«Nan óndirisi tehnologııasyn ósimdik komponentterin qoldaný arqyly alý» jobasyna Jeńisbaı Qabarjan men Erasyl Jumabaevqa avtorlyq kýáligi berildi. «Bıologııa sabaǵynda ótken taǵam ónerkásibinde bıotehnologııany paıdalanýǵa qatysty taqyryp Erasyldy qatty qyzyqtyrdy. Oqýshynyń bul salaǵa qyzyqqany sonshalyq, ol dereý óz tájirıbesin bastap ketti. Zertteý jumysy Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýnıversıtetiniń agrohabynda kásibı deńgeıde Albına Erjanqyzynyń jetekshiligimen jalǵasty. Erasyl zerthanadaǵy jumysyn nannyń dárýmendik quramyna, sapasyna ósimdik qospalarynyń áserin zertteýden bastady», deıdi Jeńisbaı Kenjetaıuly.
Erasyl bastapqyda kóptegen qıyndyqqa tap bolǵanyn aıtady. Tipten zertteýdi tastap ta ketkisi kelgen. Biraq ǵylymı jetekshileriniń qoldaýy ári óziniń eńbekqorlyǵynyń nátıjesinde jobaǵa tyń ıdeıa, jańa tynyspen oraldy.
«Nátıjege jetýime ǵylymı jetekshim Albına Erjanqyzy men ustazym Jeńisbaı Kenjetaıulynyń kómegi zor boldy. Olar meni únemi jańa bastamalarǵa jigerlendirdi. Jańa tehnologııalardy engizý jumysymnyń ajyramas bóligine aınaldy. Basqarýdyń avtomattandyrylǵan júıesin paıdalaný arqyly ashytqy jasaýǵa kiristim. О́ndiris nátıjesinde fogeltrauben júzim sortynan saccharomyces cerevisiae ashytqysyn bólip aldym. Nan pisirý óneri tek tehnıkalyq ádisimen shektelmeıtinine zertteý barysynda kóz jetkizdim. Nátıjesi dástúrli ádisterdi zamanaýı aspazdyq aǵymdarmen úılestire otyryp, biregeı resept jasaýǵa ákeldi. Jańa qospalardy qosý tájirıbesi jáne arnaıy dıetalyq nusqalardy ázirleý shyǵarmashylyǵyma shabyt berdi. Kúndelikti dastarqannyń árin de, sánin de keltiretin sapaly nan taǵamyn ázirleýge birqatar tehnologııalyq ádisti meńgerý qajet boldy. Alǵashynda shyǵarmashylyq pen naqty ǵylymdy úılestirýdiń tetigine qatysty kóp izdendim. Ásirese shıkizat tańdaý kezeńi qıyndyq týǵyzdy. Oǵan unnyń túrlerin zerttep, quramyn, sońǵy ónimge deıingi óndiristik kezeń týraly aqparat jıystyrdym. Nan pisirý tehnologııasynda temperatýra men ylǵaldylyqty basqarýdyń qyr-syryna qanyǵyp, qytyrlaq jáne jumsaq sellıýlozanyń paıda bolýynyń ońtaıly jaǵdaıyn qarastyrdym. Dál osy kezeńde unnan dámdi nan pisirýdiń qupııasyn ashýǵa týra keledi. Sońǵy nátıjege jetý barysynda kóptegen synaq pen qatelik kezdesti», deıdi Erasyl.
Dúken sórelerinde nan ónimderiniń san túri samsap tur. «Nan ónimderi tehnologııa men jańa úderis nátıjesinde ǵana paıda bolmaıdy eken, ol óndirýshiniń sheberligi, ónerimen tyǵyz baılanysty» degen Erasyl bul salada jınaǵan tájirıbesin jetistik dep qabyldap qana qoımaı, álemde kásibin zor súıispenshilikpen atqaryp jatqan jandar men sapaly bilim alýyna, jańa taqyryptardy ıgerýine qoldaý kórsetetin ustazdar eńbegine zor qurmetpen qaraýdyń mańyzdy ekenin aıtty.
ALMATY
