Foto: Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi
«Astana Opera» ártisteri Úlken teatrdyń jańa sahnasynda «Abaı» operasyn sahnalady.
Qoıylym «Vıdet mýzyký» halyqaralyq festıvali aıasynda kórsetildi.
Gastroldik sapar Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń, Reseı Federasııasyndaǵy Qazaqstan Elshiliginiń jáne Úlken teatr ákimshiliginiń qoldaýymen uıymdastyryldy.
Qoıylymdy tamashalaýǵa QR Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, RF Prezıdentiniń halyqaralyq mádenı yntymaqtastyq jónindegi arnaıy ókili Mıhaıl Shvydkoı, Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseı Federasııasyndaǵy Tótenshe jáne О́kiletti Elshisi Dáýren Abaev jáne basqalar qatysty.
«Búgin eki eldiń mádenı ómirindegi tarıhı oqıǵanyń kýási bolyp otyrmyz. Is-sharanyń rýhanı jáne estetıkalyq mańyzy zor, tereń áleýmettik-gýmanıtarlyq máni bar. О́ıtkeni mádenıettiń halyqtar arasyndaǵy shynaıy, taza jáne máńgilik dostyǵyn saqtap, barlyq kedergilerdi eńsere alatynyn kórip, estip, sezinip otyrmyz», dedi Aıda Balaeva.
«Abaı» qoıylymy Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, kórnekti dırıjer Alan Bóribaev, rejısser Djankarlo del Monako, ssenograf Esıo Frıdjerıo, kostıým boıynsha sýretshi, «Oskar» syılyǵynyń laýreaty Franka Skýarchapıno syndy tanymal tulǵalardyń arqasynda kórermenge jol tartty.
Bul kólemdi týyndy 70 jyldan astam ýaqyt buryn jazylǵan. Opera alǵash ret 1944 jyly Qazaq ulttyq opera jáne balet teatrynyń sahnasynda qoıyldy. Birneshe ret eń bedeldi halyqaralyq sahnalarda kórsetildi. Máskeýde «Abaı» operasy alǵash ret 1958 jyly Qazaq óneri men ádebıetiniń onkúndigi aıasynda kórermenge jol tartty. Al búgin Úlken teatr sahnasynda debıýt jasady.
Spektaklge Reseıdiń tanymal óner qaıratkerleri de qatysty. О́nertaný doktory, Reseı Federasııasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, P.I. Chaıkovskıı atyndaǵy Máskeý memlekettik konservatorııasynyń professory Nıkolaı Ivanovıch Kýznesov «Astana Operanyń» Máskeýge shynymen de tamasha spektakl ákelgenin, bul kórermen úshin erekshe tartý bolǵanyn atap ótti.
«Sizder qazaq kompozıtorynyń shynymen áserli operasyn, tańǵajaıyp mýzyka jazǵan týyndysyn tańdaǵansyzdar. Kórermender yqylasy erekshe – bári de tebirenip, qyzyǵýshylyqpen tamashalady! Operanyń qazaq tilinde oryndalǵany da – tamasha. Ári, meniń oıymsha, erekshe mańyzdy. Bul shyǵarmany burynnan bilemin. Kóptegen reseılik kórermenge de aýdarmasy jaqsy tanys. Biz qazaq operasyn ózimizge jaqyn dúnıe retinde qabyldaımyz. Qoıylym keremet. Sizderdi Máskeýdegi jetistikterińizben shyn júrekten quttyqtaımyn! Bul dástúrdiń jalǵasatynyna, bolashaqta zamanaýı qazaq kompozıtorlardyń operalyq shyǵarmalarymen sizderdi taǵy kóretinimizge senimdimin», dedi professor.
Reseılik tanymal opera rejısseri Mıhaıl Pandjavıdze «Abaı» qoıylymyn buryn da kórgenin aıtty.
«Men ony túpnusqada «Astana Operada» kórgenmin. Sol kezde-aq qoıylymnyń aýqymdylyǵy tańǵaldyrdy. Teatr trýppasynyń deńgeıi óte joǵary. Ujymmen jumys isteıtin kez kelgen dırıjer, rejısser nemese sýretshi oǵan tek qyzyǵa qaraıdy dep senimdi túrde aıta alamyn. Mundaı talantty, óz isine adal adamdarmen jumys isteý – zor baqyt. Abaı beınesin sahnada somdaý kúrdeli mindet. Sebebi Abaı – ǵalamdyq deńgeıdegi tulǵa. Onyń óleńderin qaıta oqyp, shyǵarmalaryn qaıta tyńdaǵan saıyn ondaǵy oılardyń tereńdigine tańǵalamyn. Osynaý «Astana Opera» teatrynyń janyma jaqyn qoıylymyn ózimizdiń súıikti Úlken teatrda kórip otyrǵanyma óte qýanyshtymyn!», dedi Mıhaıl Pandjavıdze.
Muhtar Áýezovtiń lıbrettosyna jazylǵan Ahmet Jubanov pen Latıf Hamıdıdiń «Abaı» operasy tek mahabbat, jaqsy men jamannyń aıqasyn beınelegen qoıylym ǵana emes, qazaq halqynyń jan dúnıesiniń alýandyǵy men tereńdigin kórsetetin aına, kóshpeli ómirdiń biregeı salty men fılosofııasyn kórermenge pash etetin týyndy.
Úlken teatr kórermenderi úshin qoıylym qazaq halqynyń san qyrly mádenıetin jaqynnan tanýǵa múmkindik bergen jańalyq boldy. «Astana Opera» ártisteri kórermendi joǵary vokaldyq sheberligimen tánti etti. Sahnada óner kórsetkender qatarynda Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Talǵat Musabaev (Abaı), Saltanat Ahmetova (Ajar), Meıir Baınesh (Aıdar), kóptegen halyqaralyq baıqaýlardyń laýreattary Talǵat Galeev (Jırenshe), Beıimbet Tańaryqov (Ázim), Tatıana Vısınskaıa (Qarlyǵash), Sultan Baqytjan (Kókbaı), Valerıı Selıvanov (Syrttan), Ramzat Balakıshıev (Narymbet), Artýr Ǵabdıev (Mes) bar.
Qorytyndy sózdi Qazaq KSR eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri Vladımır Lınchevskıı aıtty.
«Búgingi is-shara burynǵylardan ózgerek, erekshe oqıǵa boldy. Sizder kórsetken joǵary deńgeıdi kez kelgen álemdik sahnada usynýǵa bolar edi. Sizderdiń tamasha baı dástúrlerińizdi saqtap kele jatqandaryńyz da – óte qundy is. Orkestr men solısterge sóz joq, keremet! Sebebi júrekpen shyrqap aıtty. Sizder jasap jatqan nárseniń barlyǵy tereń taǵylymǵa, danalyqqa negizdelgen. Teatrlaryńyzǵa tánti boldym. Bul – shynaıy klassıka. Búgin osy spektakldi kórgenime óte qýanyshtymyn. Qashan da shyn ónerdiń baǵasyn biletin kórermender bul pikirimmen kelisedi», dedi ol.
Qoıylym reseılik kórermenniń kóńilinen shyǵyp, lyq toly zal qazaq ónerine degen shynaıy yqylasyn kórsetti. Kesh sońyndaǵy qalyń jurtshylyqtyń qurmet-qoshemeti «Abaı» operasynyń jarqyn jetistiginiń, onyń eki el arasyndaǵy mádenı baılanystaǵy mańyzdy róliniń aıqyn dáleli boldy.
