Respýblıka kúni • 19 Qazan, 2024

Uıysqan ulttyń upaıy túgel

500 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Tamyry tereń tarıhymyzǵa úńilsek, Uly dalanyń qasıetti topyraǵynda dúnıege kelip erkindikti ańsaǵan dana halqymyz qoǵamda qalyptasqan tártipke moıynsunyp qana qoımaı, memlekettiń senimdi de adal tiregi bola bildi. Berekeli birlik arqyly halqymyz túrli synaqtan súrinbeı ótip, álemge ashyqtyq, toleranttylyq, qonaqjaılyq, basqa ult ókilderine degen syılastyq sııaqty tamasha ári qaıtalanbas qasıetterdi boıyna sińirdi.

Uıysqan ulttyń upaıy túgel

Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»

Basqasha jaǵdaıda, biz alma-kezek oryn alǵan áskerı-saıası oqıǵalardyń, alasapyran geosaıası quıynnyń ıirimine tótep bere alýymyz ekitalaı edi. Biz myńdaǵan jyldy artqa tastap, nebir taǵdyrsheshti soqpaqtardy ótkerip, 1990 jyly 25 qazanda «Qazaq KSR-niń memlekettik egemendigi týraly» deklarasııasy qabyldanyp, Qazaq eliniń táýelsizdik alýyna jol ashyldy. Mańyzdy qujat egemendigimizdi, tilimizdi, dili­miz­di, ulttyq ózegimizdi aman saqtap qalýǵa sep boldy.

Búkil Batys Eýropany qamtıtyn­daı orasan zor aýmaqty ýysynda ustap, qorǵap qalýǵa tek azattyq pen ádildikke umtylǵan rýhy myqty halyq qana qaýqarly ekeni aqıqat.

Jahandyq úderister men el ishindegi qoǵamdyq damýdyń qarqyny kún saıyn údep kele jatqan keıingi kezeńde, halyqtyń qalaýymen jasalyp jatqan aýqymdy refor­ma­lardyń nátıjesinde otandastary­myz jańa saıası jaǵdaıda tirshi­ligin jalǵastyryp jatyr. El azamat­tarynyń boıynda jańa daǵdylar men qundylyq­tar qalyptasyp, jurtshylyq­tyń sana seziminde adal­dyq pen ádilettilikti tereńdetý baǵytynda aıtarlyqtaı bet­burys bolyp jatqany anyq baıqalady.

Bul oraıda halqymyzdyń dástúr­li dili men ulttyq bolmysynda toǵys­qan Otanǵa degen sheksiz mahabbat, ar men namys, erik-jiger men qaı­sar­lyq, batyldyq pen batyr­­lyq, qaharmandyq sııaqty tama­sha da minsiz qasıetter damý joly­myzdy naqty aıqyndap, aldy­myzdaǵy bıik maqsattarǵa qol jetkizýimizdiń basty kepili ekenin atap aıtý kerek.

vp

Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

Memlekettiń serpindi damýy kóbine onyń azamattary­nyń boıyn­daǵy patrıottyq sezimniń deń­geıimen tyǵyz baılanysty. Patrıotızm – kez kelgen qoǵam­nyń biriktirýshi kúshi. Qaı elde patrıottyq tárbıe joǵary bolsa, sol elde saıası turaqtylyq pen ekonomıkalyq damý óristeı­di. Patrıotızmdi qoǵamdyq sananyń eń mańyzdy quramdas bóligi retinde baǵalamaý qoǵam men memlekettiń álsireýine ákep soǵady.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda «Úkimet múshe­leri, ákimder, depýtattar jáne barsha qoǵam ókilderi árdaıym otanshyldyq ıdeıasyna adal bolýǵa tıis. Ár is elge degen janashyrlyq nıetpen jasalýy kerek. Árbir qadamymyz elge paıdasyn tıgizýi qajet. Biz elimizdiń baılyǵyn únem­dep paıdalansaq, tabandy eńbek etsek, salyq tólesek, óz ónimderimizdi satyp alatyn bolsaq, túrli jobalarǵa ınves­tısııa salsaq, memleketimizdiń qýatyn arttyra túsemiz», deı kele azamattardyń sanasyna eldiktiń qasıetti qaǵıdattaryn sińirý qajettigine basty nazar aýdaryp otyr.

Qazirgi qoǵamnyń joǵary azamat­tyq jaýapkershi­ligin, rýhanı bir­li­gin nyǵaıtý­dyń, «jańa qazaqstandyq pat­rıotızmdi» tárbıeleýdiń mańyz­dy aspektilerine basymdyq berý qajet. Elimizdiń tarıhy men máde­nıetin, dástúrlerin qurmetteý, tarıhty burmalaýǵa jol bermeý, memlekettik rámizderdi jáne tarıhı kıeli oryndaryn qasterleý, ujymdyq ómirdiń normalaryn, konstıtýsııa men zańdardy qatań saqtaý, adam quqyǵyn taptaýǵa úzildi-kesildi tyıym salý, áleýmet­tik-ekonomıkalyq, mádenı-quqyq­tyq, ekologııalyq máselelerdi sheshý­degi belsendilikti arttyrý, áske­rı qyzmettiń bedelin arttyrý, násil­dik, ulttyq, dinı tózimdilikti nyǵaı­tý, halyqtar arasyndaǵy dostyq qarym-qatynasty damytý sııaqty mańyzdy máseleler nazarda bolyp, azamattardyń patrıottyq baǵdaryn kúsheıtýge baǵyt­talýǵa tıis.

Prezıdent Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XXXI sessııasynda aıtqanyn­daı, «Elimiz­­diń árbir azamaty jurtshy­­lyq­tyń aldyna shyqqanda ult­tyq múdde men qazaqstandyq patrıotızm qaǵıdat­taryn basshylyqqa alýy kerek».

Bolashaqta pat­rıotızm­niń jańa kórinisteri men formalary paıda bolýy múmkin. Degenmen eldiń tarıhy men mádenıetine, ulttyq qundylyqtarǵa degen súıispenshilik pen adaldyq sezimi ózgermeı qalýy kerek. Ár azamat patrıotızmdi qol­daý men damytý arqyly eldiń bolashaǵyna úles qosýy qajet.

«О́tkendi bilmeı, bola­shaqty bol­jaý múmkin emes» degen halyq dana­lyǵy bar. Tarıh – memleket pen halyqtyń búgini men bola­shaǵyn aıqyndaıtyn birden-bir mańyzdy kórsetkish. Ár halyqtyń mańdaıyna bitken taǵdyrly joly tarıhtyń tereń qoınaýynda qatpar-qat­par bolyp saırap jatady. Baba­­larymyz salyp bergen sara joldan adaspaı, tól tarı­hy­­myzdy ulyqtaǵan urpaqtyń kemel keleshekke basar qadamy aıqyn, baǵyty túzý bolady.

Memleket basshysy Jol­daýynda «Ylǵı da keıin qaıyrylyp, ótkenmen ómir súrýge, burynǵy júıeden nemese saıası tulǵalardan kiná izdeı berýge bolmaıdy. О́z halqyńnyń tarıhyn bilý kerek, biraq odan tek eńseńdi túsirip, ózgege ókpe artýǵa sebep izdemeý qajet. Qandaı qasiretti bolsa da, ótken oqıǵalardan, eń aldy­men, taǵylym ala bilgen jón. Biz keleshekke senimmen kóz tigip, elimizdiń ósip-ór­kendeýi men damýyn oılaýy­­myz qajet», dep atap kórset­kendeı, qazirgi tańda ótkendi zerde­leý, búgingini taldaý, bola­shaqqa boljam jasaý negizgi mindetteriniń biri bolyp otyr.

Baıtaq tarıhymyzdy zerdeleýmen qatar jetistikter men qaıshylyqtarǵa toly keshegi HH ǵasyr­daǵy halyqqa jappaı bilim berýdegi, joǵary bilim­di da­mytýdaǵy, ǵylymdy qalyp­tas­tyrýdaǵy, qazaq óneri men mádenıe­tin órkendetýdegi, ónerkásip, qurylys pen aýyl sharýashylyǵyn damytý­daǵy halqymyzdyń janqııarlyqpen qol jetkizgen jetistikteri, búgingi táýelsizdik kezeńiniń aıshyqty oqıǵa­lary keńinen dáriptelýi kerek.

Halqymyzdyń keń peıildi­ligi men tózimdiligi arqyly taǵdyrdyń talaıymen qıly kezeńderde elimizge qonys aýdarǵan ártúrli etnostyq toptar arasyndaǵy kelisim­di saqtap qala aldyq. Qoǵam­daǵy turaq­tylyq­ty saqtaý bizdiń memleketi­mizdiń ishki saıasatynyń shetin baǵyt­tarynyń birine aınaldy. Uzaq ýaqyt boıy halyqtar arasyndaǵy ózara qarym-qatynastyń erekshe dástúri qalyptasty.

Bul týrasynda Memleket basshysy: «Halqymyz qashan­da keń peıilimen, tolerant­tylyǵymen erekshelengen. Elimizdiń basty qun­dylyǵy – birlik pen kelisim eń aldymen, osy qasıetterdiń arqasynda saqtalyp otyr. Qazaqstanda tiline, dinine, ultyna, áleýmettik jaǵdaıyna jáne basqa da sebepterge baılanysty eshkimge eshqandaı qysym jasalmaıdy, jasalýy da múmkin emes», dep atap kórsetti.

Búgingi urpaq ózderiniń arǵy babalary ustanǵan sara joly men dástúrli dúnıetanymyn qoldaı otyryp, ulttyq qaýipsizdigimizge, son­daı-aq etnosaralyq jáne kon­fessııaaralyq tolerant­tylyqqa qaýip tóndiretin ekstremıstik, terrorıstik jalǵan dinı uıymdardyń ishkerileı enýine, múldem jol bermeýge tıis. Prezıdentimiz atap kór­setkendeı, «Biz – ozyq oıly ultpyz. Sondyqtan alys­ty kózdep, túrli arandatý­shy­lyq áreketterden bıik turýy­­myz, parasatty el ekenimizdi tanytýymyz jáne tek zańǵa arqa súıeýimiz kerek».

Biz zań men tártip, bilim men parasat ústemdik etetin qoǵamdy qurý jolynda aıanbaı eńbek etip, óske­leń urpaq­ty tereń bilimdi, báse­kege qabiletti, mádenıetti bolýǵa tárbıe­leýimiz kerek. Jańashyl da jasampaz, uıym­shyl da taǵatshyl ult­tyń upaıy túgel, sanasy ashyq, peıili keń eldiń keleshegi kemel bolady.

Bizdiń ádiletti, turaqty ári úı­lesim­di qoǵam qurý baǵytyndaǵy isteri­­miz, eń aldymen, el birligin saqtaı bilýimizge tikeleı baılanys­ty. Sondyqtan bir-birimizdi qoldap, qurmet kórsetýimizdiń mańyzy orasan zor.

 

Serik SYDYQOV,

Prezıdent ortalyǵy dırektorynyń orynbasary