О́nerdi dáriptegen ónegeli áýlet

Qazaqtyń kúı ónerin damy­týǵa eleýli úles qosqan Álimbek Qo­nys­bekuly – Kentaýdaǵy Y.Al­tynsarın mektebiniń, Almaty qalasyndaǵy P.Chaıkovskıı atyndaǵy konservatorııanyń túlegi. Oǵan qosa, bilimin jetildirý maqsatynda Qurmanǵazy atyn­daǵy Memlekettik konservatorııany bitirgen. Eńbek jolyn Kentaý qalasyndaǵy №1 balalar saz mektebinde halyq aspaptar bóliminiń jetekshisi retinde bastaǵan ol keıin oblystyq muǵalimder bilimin jetildirý ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi qyzmetin atqardy. Búkilodaqtyq II jáne III halyq shyǵarmashy­lyǵy festıvaliniń laýreaty atandy. Jo­ǵary dárejeli ustaz, «Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń bilim berý isiniń úzdigi» ataǵy­n­a ıe bolǵan jáne kezinde ken­shi­ler mádenıet saraıynyń halyq aspaptar orkestriniń uıymdastyrýshysy bolǵan. Álimbek Qonysbekuly 1985 jyly  otbasylyq ansambldiń negizin qalaǵan. Mamandyǵy aǵylshyn tili muǵalimi bolǵanymen, jas­taıynan án-kúıge jaqyn  bolǵan, tamasha ánshi, otanasy Ultýar Qonysbekova otaǵasyna ansambl qurý jóninde oı tastaǵan. Sóı­tip, otbasy múshelerinen qural­ǵan «Qonysbekovter ansambli» alǵashqyda halyq ánderin shyr­qap, kishigirim jıyn­darda óner kórsetip júrdi. Jyldar óte áýlet músheleri qosylyp, an­sambldiń quramy keńeıedi. О́ńir­degi mádenı sharalardyń áni men sáni de osy «Qonysbekovter ansambli» boldy. Toptyń beldi múshesiniń biri Álimbektiń inisi Aman­bek Qonysbekov – kenshiler qalasynyń mádenıet salasyna zor eńbek sińirgen eleýli tulǵa. Jalpy, elge belgili áýlet qaladaǵy óner úıirmeleri men mektepterdiń ashylýyna septigin tıgizgenin atap ketken jón. Sondaı-aq Qonysbek áýletinen Sultanbek, О́mirbek, Meırambek – elge tanymal óner ıeleri.  Naqtyraq aıtsaq, Sultanbek 25 jyl mádenıet salasynda eńbek etse, Sh.Qaldaıaqov atyndaǵy fılarmonııada halyq aspaptary bóliminiń jetekshisi О́mirbek Qonysbekovtiń bul saladaǵy eńbek ótili – 23 jyl. Halyqaralyq baıqaýlardyń laýreaty Meırambek Qonysbe­kov – Qurmanǵazy atyndaǵy fılarmonııada halyq aspaptary orkestriniń ártisi. Áýlettiń jas býyny Jálel Álimbek Qurmanǵazy atyndaǵy konservatorııa stýdenti.

«Biz ansambl qurǵan jyldary ónerge degen qurmet erekshe edi. Ári qalanyń mádenı oryndarynda is-shara jıi ótkiziletin. Memleket tarapynan ónerge kórsetilgen qurmet óte joǵary deńgeıde boldy. Ansambl mú­sheleriniń jarystarǵa baratyn shyǵyny, kıetin kıimi – barlyǵyn qalalyq basshylyq tóleıtin. Aspaptarda oınap úırenemin degen jastar úshin, úıirmeler kóptep ashyldy. Al qazirgi óner salasy birshama quldyrady desek te bolady. Mysaly, qazir dombyrany úırenemin degen bala aspapty, ıaǵnı dombyrany óz qarajatyna satyp alýy qajet. Tipti úıirmelerdiń kóbi aqyly túrde qabyldaıdy. Onyń ústine qazir óner salasyna memleketten bólinetin qarajat kólemi de azaıyp ketti. Iаǵnı óner mek­tepterindegi oqýshylardyń shy­ǵynyn kóbine ustazdary nemese ata-anasy shyǵarady. Sol se­bepti de ónerge bet burǵan jas­tar az. Memleket tarapynan qol­­d­aý kúsheıtilse, óner salasy qala ekonomıkasyn arttyrýǵa aıtar­lyqtaı úles qosatyn edi», deıdi Álimbek Qonysbekuly.

Bir áýlettiń elge ánshi, kúı­shiligimen tanymal bolǵany – Álimbek aqsaqaldyń sol jyldary tókken teriniń nátıjesi. Otbasy músheleriniń darynyn odan ári shyńdap, kópshilik aldynda óner kórsetýge baýlyp, olardy eńbekqorlyqqa, adal qyzmetke úndep, eń bastysy óner degen qudiretti damytýdy paryzym dep sanaǵan Álimbek Qonysbe­kov – shert­pe kúıdi oryndaýshy­lar­dyń has sheberi. Sazdy da mándi kúı­lerimen eldi tamsandyryp júrgen kúıshi-kompozı­tor. Onyń «Naýryz kúı», «Mura kúı-poemasy, «Shattyq dýman»,  «О́ttiń, dáýren», «Jiger», «Birlik basy – Ordabasy», «Ańsar», «Seı­dolla saryny», taǵy da basqa shyǵarmalary el ishinde tanymal. Al balalarǵa arnalǵan «Aq taılaq», «Alaqaı», «Kókserek», «Mektebim», «Syrǵanaq», «Boz­jor­ǵa», «Aqsha qar», «Orteke», «Qoshaqan» sııaqty 40-qa jýyq kúıleri men kúı-tolǵaý, kúı-poemalary búginde saz mektepteriniń repertýarynan berik oryn alǵan. Segiz qyrly, bir syrly Álimbek Qonysbekuly ádemi lırıkalyq ánderdiń de avtory.  «Sen bar jerde»,  «Alysta júrgen baýyrlar», «Aıaýly ana», «О́ziń ediń», «Maıdanger jyry» sııaqty 20-ǵa tarta áni bar. Al otanasy Ultýar keremet ánshi ǵana emes, sondaı-aq kóptegen ánniń sózin jazǵan avtor. Qudaı qosqan qosaǵynyń birqatar ánderine de sóz jazǵan. Mine, osyndaı ónerli jandar búginde perzentteriniń qyzyǵyn kórip otyrǵan baqytty ata-áje.

Álimbek aqsaqal kúıshilik óner­­diń naǵashy aǵasy Samar  Súıin­dikovten daryǵanyn aıtady. Bala kúninde Samar aǵasynyń dombyra shertkenine qyzyǵyp, kúıshi bolamyn dep maqsat qoıady. Naǵashysy alǵashqy ustazy bolsa, odan keıin Salamat Jumanalıev, konservatorııada Habıdolla Tas­tanov degen ustazdardan dáris ala­dy. Osyndaı ustazdardyń shákir­ti bolǵanyn maqtan ete­tin Álimbek Qonysbekuly – Kent­aý qalasynyń qurmetti azama­ty, Kompozıtorlar odaǵy­nyń múshesi. «Ǵumyr perzent», «Ana qudireti», «Iаsaýı tol­ǵaýy», «Dombyraǵa arnalǵan pedago­gıkalyq repertýar», «Mýzyka pánin oqytýdaǵy jańa tehnologııalar» syndy oqý-ádistemelik quraldar – avtory eńbeginiń bir parasy osyndaı. 

Túrkistan oblysy