Batys ólkedegi baısaldy bastamalar

Bıyl 9 aıda oblysta negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa kólemi 437 mlrd teńgeni qurady. Jeke ınvestısııa úlesi – 342 mlrd teńge. Tartylǵan ınvestısııa nátıjesinde óńirde 1 myńnan asa jańa jumys orny ashylǵan. О́nerkásip salasynda bıyl 2,6 trln teńgeniń ónimi óndirilipti. Aldaǵy 5 jyl ishinde 2,4 trln teń­gege 42 ınvestısııalyq jobany iske asyrý josparlanyp otyr.

Jańa gaz óńdeý zaýyty salynady

Qarashyǵanaq ken ornynda qýaty jylyna 4 mlrd tekshe metr gaz óńdeý zaýyty oryn tebedi. Bul týraly Ortalyq kom­mý­nı­­kasııalar qyzmetinde ótken bas­pasóz máslıhatynda oblys ákimi Narıman Tóreǵalıev aıtty. Ob­lys­ta óndiris salasy turaqty damyp keledi. О́ńir basshylyǵy ın­vestısııa tartý arqyly óndiris oryndaryn ashyp, otandyq jáne jergilikti ónim túrlerin kóbeıtýdi basty nazarǵa qoıyp otyr.

Respýblıka kúni qarsańynda munaı gaz salasyna qajetti keıbir jabdyqtardy óndiretin zaýyt iske qosylyp, shıkizat óndirisine qajetti qural-jabdyqtar shyǵa­ry­la bastady.

«О́ńirde ónerkásip kólemin arttyrý baǵytynda Qarashyǵanaqty keńeıtý jobasy iske asyrylyp jatyr. О́tken jyly 4-kompressor, osy jyly 5-kompressor paıdalanýǵa berildi. 6-kompressordyń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Atalǵan joba Qarashyǵanaq ken ornyndaǵy shıki gazdy daıyndaý, keri aıdaý jáne gazdy óndirý kólemin ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Bolashaqta jańa gaz óńdeý zaýytynyń iske qosylýy turǵyndardy elde óndirilgen taýar gazymen qamtamasyz etýge serpin beredi», dedi ákim.

Shaǵyn jáne orta bıznes sektory keńeıe beredi

Aımaqtaǵy shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi jyl basynan beri 1,2 trln teńgeniń ónimin óndirdi. Oblystaǵy 58 myńnan asa shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerinde 130 myń adam jumys isteıdi. Shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa bıyl 22 mlrd teńge bólinip, 3 myńnan asa jobaǵa qoldaý kórsetilgen. Bıznesti damytý maqsatynda oblystaǵy ındýstrııalyq aımaqta búgingi kúnde jalpy quny 14,9 mlrd teńgege 5 ınvestısııalyq joba iske asyrylyp jatyr. Sony­men qatar jalpy kólemi 2,8 gektar jer telimi negizinde shaǵyn óner­kásiptik aımaq qurylysy da qolǵa alyndy.

Shaǵyn ónerkásiptik aımaq alańynda ózderiniń múmkindigi joq shaǵyn bıznes sýbektisine jańa óndiris ornyn ashý úshin ınfraqurylymdary daıyn jer telimderi usynylady. Bul shaǵyn jáne orta bıznesti odan ári da­my­tý­ǵa múmkindik týdyrady.

Aýyl sharýashylyǵy qarqyndy damýyn jalǵastyrady

Oblystaǵy basym baǵyttyń biri mal sharýashylyǵyn damytýǵa jasalǵan qoldaý nátıjesinde tórt túlik mal basy ósip, ónim óndirý turaqty ulǵaıyp jatyr. О́ńirde óndiriletin aýyl sharýashylyǵy óniminiń 60%-y atakásip – mal sharýashylyǵyna tıesili. 2024 jyly aýyl sharýashylyǵy salasyn qoldaýǵa 50 mlrd teńge qara­jat bólindi.

Tórt túlik mal basynyń sany turaqty artyp jatyr. Bıylǵy alynǵan tólmen birge usaq mal basynyń sany 2 mln-ǵa jýyqtady. Al iri qara mal 1 mln, jylqy 350 myńnan asyp, túıe 3 myń basqa jetti. Barlyq aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egis alqaby 616 myń gektardy qurady. Búgingi tańda egin orý naýqany oblysta tolyq aıaqtalyp, 300 myń tonna astyq, 96 myń tonna maıly daqyl, 50 myń tonna kartop, 46 myń tonna kókónis jáne baqsha ónim­deri jınaldy.

Mal sharýashylyǵyn odan ári damytý úshin óńir áleýetin tolyq paıdalaný kerek. Al ol maqsatta jaıylymdardy sýlandyrý óte mańyzdy. Qazir uzyndyǵy 186 shaqy­rymdy quraıtyn 3 magıs­tral kanalyn qaıta jań­ǵyr­tý jáne 43 shaqyrym bolatyn «Aznabaı – Taıpaq» jáne 95 sha­qyrym bolatyn «Jaıyq – Shalqar» kanalyn jóndeý sııaqty iri jobalar júzege asady.

Agroónerkásiptik keshendegi jańa jobalar

«Aýyl amanaty» baǵdarlamasy sheńberinde bıyl BQO-da 195 otbasy taýarlyq nesıe alǵan. Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes aýyl halqynyń ál-aýqaty men tabysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy osylaı júzege asyrylyp jatyr. Bul baǵdarlama óz kezeginde azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge oń áserin tıgizedi. Baǵdarlama aıasynda keıingi eki jylda oblys­ta 7 mlrd teńgeden asa qarjy bólinip, aýyldyq jerlerde 1,5 myń­nan asa jańa jumys orny quryldy.

Nesıege qol jetkize almaıtyn, halyqtyń áleýmettik osal toptaryna bıyldan bastap taýarlyq nesıe berildi. Ázirge 195 otbasyna taýarlyq nesıe retinde 247 bas iri qara, 474 bas usaq mal jáne 64 bas jylqy berilgen. О́ńirdegi eń iri kásiporyn «Qarashyǵanaq» munaı-gaz kompanııasymen memorandýmǵa qol qoıylyp, baǵdarlama aıasynda kásip ashqan turǵyn ónimin kooperasııalar arqyly KPO kompanııasyna tikeleı satý jumysy uıymdastyryldy.

О́nim óndirisi kólemin arttyrý men salanyń damýyna ınvestısııa tartý maqsatynda 2024–2026 jyldary agroónerkásip kesheni salasynda jalpy quny 120 mlrd teńgeni quraıtyn, 870 jańa jumys ornyn quratyn 38 ınvestısııalyq joba josparlanǵan. Bıyl 19 joba aıaqtaldy. Nátıjesinde, óńdelgen aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń úlesi óńirde Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes 2026 jyly 70% deńgeıine jetedi.

642 shaqyrym jol jóndelgen

О́ńirde birqatar iri jol qu­ry­lysy qolǵa alynǵan. Oblys­tyń shalǵaı ornalasqan Kaztalov, Bókeıordasy jáne Jánibek aýdan­darynda respýb­lı­ka­lyq mańyzy bar 245 shaqyrym jol kúrdeli jóndeýden ótip, shalǵaı aýdandardyń oblys ortalyǵymen baılanysy oń sheshim tapty. Sondaı-aq respýblıkalyq ma­ńyzy bar 144 shaqyrym «Pod­step­noe – Fedorovka – Reseı» shekarasyna deıingi joldy qaıta jańǵyrtý jalǵasyp jatyr. «Barbastaý – Aqjaıyq – Inder» jáne «Jańaqala – Bısen» ba­ǵytyndaǵy jol qurylysy tııa­naqty atqarylýda. О́tken jyly 82 mlrd teńgege 562 shaqy­rym jol jóndelse, bıyl 92 mlrd teńgeden astam qarjyǵa 642 shaqyrym jol jóndeý – basty mindet. Byltyr 3,6 mlrd teńgege Oral qa­la­synda 58 shaqyrym jol jón­delse, osy jyly 4,3 mlrd teńgege 50 shaqyrymnan astam jol jóndeldi.

Tasqynnan zardap shekkenderge baspana berildi

Sý tasqynynda 2 myńǵa jýyq turǵyn úı, 15 myńdaı saıa­jaı ýchaskesi sý astynda qaldy. Igi sharanyń arqasynda 9 994 otba­sy­na 3,6 mlrd teńge kóleminde birjolǵy áleýmettik kómek tólen­di. Budan bólek, 10 myńnan asa otba­syna keltirilgen shyǵyndarǵa 3,7 mlrd teńgege materıaldyq kó­mek jasaldy. Turǵyndar bas­pa­nasyn qalpyna keltirý úshin 4,3 mlrd teńgege jóndeý jumysy júr­gizildi. Jalpy sany 1 939 páter satyp alynyp, 889 jańa turǵyn úı salyndy. Qaıyrymdylyq qorlary esebinen 69 otbasyna jańa baspana tabystaldy.

Kommýnaldyq nysandar jańaryp jatyr

Bıyl jańa elektr qosalqy stansalary paıdalanýǵa berilip, №3 káriz-sorǵy stansasy jáne №5 jylý magıstrali jańartyldy. Oblys ortalyǵynyń negizgi jáne mańyzdy sý áketý jáne sý kóterý nysandarynyń barlyǵyna jańǵyrtý jumysy júrgizilip, aıaqtalady. Osy jyly tıisti nysandardy rekonstrýksııalaýǵa respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetten 21,4 mlrd teńge qaras­tyryldy.