Joshydan qalǵan jádiger

Atalǵan is-shara eli­mizdi Al­tyn Orda (Joshy ulysy) ım­perııa­synyń murageri retinde jáne sol kezeńniń baı tarıhı-máde­nı murasyn saqtap otyrǵan memleket retinde kórsetýdi maqsat etedi.

Kórmege Altyn Orda ke­zeńine jatatyn kesenelerdiń bezendirilgen kirpishteri, sol kezeńdegi tulǵalardyń bala­ýyz músinderi, Joshy han kese­nesiniń qubbasy, Saraıshyq qalasynan tabylǵan qumyralar men ydys-aıaqtar, ortaǵasyrlyq biregeı monetalar, sondaı-aq tarıhı qoljazbalardyń kóshir­meleri, kartalar men kartınalar, Joshy ulysynyń tarıhyna qatysty kitaptar jáne basqa da qundy jádigerler qoıyldy.

Jıynda sóz alǵan Máde­nıet jáne aqparat mınıstrligi Mádenıet komıteti tóraǵa­sy­nyń orynbasary Aıdyn Boran­baıuly Altyn Ordanyń tarıhy qazirgi qazaq memlekettiliginiń jylnamasymen tyǵyz baılanys­ty ekenin atap ótti.

«Aýmaǵy ulan-ǵaıyr ımpe­rııanyń negizin qalaǵan Joshy hannyń kesenesi men álemge áıgili bolǵan Saraıshyq qala­synyń Qazaqstan aýmaǵynda ornalasýy – osynyń jarqyn dáleli. Ata-babalarymyz qur­ǵan qýatty memlekettiń eki ǵa­syrdan astam ýaqyt Eýrazııanyń geosaıası jaǵdaıyna qatty yqpal etip otyrǵanyna tarıhymyz kýá bola alady. Sondaı-aq Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Altyn Ordanyń tarıhyna erekshe mán berip júrgeni jáne onyń tapsyrmasymen az ýaqyttyń ishinde elimizde mádenıet, ǵylym, aq­parat salalarynda birqatar mańyzdy sharýalar atqarylyp jatqany belgili. Atap aıtsaq, Joshy Uly­syn zertteıtin ǵy­lymı ıns­tıtýt qurylyp, ta­bysty eńbek etip jatyr. Qazaq­stannyń 7 tomdyq jańa akademııalyq tarıhy jazylyp, onyń 1-tomy Joshy ulysynyń tarıhyna arnaldy. Elimizdiń kóptegen qalalarynda ǵylymı-praktıkalyq konferensııalar, semınarlar, kongrester, arnaıy ekspedısııalar ótip jatyr. Ulytaýdaǵy Joshy han, Dombaýyl kesenelerine apa­ratyn joldy salý jumysy aıaq­talýǵa jaqyn. Altyn Ordanyń kezeńine, Joshy hannyń ómirine arnalǵan ǵylymı, ádebı týyndylar jaryq kórip otyr», dedi ol.

Is-sharaǵa «Ulytaý» ulttyq tarıhı-mádenı jáne tabıǵı mýzeı-qoryǵy, «Saraıshyq» mem­lekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy, Qaraǵandy oblys­tyq tarıhı-ólketaný mýzeıi, Qoljazbalar jəne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵy, QR Qarýly kúshteriniń Áskerı-tarıhı jáne «Qazaqmys» korporasııasynyń Q.Sátbaev atyndaǵy tarıhı-óndiristik mýzeıleri qatysty.

Aıta keteıik, qazirgi ýaqytta «Ulytaý» ulttyq tarıhı-máde­nı jáne tabıǵı mýzeı-qory­ǵynyń aýmaǵynda Altyn Orda dáýirine jatatyn onnan asa tarıhı eskertkishter saqtalǵan. Atap aıtsaq, Joshy han, Bolǵan ana, Qulan ana, Aıaqqamyr (Qut­lyq Temir), Talmas ata, Kelin­tam keseneleri, Edige mazary, Altynshoqy tóbesi jáne basqalary bar.