Dıqannyń kóńilindegi oryndalsa, kókten tilegeni de keledi

«QazAgro» ulttyq holdıngi egin egý jáne jınaý naýqandaryn qarjylandyrdy Mamyrdaǵy aq jaýyn dıqan­nyń qolyn biraz baılady. Meńdiǵara, Sarykól, Uzynkól, Qarabalyq sekildi oblystyń soltústiginde jatqan aýdandarǵa jańbyr jyldaǵydan birneshe ese kóp jaýdy. Kóktemniń ár kúnin tıimdi paıdalanýǵa ty­rysqan dıqandar qyrdy qarbalas eńbekke bóledi. Alaıda, qolda zamanaýı tehnıka bolmasa, dıqannyń oıy júzege aspaıdy. Meńdiǵara aýdanyndaǵy «Vostok-1» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Jambyl Amantaev bıylǵy kóktemde aýa raıy qalaı qubylsa da, dándi seýip úlgerdi. Negizi agronomııalyq talaptar boıynsha dán sebý jumystary mamyr aıynyń 18-inen bastalýy kerek edi. Oǵan jańbyr múmkindik bermegen soń, sharýashylyq egin alqabyna mamyrdyń 22-sinen shyqty. Qolyndaǵy qýatty teh­nıkalardyń arqasynda maýsym aıynyń 5 kúni dán sebýdi tolyq aıaqtady. Oblys ákimi Nuraly Sádýaqasov maýsymnyń 10-yna deıin kóktemgi dala ju­mystaryn aıaqtaǵandarǵa ǵana sýbsıdııa beriletinin aıtqan bolatyn. Endi ol sýbsıdııaǵa da ilinetin boldy. – Bárinen buryn dándi jáne maıly daqyldardy ýaqytysynda egip alǵanymyzǵa qýanyp otyrmyz. Endi kúzgi astyq jınaý naýqany kezinde aýa raıy qalaı bolaryn ýaqyt pen tabıǵat kórsete jatar. Biraq ozyq teh­nıkanyń arqasynda aýa raıy qalaı qubylsa da, jerge bir dán qaldyrmaı jınap alaryma senimdimin, – deıdi Jambyl Amantaev. Jambyl Sattarbekulynyń bul sózi kóktemgi dala jumys­taryn bitirip, demin bir alǵan dıqannyń murtynan kúlgen maqtanyshy sekildi estilse, nesi bar. Biraq shyny da osy. О́ıtkeni, ótken jańbyrly kúzde qolynda qýatty tehnıkasy joqtardyń egini qardyń astynda qaldy. Al «Vostok-1» sharýashylyǵynda alqaptyń astyǵy túgel orylyp, bastyryldy. Jańbyrdan keıingi jınalǵan dánniń ylǵaldylyǵy 20 paıyzdan asyp ketti. Ony kep­tirmese, lezdiń arasynda qy­zyp, janyp ketedi, ondaı astyq malǵa jem etip berýge de jaramaı, dalada qalady. Al Jambyl Amantaevtyń osydan 2 jyl buryn alǵan dán tazalaıtyn jáne keptiretin kesheniniń arqasynda eshqandaı dán shyǵyny bolmady. Dán keptirgishke 12 myń tonna astyǵyn keptirip aldy. Aldyńǵy jyly 6 myń tonna astyq keptirgen bolatyn. Sharýashylyq jınaǵan astyǵy ózgelerge tuqym retinde satylady. Sondyqtan dánniń sapasy olar úshin óte mańyzdy. – Sharýashylyqtyń 86 mıllıon teńge turatyn mundaı keremet tehnıkany aqshany qolma qol sanap berip alýǵa shamasy kelmeıdi. «QazAgro» ulttyq hol­dınginiń qarjylandyrýymen oǵan qolymyz erkin jetti. Eger bul dán keptirgish bolmaǵanda sharýashylyqtyń qazir ne kúıde bolaryn kózge elestete almaımyn, – deıdi deıdi Jambyl Amantaev. Sharýashylyq «QazAgro» ulttyq holdınginiń qoldaýymen 2007 jyldan bastap tehnıkasyn jańartty. Sol jyly lızıngpen kóktemgi dala jumystaryn atqarýǵa arnalǵan 4 tehnıka ke­shenin satyp aldy. Onyń ekeýi Jonn Deere, ekeýi Buhler traktory boldy. Odan keıingi jyldary 4 kombaın jáne bir tıegishke taǵy qol jetkizdi. Lızıngti jeti jyl merzimde belgili sharttaryn oryndaı otyryp, tólep shyǵady. Bul dıqan úshin mol múmkindik ekeni belgili. – Tehnıkalardyń qolaı­lylyǵy men sapasyn aıtyp jatýdyń ózi artyq. Bıyl aýa raıy­nyń jańbyrly bolýy egin­di az ýaqyttyń ishinde sebýdi mindettedi. Sonda kúndiz-túni osy tehnıkalar qyrda jumys istedi. Bir dán sebetin keshen úsh K-700 traktorynyń ornyn aýys­tyra alady. Dán sepkish keshen táýligine 200 gektardan asa jerge dán sińirse, K-700 traktorynyń qýaty táýligine 70-80 gektardan aspaıdy. Jumys úsh esedeı artyq oryndalmaı ma? Tıimdiligi óte joǵary. Mehanızatorlar kombaındy da, traktorlardy da urshyqsha úıiredi. Túnniń tas qarańǵysynda da dán septik, – deıdi Jambyl Amantaev. Bıyl kóktemgi egin jáne astyq jınaý naýqandaryn júrgizýge «QazAgro» ulttyq holdıngi 100,6 mlrd. teńge baǵyttady. Bul kórsetkish holdıngtiń ótken jy­ly osy maqsattarǵa jumsaǵan qarjysynan 16 paıyzǵa joǵary. Qarjyny holdıng bıdaıdy forvardtyq satyp alý, ekinshi deńgeıli bankterdiń kepildigimen aýyl sharýashylyǵy taýar ón­dirýshilerin nesıelendirý, nesıe seriktesterin nesıelendirý, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń lızıngi jáne taǵy basqa tásilder arqyly qalaıda dıqandarǵa qoljetimdi etedi. Osy maqsatta holdıng aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerin nesıelendirý úshin EDB qorlandyrý quralyn qoldanyp otyr. Baǵdarlamaǵa qatysýshy bankterdiń sany da eki esege deıin ósti, buryn 4 bank qatyssa, qazir olardyń sany 8-ge jetti. Bankter arqyly qarjylandyrýdyń jalpy kólemi 33,5 mlrd. teńge somany quraıdy. Búgingi kúni onyń 99 paıyzy ıgerildi. – «QazAgroQarjy» aksıo­nerlik qoǵamy kóktemgi dala jumystary sheńberinde 8,7 mlrd.teńgeni quraıtyn 994 birlik aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn lızıngke alýdy qarjylandyrdy. Astyq jınaý naýqanyna 1156 kombaın alýǵa ótinish qabyldandy, onyń barlyǵy 9,1 mlrd. teńge turady. Sondaı-aq, 4,6 mlrd.teńgege 614 kombaınǵa qarjylyq lızıng kelisimsharttary jasaldy, – deıdi «QazAgroQarjy» AQ Qostanaı oblysy boıynsha fılıalynyń dırektory Nurlan Qapsamatov. Munyń syrtynda otandyq óndiristegi kombaındardy jeńildetilgen sharttar boıynsha alýǵa «Egin-2015» baǵ­darlamasy engiziletin bolady. «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasy boıynsha sýbsıdııalaýdy eskere otyryp, syıaqy mólsheri 6,4 paıyzdy quraıdy. Bul jeńildik bıdaı tazalaý jáne bıdaı keptirý jabdyqtaryn lızıngke alý úshin de qoldanylatyn bolady. Al Qostanaı oblysy boıynsha kóktemgi dala jumystaryna 724,1 mln. teńgege 48 birlik aýyl sharýashylyǵy tehnıka­syn lızıngke satyp alý qar­jylandyryldy. Jalpy somasy 1262,7 mln. teńgege 65 birlik astyq jınaý tehnıkasyn satyp alýǵa ótinishter qabyldandy, jıyntyq somasy 541,4 mln. teńge bolatyn 29 birlik tehnıkaǵa qarjy lızıngi sharttary jasaldy. Dıqannyń kóńilindegi de, kókten tilegeni de osy bolatyn. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqsan». QOSTANAI.