Biz «Qazaqstan-2030» Strategııasyn merziminen buryn júzege asyrdyq. Indýstrııalandyrýdyń birinshi besjyldyǵy tabysty aıaqtalyp, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń ekinshi besjyldyǵy sheńberindegi jumystar joǵary qarqynmen júrip jatqanyna kún saıyn kýá bolyp otyrmyz. Bıylǵy jyldyń 26 sáýirinde bárimizdiń jarqyn bolashaǵymyz úshin Nursultan Nazarbaevqa daýys berip, toptasqan birtutas ult ekenimizdi dáleldedik. Elbasynyń saılaýaldy tuǵyrnamasynda bes ınstıtýttyq reforma usynylǵanyn jaqsy bilemiz.
Saılaýda halyqtyń 97,7 paıyz daýysyn alyp, jeńiske jetken Elbasy endi osy atalǵan reformalardy júzege asyrýǵa kirisip ketti. Bizdiń Elbasymyz – sózinde turatyn, ýádege berik basshy retinde moıyndalǵan tulǵa. Sol sebepten bolar, Elbasymyzǵa halyq ystyq iltıpatpen, senimmen qaraıdy. Ulyqtaý saltanaty kezindegi óz sózinde aýqymdy bes ishki mindetterdi turaqtylyq tiregi retindegi orta tap úlesin ulǵaıtýdyń, birtutas rynokty jáne barlyq óńirlerdi tepe-teń damytýdyń, jańa jumys oryndaryn qurýdyń, el ishindegi ult birligin nyǵaıtýdyń, sybaılas jemqorlyqpen kúrestiń mańyzdy basymdyqqa ıe ekenin aıta otyryp, Memleket basshysy el Prezıdenti janynan jańǵyrtý jónindegi ulttyq komıssııa qurylatynyn aıtqan bolatyn.
Prezıdent janyndaǵy Jańǵyrtý jónindegi ulttyq komıssııanyń osyndaı rekordtyq qysqa merzimde qurylýy onyń mańyzy joǵary ekenin kórsetedi. Sondaı-aq, osy qurylym arqyly memlekettik organdardyń, bıznes-sektor men azamattyq qoǵamnyń is-qımyly úılesim tapqan. Bul Memleket basshysynyń memleket pen qoǵam qyzmetiniń sheshýshi baǵyttaryn jańǵyrtý jónindegi alǵa qoıǵan strategııalyq baǵytty qatań ustanatynyn taǵy bir ret kórsetip berdi. Qazaqstannyń memlekettik damý bolashaǵy aıqyndalý ústinde. Buǵan deıingi damý jolynda kóptegen tájirıbelerdi meńgerdi, álemdik damýdyń talaptaryna saı strategııalyq órkendeý jolyn anyqtaı aldy. Az ýaqyt ishinde Qazaqstannyń álem elderiniń arasynda damyǵan memleketter qataryna qosylýy memleketimizdiń búginge deıingi, búgingi tańda usynyp otyrǵan ıdeıalarmen aıqyndala túsetindigi daýsyz.
Memleket basshysy óziniń saılaýaldy tuǵyrnamasynda «Qazaqstan qoǵamy ózgeristerge kezeń-kezeńmen beıimdelip keledi. Bul bizge ishki qarama-qaıshylyqtardyń ýshyǵýǵa urynbaı, saıası turaqtylyqty nyǵaıtýǵa múmkindik beretin mańyzdy faktor», – dep memleket damýynyń basty deńgeıin atap kórsetken bolatyn. Kóne grek oıshyly Platon: «Memlekette árbir nárse zańǵa baǵynýy tıis», degen qaǵıdany alǵa tartady. Zań degenimiz, halyqtyń saıası sanasynyń, saıası saýatynyń ústem bolýy. Memleket qyzmeti, memleket qyzmetindegi adam memleket pen halyq múddesiniń aldynda jaýapty bolýy tıis. Jaýapkershilik bolǵan jaǵdaıda zań memleketke qyzmet etedi, memleket pen halyqty biriktiredi.
Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń bes halyqtyq reformasynyń mazmuny, baǵdary osy baǵytta, ıaǵnı ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleketti qalyptastyrý, memleket qyzmetin osy jolǵa beıimdeý bolyp tabylady. Elbasy joǵary deńgeıdegi memlekettik basqarýdyń bul erejesin álem elderiniń tájirıbelerin saraptaý negizinde usynyp otyr. «Kóptegen elderdiń tájirıbesi, – dedi Elbasy óziniń halyqtyq reformasynda, – «Áýeli – kúshti memleket jáne ekonomıka, sodan keıin saıasat» qaǵıdatynyń buzylýy apattarǵa alyp kelip, qoǵamdy «syndyratynyn» kórsetip otyr».
Ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleket degenimiz – memlekettiń ishki turaqtylyǵyn, ishki tutastyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan, memleket qyzmetin jáne onyń damý tetikterin, damý baǵdaryn anyqtap, memleketti basqarýda halyqtyń saıası sanasyn memleketpen biriktire biletin bılik túri. Elbasynyń memlekettik basqarýǵa baılanysty usynyp otyrǵan reformasy boıynsha ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleket qyzmeti mynadaı deńgeılerdi qalyptastyryp, biriktirip otyrýy tıis.
Olar: birinshiden, memleket bıligindegi árbir adam óz qyzmetiniń atqarǵan jumystarynyń nátıjeleri týraly aıqyn túrde halyqqa esep berýi tıis. Ekinshiden, memleket qyzmetindegi ár basshynyń basqarýshylyq qabileti, tájirıbesi, bilim-biligi qoǵam ómirinde ashyq túrde kórinýi tıis. Úshinshiden, memleket qyzmetindegi basshynyń basqarý qabileti, kásibı deńgeıi halyqtyq tańdaý, qoǵam damýynyń talaby arqyly daralanyp otyrady. Reformada atalǵan bul ereje memleket saıasatyn, memlekettik basqarýdyń tájirıbelerin ǵana emes, basqarýshy tulǵalardyń kásibı deńgeıdegi básekelestigin, halyqtyń tańdaýy men qoǵamnyń bolashaǵyna degen senimin nyǵaıtady.
Memleket qyzmetin kásibı deńgeıde basqarýda basshylyq quram ókilderine qajet nárse – tııanaqty ıdeıa, naqty jospar, durys sheshim. Osy baǵytta Elbasy ashyq jáne halyqqa esep berýshi memlekettiń deńgeıin «sheshim qabyldaý úderisiniń móldirligin qamtamasyz etý, azamattar joǵary memlekettik organdar sheshim qabyldaıtyn úderisterge «ashyq úkimet» tetigi arqyly belsendi tartylýy tıis», – dedi. «Ashyq úkimet tetigi» qalaı qalyptasady? Halyq pen bılikti, memleket bıligin biriktiretin tetik memlekettik strategııanyń aıqyn jospary jáne árbir maman basshy ıdeıasynyń, kózqarasynyń, basqarý tásiliniń ashyq túrde júzege asýy, aıqyn kórinýi. «Ashyq úkimet tetigi» qalyptasý úshin bılik qyzmetindegi mamandar aldymen memleket ıdeologııasyn tolyq bilýi qajet. Sol arqyly memlekettik damý baǵdarlamasyn júzege asyrady, memlekettik damý saıasatyna halyqty da baǵyttaı alady. Bul – Elbasy usynyp otyrǵan aıqyn túrde halyqqa esep berýshi memlekettiń negizgi ustanymy.
Memleket – halyqtyń úıi. Sol sebepten halyq óz memleketiniń damý tetigin, jetistigin, damýǵa baǵyttalǵan josparyn kózben kórip, bilýi tıis.
Bul qalaı júzege asady? Ol úshin, Elbasy reformada atap kórsetkendeı, qoǵam ókilderiniń, el azamattarynyń memleketten bólinetin bıýdjet qarjysyn bólýge qatynasýlary tıis. Endi burynǵydaı «barmaq basty, kóz qysty» halyq qarjysyn talan-tarajǵa salý azaıyp, kópshilik baqylaýyna túsetin bolady.
Memleket basshysy: «Bılik ókilettikterin bizdiń dástúrlerimizdi esepke ala otyryp Prezıdentten Parlamentke jáne Úkimetke qaıta bólýdi kózdeıtin konstıtýsııalyq reforma kezeń-kezeńimen júrgiziletin bolýy tıis», – deı kelip, ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleketti qurý – sybaılas jemqorlyqty azaıtatynyn atap kórsetti. Memleket – halyqtyń qamqorshysy. Halyqtyń bolashaǵy, ómiri memleketke táýeldi, sol sebepten memleket baılyǵy – ekonomıkalyq damý ǵana emes, sonymen qatar, halyq. Ashyq jáne halyqqa esep berýshi memlekettiń joǵary deńgeıdegi basqarý úlgisi – halyqtyń, azamattardyń quqyn qorǵaý. Osy maqsatta Elbasy reformasynda «shaǵymdaný júıesin nyǵaıtý» kózdelgen. Ákimshilik ıýstısııa júıesin qurý arqyly azamattardyń memlekettik qyzmetshilerdiń is-qımylyna shaǵymdaný boıynsha múmkindikterin keńeıtý. Bul qoǵam ishinen el basqarý isinde naǵyz basshylardyń qyzmet atqarýyn talap etedi.
Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev usynyp otyrǵan bes halyqtyq reformanyń qazaq qoǵamynyń budan ári damýyna tikeleı yqpal etetini sózsiz. Memleketimizdiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýde óz tájirıbesin kórsetip otyrǵan saıasatymyz osy halyqtyq reforma arqyly odan ári júzege asatyny anyq. Qazaqstandyq saılaýshylardyń aıqyn daýysyna ıe bolyp, qaıta saılanǵan Nursultan Nazarbaevtyń ózi aıtqandaı, halqynyń kórsetken qoldaýy – Elbasyna sarqylmas kúsh-jiger beretinine jáne Memleket basshysynyń ózi bastamashysy bolǵan bes halyqtyq reformany júzege asyrýda alda turǵan mindetterdiń údesinen shyǵatynymyzǵa tolyq senimdimiz.
Marat TAǴYMOV,
Parlament Senatynyń depýtaty.
Saılaýda halyqtyń 97,7 paıyz daýysyn alyp, jeńiske jetken Elbasy endi osy atalǵan reformalardy júzege asyrýǵa kirisip ketti. Bizdiń Elbasymyz – sózinde turatyn, ýádege berik basshy retinde moıyndalǵan tulǵa. Sol sebepten bolar, Elbasymyzǵa halyq ystyq iltıpatpen, senimmen qaraıdy. Ulyqtaý saltanaty kezindegi óz sózinde aýqymdy bes ishki mindetterdi turaqtylyq tiregi retindegi orta tap úlesin ulǵaıtýdyń, birtutas rynokty jáne barlyq óńirlerdi tepe-teń damytýdyń, jańa jumys oryndaryn qurýdyń, el ishindegi ult birligin nyǵaıtýdyń, sybaılas jemqorlyqpen kúrestiń mańyzdy basymdyqqa ıe ekenin aıta otyryp, Memleket basshysy el Prezıdenti janynan jańǵyrtý jónindegi ulttyq komıssııa qurylatynyn aıtqan bolatyn.
Prezıdent janyndaǵy Jańǵyrtý jónindegi ulttyq komıssııanyń osyndaı rekordtyq qysqa merzimde qurylýy onyń mańyzy joǵary ekenin kórsetedi. Sondaı-aq, osy qurylym arqyly memlekettik organdardyń, bıznes-sektor men azamattyq qoǵamnyń is-qımyly úılesim tapqan. Bul Memleket basshysynyń memleket pen qoǵam qyzmetiniń sheshýshi baǵyttaryn jańǵyrtý jónindegi alǵa qoıǵan strategııalyq baǵytty qatań ustanatynyn taǵy bir ret kórsetip berdi. Qazaqstannyń memlekettik damý bolashaǵy aıqyndalý ústinde. Buǵan deıingi damý jolynda kóptegen tájirıbelerdi meńgerdi, álemdik damýdyń talaptaryna saı strategııalyq órkendeý jolyn anyqtaı aldy. Az ýaqyt ishinde Qazaqstannyń álem elderiniń arasynda damyǵan memleketter qataryna qosylýy memleketimizdiń búginge deıingi, búgingi tańda usynyp otyrǵan ıdeıalarmen aıqyndala túsetindigi daýsyz.
Memleket basshysy óziniń saılaýaldy tuǵyrnamasynda «Qazaqstan qoǵamy ózgeristerge kezeń-kezeńmen beıimdelip keledi. Bul bizge ishki qarama-qaıshylyqtardyń ýshyǵýǵa urynbaı, saıası turaqtylyqty nyǵaıtýǵa múmkindik beretin mańyzdy faktor», – dep memleket damýynyń basty deńgeıin atap kórsetken bolatyn. Kóne grek oıshyly Platon: «Memlekette árbir nárse zańǵa baǵynýy tıis», degen qaǵıdany alǵa tartady. Zań degenimiz, halyqtyń saıası sanasynyń, saıası saýatynyń ústem bolýy. Memleket qyzmeti, memleket qyzmetindegi adam memleket pen halyq múddesiniń aldynda jaýapty bolýy tıis. Jaýapkershilik bolǵan jaǵdaıda zań memleketke qyzmet etedi, memleket pen halyqty biriktiredi.
Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń bes halyqtyq reformasynyń mazmuny, baǵdary osy baǵytta, ıaǵnı ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleketti qalyptastyrý, memleket qyzmetin osy jolǵa beıimdeý bolyp tabylady. Elbasy joǵary deńgeıdegi memlekettik basqarýdyń bul erejesin álem elderiniń tájirıbelerin saraptaý negizinde usynyp otyr. «Kóptegen elderdiń tájirıbesi, – dedi Elbasy óziniń halyqtyq reformasynda, – «Áýeli – kúshti memleket jáne ekonomıka, sodan keıin saıasat» qaǵıdatynyń buzylýy apattarǵa alyp kelip, qoǵamdy «syndyratynyn» kórsetip otyr».
Ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleket degenimiz – memlekettiń ishki turaqtylyǵyn, ishki tutastyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan, memleket qyzmetin jáne onyń damý tetikterin, damý baǵdaryn anyqtap, memleketti basqarýda halyqtyń saıası sanasyn memleketpen biriktire biletin bılik túri. Elbasynyń memlekettik basqarýǵa baılanysty usynyp otyrǵan reformasy boıynsha ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleket qyzmeti mynadaı deńgeılerdi qalyptastyryp, biriktirip otyrýy tıis.
Olar: birinshiden, memleket bıligindegi árbir adam óz qyzmetiniń atqarǵan jumystarynyń nátıjeleri týraly aıqyn túrde halyqqa esep berýi tıis. Ekinshiden, memleket qyzmetindegi ár basshynyń basqarýshylyq qabileti, tájirıbesi, bilim-biligi qoǵam ómirinde ashyq túrde kórinýi tıis. Úshinshiden, memleket qyzmetindegi basshynyń basqarý qabileti, kásibı deńgeıi halyqtyq tańdaý, qoǵam damýynyń talaby arqyly daralanyp otyrady. Reformada atalǵan bul ereje memleket saıasatyn, memlekettik basqarýdyń tájirıbelerin ǵana emes, basqarýshy tulǵalardyń kásibı deńgeıdegi básekelestigin, halyqtyń tańdaýy men qoǵamnyń bolashaǵyna degen senimin nyǵaıtady.
Memleket qyzmetin kásibı deńgeıde basqarýda basshylyq quram ókilderine qajet nárse – tııanaqty ıdeıa, naqty jospar, durys sheshim. Osy baǵytta Elbasy ashyq jáne halyqqa esep berýshi memlekettiń deńgeıin «sheshim qabyldaý úderisiniń móldirligin qamtamasyz etý, azamattar joǵary memlekettik organdar sheshim qabyldaıtyn úderisterge «ashyq úkimet» tetigi arqyly belsendi tartylýy tıis», – dedi. «Ashyq úkimet tetigi» qalaı qalyptasady? Halyq pen bılikti, memleket bıligin biriktiretin tetik memlekettik strategııanyń aıqyn jospary jáne árbir maman basshy ıdeıasynyń, kózqarasynyń, basqarý tásiliniń ashyq túrde júzege asýy, aıqyn kórinýi. «Ashyq úkimet tetigi» qalyptasý úshin bılik qyzmetindegi mamandar aldymen memleket ıdeologııasyn tolyq bilýi qajet. Sol arqyly memlekettik damý baǵdarlamasyn júzege asyrady, memlekettik damý saıasatyna halyqty da baǵyttaı alady. Bul – Elbasy usynyp otyrǵan aıqyn túrde halyqqa esep berýshi memlekettiń negizgi ustanymy.
Memleket – halyqtyń úıi. Sol sebepten halyq óz memleketiniń damý tetigin, jetistigin, damýǵa baǵyttalǵan josparyn kózben kórip, bilýi tıis.
Bul qalaı júzege asady? Ol úshin, Elbasy reformada atap kórsetkendeı, qoǵam ókilderiniń, el azamattarynyń memleketten bólinetin bıýdjet qarjysyn bólýge qatynasýlary tıis. Endi burynǵydaı «barmaq basty, kóz qysty» halyq qarjysyn talan-tarajǵa salý azaıyp, kópshilik baqylaýyna túsetin bolady.
Memleket basshysy: «Bılik ókilettikterin bizdiń dástúrlerimizdi esepke ala otyryp Prezıdentten Parlamentke jáne Úkimetke qaıta bólýdi kózdeıtin konstıtýsııalyq reforma kezeń-kezeńimen júrgiziletin bolýy tıis», – deı kelip, ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleketti qurý – sybaılas jemqorlyqty azaıtatynyn atap kórsetti. Memleket – halyqtyń qamqorshysy. Halyqtyń bolashaǵy, ómiri memleketke táýeldi, sol sebepten memleket baılyǵy – ekonomıkalyq damý ǵana emes, sonymen qatar, halyq. Ashyq jáne halyqqa esep berýshi memlekettiń joǵary deńgeıdegi basqarý úlgisi – halyqtyń, azamattardyń quqyn qorǵaý. Osy maqsatta Elbasy reformasynda «shaǵymdaný júıesin nyǵaıtý» kózdelgen. Ákimshilik ıýstısııa júıesin qurý arqyly azamattardyń memlekettik qyzmetshilerdiń is-qımylyna shaǵymdaný boıynsha múmkindikterin keńeıtý. Bul qoǵam ishinen el basqarý isinde naǵyz basshylardyń qyzmet atqarýyn talap etedi.
Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev usynyp otyrǵan bes halyqtyq reformanyń qazaq qoǵamynyń budan ári damýyna tikeleı yqpal etetini sózsiz. Memleketimizdiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýde óz tájirıbesin kórsetip otyrǵan saıasatymyz osy halyqtyq reforma arqyly odan ári júzege asatyny anyq. Qazaqstandyq saılaýshylardyń aıqyn daýysyna ıe bolyp, qaıta saılanǵan Nursultan Nazarbaevtyń ózi aıtqandaı, halqynyń kórsetken qoldaýy – Elbasyna sarqylmas kúsh-jiger beretinine jáne Memleket basshysynyń ózi bastamashysy bolǵan bes halyqtyq reformany júzege asyrýda alda turǵan mindetterdiń údesinen shyǵatynymyzǵa tolyq senimdimiz.
Marat TAǴYMOV,
Parlament Senatynyń depýtaty.
