerdi júıeli túrde júrgizý arqyly óz ornyn tanytty. Osylaısha 2003 jyly Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń jetekshilik etýimen elordaǵa jınalǵan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń I sezi álem halyqtaryn mádenı jáne rýhanı jaqyndastyrýǵa sebepshi boldy. Sezd ótkennen keıin Túrkııa men Ispanııanyń birikken bastamasymen О́rkenıetter alıansy forýmy jáne Mekke halyqaralyq musylmandar konferensııasy, sol sııaqty birqatar dinaralyq jáne órkenıetaralyq kelissózder men ózara túsinistikti qalyptastyrý maqsatynda aýqymdy forýmdar ótkizile bastady. Osyndaı álemdik dárejedegi jıyndar arqyly Qazaqstan dúnıejúziniń barlyq dinderi men konfessııalary músheleriniń basyn biriktirip, qoǵamda beıbitshilik pen ózara kelisimdi jaqtaıtynyn dáleldedi. Sonymen qatar, adamgershilik qaǵıdasyn saqtaý jolynda toleranttylyq (tózimdilik) qaǵıdalaryn saqtaýǵa shaqyrdy. Alǵash ret ótkizilgen I sezd basqosýyna 17 elden túrli konfessııalardyń 17 delegasııasy qatyssa, II sezd álemniń 26 elinen kelgen 29 delegasııany qarsy aldy. Atalmysh sezge din lıderleri ǵana emes, ataqty saıasatkerler jáne qoǵam qaıratkerleri, BUU, EQYU, IýNESKO sııaqty iri ınstıtýttar ókilderiniń kelýi Elbasynyń ıgi bastamasynyń asa qajetti eleýli oqıǵa ekendigine álem jurtshylyǵynyń kózin jetkizdi. 2009 jylǵy III sezd otyrysyna 35 elden 77 delegasııanyń qatysýy forýmnyń mańyzdylyǵyn kórsetip, álemdik órkenıet ókilderiniń ózara toleranttylyq, qurmet jáne kelisim jolynda únqatysýǵa yntasy artyp otyrǵandyǵyn aıqyndap berse, 2012 jylǵy 30-31 mamyrda ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń IV seziniń taqyryby “Beıbitshilik pen kelisim – adamzat tańdaýy”. Forýmǵa 40 elden 85 delegasııa atsalysty. Bul sezd de erekshe uıymdastyrylyp, forým jumysynyń qorytyndysy boıynsha qatysýshylar álemdik qoǵamdastyqqa arnap úndeý qabyldady. Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezin turaqty túrde ótkizý arqyly halyqtar arasy men dinı ustanymdardy jaqyndastyrýǵa jáne beıbitshilik qundylyqtaryn qalyptastyrýǵa jasaǵan qadamy úshin dúnıejúzi qaýymdastyǵy Qazaqstanǵa jáne onyń basshysy Nursultan Nazarbaevqa alǵys bildirildi. Elordada dástúrli túrde ótkizilip kele jatqan ıgi bastamanyń bergen paıdasy ushan-teńiz. Máselen, dinder men konfessııalar ókilderi arasynda ózara baılanys nyǵaıyp, beıbitshilikti pen turaqtylyqty tý etilip, bir kúmbez astynda birlese ómir súrýge bolatyndyǵy pash etilip otyr. Qazirgi ýaqytta dúnıejúzi halyqtary, onyń ishinde din kóshbasshylary men qoǵam qaıratkerleri turaqtylyq pen kelisimdi negizgi kúsh retinde tanyp bildi. Qazaqstan ózin búkil álemge beıbitshilik pen tynyshtyqtyń, dinı turaqtylyq pen konfessııaaralyq kelisimniń oshaǵy retinde tanytyp úlgerdi. Muny kúni keshe, ıaǵnı ústimizdegi aıdyń 10-11-i kúnderi úlken tabyspen ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń V sezi kezekti márte aıǵaqtap berdi. Kelesi sezd de úsh jyldan keıin Astanada ótetin bolyp otyr.
Tóleý ǴIBADAT,
Mádenıet jáne sport mınıstriligi Din isteri komıtetiniń Mádenıetter men dinderdiń halyqaralyq ortalyǵy taldaý jumysy bóliminiń aǵa sarapshysy.
