Sýret: ru.freepik.com
Munyń sebebin mamandar bilim berý salasyndaǵy suranys pen usynystyń tómendeýimen túsindiredi. Bul oqý oryndarynda túlekterge dıplom tabystaý maýsymynyń aıaqtalýyna baılanysty bolýy múmkin. Qyrkúıek aıynda, jylytý maýsymyna kóshý kezeńi qarsańynda jylý, qazandyq jabdyqtaryna qyzmet kórsetetin jumysshyǵa suranys artqan edi. Mysaly, ótken aıda qazandyq operatorlary, mashınısteri, qazandyqtaǵy basqa da jumysshylardyń bos oryndary kóbeıgen. Mundaı mamandarǵa suranys, ásirese Batys Qazaqstan (2,9 myń bos jumys orny), Aqtóbe (1,3 myń), Jambyl (974) oblystarynda qatty baıqalǵan. Budan ózge, mal sharýashylyǵynan habary bar jumysshylarǵa da suranys kóbeıgen. Muny mal sharýashylyǵyndaǵy qysqy maýsymǵa daıyndyq kezeńiniń bastalǵanymen baılanystyrýǵa bolady.
О́ńirler bólinisinde jumysshylardy Qaraǵandy oblysy, Almaty qalasy, Batys Qazaqstan oblysy, Astana qalasynyń jumys berýshileri kóp izdegen. Bul rette qazan aıynda bos jumys oryndarynyń jalpy sany Almaty (-44%), Jetisý (-37%), Astana qalasynda (-34%) azaıǵanyn aıta ketken jón.
Suranys pen usynystyń teńgerimsizdigi keı aýmaqtarda ózekti bolyp qala beredi. Mysaly, Shyǵys Qazaqstan oblysynda 5,5 myń bos orynǵa 2,5 myń túıindeme, Soltústik Qazaqstan oblysynda 4,1 myń bos orynǵa 2 myń túıindeme, Pavlodar oblysynda 6,5 myń bos orynǵa 3,4 myń túıindeme tirkelgen. Al Shymkent qalasynda, Qyzylorda, Túrkistan oblystarynda túıindemeler bos oryndar sanynan tıisinshe 54%, 48%, 47%-ǵa artyq ornalastyrylǵan.
Qazan aıynda joǵary jalaqy bas qurylysshylarǵa (orta eseppen 679 myń teńge), bas tehnıkalyq mamandarǵa (shamamen 565 myń teńge), ushý qaýipsizdigi jónindegi ınjenerlerge (shamamen 554 myń teńge) usynylǵan. Osy rette ınvestısııalyq jobalar jónindegi dırektor (orta eseppen 2 mln teńgeden bastap), óndiristi basqarýdyń avtomattandyrylǵan júıesi bóliminiń bastyǵy (shamamen 1,8 mln teńge), kombaıner (1,2 mln teńge) laýazymynda jumys isteıtinder eń joǵary jalaqy suraǵan.
Jalpy, ótken aıda elektrondy eńbek bırjasynda eńbek belsendiligi tómendegen. Bul ásirese bilim berý salasynda qatty baıqalǵan. Sonymen qatar qysqy maýsymnyń bastalýy jylý óndirisi júıesiniń jumysshylaryna suranystyń áli de bolsa azaımaýyna sebep bolyp otyr.
