Sýret: azh.kz
Saılaýdyń ekinshi týry 3 qarashada ótti. Al daýys berýdiń qoryndysyn shyǵarý keshege deıin jalǵasty. Árıne, azdaǵan dramalyq sát te bolǵanyn aıta ketken jón. Sebebi saılaý qorytyndysy tolyq shyqpaı jatyp-aq jeksenbiniń dúısenbige aýǵan túninde Kıshınev tehnoparkiniń ǵımaratyndaǵy shtab-páterinde «Áreket jáne yntymaqtastyq» partııasy eski de jańa prezıdent Maııa Sandýdyń jeńisin toılaýdy bastap ketti. Erteńgi jumysqa qamdanyp, el qalyń uıqyǵa kete bastaǵanda Moldova astanasynyń qaq ortasynan «Jeńis!» jáne «Maıa Sandý – prezıdent!» degen jalyndy daýystar estildi. 150-ge tarta volonterler men parlament depýtattary da qarap qalmaı, uzaq qol shapalaqtady. Árıne, bul qýanysh ádettegi jaqsy jańalyqtan ájeptáýir qundy edi.
Osy sátke deıin daýysty sanaý úderisinde úlken úzilis boldy. Bıýlletenderdi eki topqa bólip jatqanda alǵashynda kóshbasshylyq tarazysy qazirgi prezıdenttiń ári saıasattaǵy, ári saılaýdaǵy qarsylasynyń jaǵyna aýdy. Iаǵnı aldymen aýyldyq eldi mekenderden jınalǵan daýys nátıjeleri astanadan alshaq jatqan ishki elektorat oppozısııalyq baǵyttaǵy Sosıalıster partııasynyń úmitkeri, eldiń burynǵy bas prokýrory Aleksandr Stoıanoglony qoldaǵanyn kórsetti. Degenmen Moldovanyń Eýropamen baılanysyn qoldaıtyn syrtqy dıaspora taǵy da daýys berýde belsendilik tanytyp, bul joly 300 myń adamdyq rekord ornatty.
Moldova Ortalyq saılaý komıssııasy alǵashqy nátıjelerdi keshki saǵat 22.00-de, ıaǵnı saılaý ýchaskeleri jabylǵannan keıin bir saǵattan keıin jarııalady. Daýys berýge 1,7 mıllıonǵa jýyq saılaýshy kelip, daýystardyń tórtten úsh bóligin sanaǵannan keıin (shamamen 80 paıyz) Aleksandr Stoıanoglo 52 paıyz mınımaldy basymdyqpen alǵa shyqty. Biraq ýaqyt óte oppozısııalyq kandıdat birte-birte paıyzdyq basymdyǵynan aıyryla bastady. Al bir saǵattyń ishinde reıtıngte teń nátıje tirkelip, keıinirek Maııa Sandý birjola kóshbasshylyqqa shyqty.
Sarapshylar bul jaǵdaıdy Moldovada aldymen aýyldardaǵy, keıin shaǵyn qalalardaǵy saılaý ýchaskelerindegi daýystardyń jyldam sanalatynymen, sodan keıin baryp ǵana astana men syrt elderdegi jáshikter ashylatynymen túsindirip otyr. Iаǵnı Aleksandr Stoıanoglonyń á degende oza shapqanynyń syry osynda jatyr. О́ńirlerde halyqtyń basym bóligi shyn máninde oppozısııalyq kandıdatqa daýys berse, astana men ózge elderdegi dıaspora qazirgi prezıdentti, onyń Eýropaǵa kóp ıek artatyn saıası ustanymyna daýys berdi.
Árıne, eki týrǵa ulasqan bul saıası naýqan esh qobaljýsyz, tynysh óte shyqty dep aıtýǵa bolmas. Bıliktegi partııa jaqtaýshylarynyń, saıasatkerlerdiń pikirinshe, sosıalıster qaıtken kúnde de jaqyn mańdaǵy yqpaldy elderdiń qoldaýyn, qarsylasqa baǵyttalǵan qysymyn paıdalandy degen pikir aıta bastady.
Ásirese saılaýdyń ekinshi kezeńinde nebir arandatýshylyq bolǵan kórinedi. Máselen, juma kúni keshten bastap jýrnalıster men qoǵam belsendileriniń telefonyna ólimmen qorqytqan jasyryn qońyraýlar túsken. Al saılaý aldyndaǵy tynyshtyq kúni, ıaǵnı senbide belgisiz bireýler Moldova parlamentiniń atynan azamattardy aqsha úshin belgili bir kandıdatqa daýys berýge jáne «patrıottyq mıtıngige» shyǵýǵa shaqyrǵan elektrondy hattar jibergen. Sondaı-aq ýchaskelerdi «mınalaý» jáne Ortalyq saılaý komıtetiniń ınternet-resýrstaryna hakerlik shabýyl jasalǵan.
Biraq saıası sarapshy Vıktor Chıobanýdyń aıtýynsha, saılaý nátıjesi kópten beri kútilgen ssenarıımen ótken. «Iаǵnı qandaı qadamǵa barsa da bir-eki aıdyń ishinde saıasatkerdi prezıdent deńgeıine kóterý múmkin emes, tipti burynǵy bas prokýror Aleksandr Stoıanoglo bolsa da», deıdi sarapshy.
Osylaısha Sandý Moldova bul saılaýda jeńiske jetkenin jer-jahanǵa resmı jarııalap, eldegi jáne sheteldegi saılaýshylaryna, Stoıanoglo myrzaǵa daýys bergen otandastaryna da alǵysyn bildirip, aldaǵy tórt jylda búkil Moldovanyń prezıdenti bolýǵa ýáde berdi.
