«Finflow»
Joba jetekshisi Dáýlet Aıtmaqanov Ońtústik Koreıadaǵy «SolBridge» halyqaralyq bıznes ýnıversıteti, «Halyqaralyq qarjy» mamandyǵynda bilim alǵan. Keıin «Corporate Finance Institute» kýrsynda bilimin shyńdap, 2023 jyly «Finflow.pro» jobasyn bastaǵan. Startaptyń negizgi ereksheligi – birneshe sekýnd ishinde qarjylyq modelder qura alady, boljamdar men zertteýler jasaıdy, kompanııanyń bolashaqtaǵy qarqyny týraly jiktep, túsindirip, jospar quryp beredi. Osylaısha, kásipker bıznesiniń qazirgi jaǵdaıyn aıqyn kóredi.
«Biz NLP-modelder provaıderlerimen kóptegen tájirıbe jasadyq, sonyń ishinde «ChatGPT», «Lama», «Gemini», «Claude» jáne «Perplexity» modelderin qarastyrdyq. Nátıjesinde, qarajatqa qatysty derektermen jumys isteı alatyn, qarjylyq logıkany túsinetin ári matematıkalyq esepterdi sheshe alatyn eń jaqsy provaıder «Antropic» kompanııasynyń «Claude» modeli ekenin anyqtadyq. О́ıtkeni bul júıe boljamdar jasaıdy ári kásipkerdiń 50-den astam qarjylyq suraǵyna jaýap beredi. Mysaly, «Maǵan ótken toqsannyń paıda men shyǵyn esebin jasa» nemese «Kelesi aıda eki menedjerdi jumysqa alýǵa bola ma?» degen saýaldarǵa naqty usynysyn aıtady. Basqa modelder kóbine mátinmen, grafıkamen jumys isteýge baǵyttalǵan, sol sebepti qarjylyq modelderde qatelik jiberedi», deıdi D.Aıtmaqanov.
«Finflow» jobasy elimizden bólek, Qyrǵyzstan, Sıngapýr jáne Germanııada suranysqa ıe. Naqtyraq aıtsaq, jasandy qarjygerge 40 kompanııa turaqty júginedi. Sebebi bul júıe naqty formýla men algorıtmge negizdelgendikten, «ChatGPT» sekildi jalǵan derekke boı aldyrmaıdy.
«Shaǵyn bıznes qarjy dırektoryn jaldaı almaıtyny belgili. Osy tusta býhgalter men qarjygerdi shatastyrmaý kerek. О́ıtkeni býhgalter ótken málimettermen jumys isteıdi. Al qarjyger bolashaqty boljap, kompanııanyń kóp tabys taýyp, qarajatty únemdeýin qamtamasyz etedi. Osy sebepti, 80% shaǵyn jáne orta bıznestiń «Finflow» platformasyna qajettiligi bar. Odan soń, biz tutynýshylardyń qarjylyq derekterin úshinshi tarapqa taratpaımyz. Bul –kompanııanyń eń mańyzdy sharty», deıdi joba jetekshisi.
«Beksar»
Birer jyl buryn Maqsat Bektibaev, Baýyrjan Sársembaev, Aıdyn Temekov elimizde jeke dúkender jelisin órkendetip júrgen. Úsh jigittiń máselesi bir bolatyn. Iаǵnı olar kiris, shyǵys jáne qaldyq taýar týraly aqparatty jınaqtaı almaıtyn edi. Kásipkerler túrli ádisti qoldanyp kórdi. Paıdaǵa jaraıtynyn tappaǵan soń, aqyry qajet baǵdarlamany ózderi jasap shyǵardy. Joba «Beksar» dep atalady. Ol saýda núktesiniń derekterin tolyq sıfrlandyryp, barlyq qajetti aqparatty noýtbýk nemese telefonda jınaýǵa kómektesedi. Startaptyń bul qyzmeti elimizdegi 2,3 myńnan astam dúkende qoldanylady. Árıne, kompanııanyń negizin qalaýshylar bul jetistikpen toqtap qalmaq emes.
«Kez kelgen dúkenniń qyzmeti saýda, kassa quraly, qaldyq taýar, jeńildik júıesi jáne t.b. mańyzdy zattardan quralady. Munyń bári bir qosymshada jınalyp, tetikti bir basqanda shyǵýy kerek. Iаǵnı kásipker árqaısysy bir-bir qyzmet usynatyn birneshe baǵdarlamamen basy aınalyp otyrmaýy qajet. Tipti qarapaıym tilde aıtsam, «Beksar» sizdiń dúkendi tolyqtaı sıfrlandyrýǵa kómektesedi. Buryn qalaı edi? Kásipker dápter nemese «Excel» kestesin ashyp, saýdanyń bárin soǵan jazatyn. Sosyn qolymen sanaıtyn. Mundaı ádispen dúkende qansha taýar qalǵanyn bilý múmkin emes. Al bizdiń baǵdarlama bul dápterdi kásipkerdiń noýtbýk, planshet nemese telefonyna kóshirip, eseptiń bárin dál osy sátte júrgizýge múmkindik beredi», deıdi A.Temekov.
Maqsat Bektibaevtyń aıtýynsha, «Beksar»-men buryn-sońdy jumys istegen tutynýshylardyń 76%-y áli kúnge deıin atalǵan baǵdarlamalyq quraldy qoldanyp keledi.
«Shaǵyn jáne orta bıznes ókilderiniń kóbi qansha jumsaıtynyn biledi. Biraq naqty qansha tabys tabatynyn biletinder neken-saıaq. Al birneshe dúkeniń bolsa ári bul suraqqa naqty jaýap bere almasań, kásibińniń bolashaǵy bulyńǵyr degen sóz. Kásipker bir kúni shyǵynǵa batyp jatyrmyn dep oılaıdy, al ekinshi kúni shottaǵy aqshany kórip, shúkir etedi. Bulaı bolmaýy kerek. Birde biz qoımany sıfrlandyrýǵa keldik. «Bul jerdegi taýardyń somasy qansha?» dep suradyq. Iesi 3 mıllıon teńgeden aspaıdy dedi. Birneshe ýaqyttan keıin biz esebin jasap, qoımada 8 mıllıon teńgeniń taýary jatqanyn kórsettik. Saýda jelisin sıfrlandyrǵanda da osyndaı jaǵdaıǵa tap boldyq. Iesiniń esebi boıynsha qoımada 200 mıllıon teńgeniń taýary bolǵan. Al túgendeý jumysy júrgizilgennen keıin onyń quny 1 mıllıard teńge bolyp shyqty», deıdi M.Bektibaev.
«Kwaaka»
Qaraǵandylyq Nábı Muratbek Nazarbaev ýnıversıtetinde oqyp júrgennen-aq jasandy ıntellekt múmkindigin meńgergen. Keıin osy qabiletin shyńdap, «Kwaaka» startap-qyzmetin iske qosty. Bul jobanyń ereksheligi – meıramhananyń kassalyq júıesin biriktiredi, sondaı-aq bızneske tapsyrystardy bir jerden basqarýdyń keshendi sheshimin usynady. Sonyń arqasynda birneshe akkaýntqa qajettilik bolmaıdy ári derekterdi qolmen engizip ýaqyt joǵaltpaısyz. Taǵy bir aıta keterligi, «Kwaaka» júıesi tapsyrystardy veb-saıt, saýda alańdary men jetkizý seriktesteri sekildi túrli onlaın platformadan qashyqta otyryp óńdeýge múmkindik beredi. Atalǵan qyzmet arqyly «Glovo», «Walt», «Chocofood» sekildi birneshe agregatordan onlaın tapsyrystar tikeleı tutynýshynyń «POS» júıesine jiberiledi. Ortasha eseppen tapsyrystardy óńdeý úderisi 15 mınýtqa qysqarady. Nátıjesinde, qyzmet kórsetý sapasy da jaqsarady, óıtkeni adam qateliginiń yqtımaldylyǵy óte tómen.
«Kassırlermen, ákimshilermen suhbattasyp, kóptegen meıramhananyń kassalyq júıesinde bir izge túspegen úlken másele baryn bildim. Jobamyzdyń ıdeıasy osylaı keldi. Shamamen 2022 jyldyń aqpanynda startap jumysyn bastadyq. Qazir «Kwaaka»-ǵa 500-ge jýyq meıramhana qosylǵan. Elimizden bólek, Armenııa men Ázerbaıjanda da bizben jumys isteýge múddeli iri seriktester bar», deıdi joba jetekshisi Nábı Muratbek.
