Salynǵan úıdiń sapasy qandaı?

«Nur Otan» partııasynyń elordadaǵy ortalyq ǵımaratynda Ulttyq qordan «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasatyn iske asyrý úshin bólinetin bıýdjet qarajaty men qarjylardy tıimdi jumsaý jáne baqylaý ornatý boıynsha partııanyń fraksııasy múshelerinen quralǵan komıssııasynyń otyrysy bolyp, onda turǵyn úı qurylysynyń qarqyny jarııa etildi. О́tken jyldyń qarasha aıyn­da «Nur Otan» partııasy Saıası keńesiniń keńeıtilgen otyrysyn­da qabyldaǵan «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» strate­gııalyq baǵdarlamasynyń júzege asyrylýy elimizdiń órkendeýiniń keń tynysyn ashady degen halyq onyń turǵyn úıge qatysty ju­mys­taryna erekshe eleńdeıdi. Ol túsinikti de, sondyqtan da bolar, fraksııa músheleriniń otyrysta belsendilik tanytyp, baıandamashyny suraqtyń astyna alýy zańdy kóringen. Negizinde Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha bıýdjet qarajatyn jáne Ulttyq qordan bólinetin qarajattyń qalyptasýyn jáne tıimdi jumsalýyn baqylaýdyń mańyzyna basa mán bergen nurotandyqtar  fraksııa múshe­lerinen «Áleýmettik ınfra­qu­rylymdy damytý»; «TKSh ınfraqurylymynyń, sýmen jáne jylýmen qamtamasyz etý torap­tarynyń jańǵyrtylýy, turǵyn úı ınfraqurylymyn nyǵaıtý»; «Indýstrııalyq, energetıkalyq ınfraqurylymdy damytý, shaǵyn jáne orta bıznes pen isker belsendilikti qoldaý»; «Kólik-logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytý» sekildi tórt komıssııa qurǵan bolatyn.  Jáne de osy sııaqty komıssııalar partııa jelisi boıynsha qurylyp, olar elimizdiń barlyq aımaqtarynda jumys istedi. Otyrysty ashqan Nur Otan» partııasynyń hatshysy Q.Aqsaqalov óz sózinde: «Bıýdjet qarajatyn jáne Ulttyq qordan bólinetin qarajatty tıimdi jumsaý – asa mańyzdy jáne ol – partııanyń turaqty baqylaýyndaǵy másele. Komıssııa jumysy barysynda Úkimetpen ózara is-qımyl jónindegi jumys kúsheıtildi jáne ol osy qalybynan taımaıdy, qazirgi ýaqytta partııanyń Ortalyq apparaty osy baǵyt boıynsha jumys júrgizýde, sonyń sheńberinde «Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha qarajatty jumsaý tetigi men baqylaý ındıkatorlary jóninde ádistemelik usynymdar ázirlenetin bolady», dese, Komıssııa jetekshisi, Parlament Májilisindegi «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń múshesi, depýtat N.Logýtov segiz aı ishinde jospardyń 22 paıyzyn ǵana ıgergen holdıng nebári bes aı ýaqyt ishinde qalǵan qarajatty ıgerip bitire ala ma degen máselege kúmánmen qarap, qurylys ýaqtyly aıaqtalmaı jatqan aımaqtardy ataı kele,  kósh sońynda júretin qurylys nysandary men olardy salatyn merdigerlerdiń «Nurly Jol» baǵdarlamasynyń durys oryndalýyna kedergi tıgizetinin basa aıtty. Sonymen birge, «Báıterek» ulttyq basqarma holdıngi» AQ jelisi boıynsha qurylys júrip jatqan  oblystardaǵy jergilikti atqarýshy organdar qurylys jumysynyń barysyn baqylaýǵa qatty kóńil bólmeıdi, áreketti kómek kórsetpeıdi, ınjenerlik kommýnıkasııalardy daıyndaý boıynsha ózderiniń mindettemelerin oryndamaıdy, degen Nıkolaı Logýtov keıbir óńirlerdegi qurylys ýaqytynyń keshigýi jáne qarjyny ıgerý kólemi alańdaýshylyq týdyratynyn qaperge saldy. Mysaly, Ońtústik Qazaqstan oblysy 2015 jyldyń sáýirinde 8 turǵyn úıdi, ıaǵnı 1080 páterdi paıdalanýǵa berýi kerek edi. Biraq, qurylys, tipti, 1 maýsymǵa deıin aıaqtalmaǵan. Sebebi, káriz jelilerinde kinárat bar. Endi jumys 1 shildege deıin aıaqtalady dep kútilýde. Shyǵys Qazaqstan oblysynda, atap aıtsaq, Semeı qalasynda keıbir turǵyn úıler josparǵa sáıkes merzimi jetkende ınjenerlik-kommýnıkasııalyq jeliniń tek 18 paıyzyn ǵana daıyndap úlgergen», dep atap ótti fraksııa múshesi. Otyrysta málim bolǵandaı, 2015 jyly áleýmettik ınfraqurylymdy damytý sheńberinde Ulttyq qordan 34 mekteptiń qurylysyn bastaýǵa qarajat bólingen. Derekterge sáıkes,  Aqtóbe oblysynda («Nur-Aqtóbe» shaǵyn aýdanynda); Almaty oblysy (6 mektep) men Astana qalasynda (№ 26 orta mektep) jáne Almaty qalasynda (№ 26 orta mektep) salynady. Sondaı-aq, 7 aımaqta 9 mekteptiń qurylysyn bastaý úshin daıyndyq jumystary bastalypty.  Aqtóbe oblysynda (Kırpıchnyı kentindegi mektep), Jambyl oblysynda (Kumshaǵyl beketi,  Taraz q.), Qaraǵandy oblysynda – 2 mektep boıynsha (Sátbaev, Qaraǵandy qalalarynda), Qyzylorda oblysynda (Tájibaev aýylyndaǵy orta mektep), Mańǵystaý oblysynda (Beıneý aýylyndaǵy orta mektep), Soltústik Qazaqstan oblysynda – 2 mektep boıynsha (Taıynsha q. jáne Novoıshım aýdanyndaǵy  Músirepov q.), Almaty qalasynda (№157 orta mektep). Sonymen qatar, konkýrs ótkizildi, sonyń arqasynda Aqtóbe oblysynyń Zarechnyı-3 kentindegi mektep qurylysynyń merdigerleri aıqyndalǵan kórinedi. Bul degenimiz, elimiz boıynsha qyrkúıek aıynda 34 mekteptiń oqýshylarynyń jańa oqý jylyn sáýletti ǵımaratta bastaımyz degen úkili úmitteri bolsa kerek.  Sondaı-aq, mektepke deıingi bilim berý sheńberinde 2015 jyly Ulttyq qor qarjysynyń esebinen 17 balalar baqshasynyń qurylysyn bas­taý josparlanypty. Mańyzdy másele boıynsha negizgi baıandamany jasaǵan «Báıterek» ulttyq holdıngi» AQ basqarmasynyń tóraǵasy Qýandyq Bıshimbaev Astana, Almaty qalalary men óńirlerdegi qurylys jumystary jaıly asyqpaı baıandady. Onyń aıtýynsha, «NUQ Báıterek» qol qoıylǵan kelisim boıynsha 121,7 mlrd. teńge kólemindegi bólingen somanyń 27 mlrd. teńgesin ıgerip otyr. «Búgingi kúni «Nurly Jol» boıynsha jalǵa alý baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde jalpy somasy 63,2 mlrd. teńge, kólemi 417,6 myń. m2 (7 208 páter) bolatyn 43 nysan boıynsha kelisimge qol qoıyldy, olardyń ishinde: 2015 jyly tapsyrý merzimimen 53,3 mlrd. teńge turatyn, aýmaǵy 344,7 myń m2 (5 929 páter) bolatyn 36 nysan boıynsha; 2016 jyly tapsyrý boıynsha 10 mlrd. teńge turatyn aýmaǵy 72,9 myń (1 279 páter) bolatyn 7 nysan boıynsha kelisimge qol qoıyldy»,  dep atap ótti holdıng basshysy Q.Bıshimbaev. Baıandamashynyń aıtýynsha, qol qoıylǵan kelisimderdiń ıemdený kólemi 194,8 myń sharshy metrdi nemese 3 295 páterdi quraıdy,  qurylys aýmaǵy 222,8 myń sharshy nemese 3913 páter. Mysaly, búgingi kúni Shymkent, Taraz, Semeı, Qyzylorda, Oral, Pavlodar, Taldyqorǵan, О́skemen jáne Petropavl qalalarynda qurylys jumystary júrýde. Al depýtattardyń bir jylǵa bólingen qarajattyń búgingi kúnge deıin, ózińiz aıtqandaı, 23 paıyzy ǵana ıgerilgenine qarap, jyl sońynda qarjyny ıgere almaı qalmaısyzdar ma degen saýalyna: «Búgingi tańda memlekettik baǵdarlama boıynsha turǵyn úı qurylysyna bólingen qarjynyń 23 paıyzy ıgerildi, sebebi, biz merdigerge aldyn ala eshteńe tólemeımiz. Tártip boıynsha konkýrstan jeńip shyqqan kompanııa tolyǵymen qurylys jumystaryn bitirýi qajet. Biz tólemdi  sodan keıin ǵana jasaımyz, al qazirgi 23 paıyz – olardyń búgingi kúni atqarǵan jumysynyń kólemi, holdıng úıler daıyn bolǵanymen, qajetti qujattary tolyq bolmasa da qarjy aýdarmaıdy. Biz qazirgi ýaqytta 2015 jyly 344 myń sharshy metr alańdy  paıdalanýǵa berý kelisimshartyna qol qoıdyq. Al bizdiń osy jylǵa josparymyz – 400 myń sharshy metr. Iаǵnı, bizge 60 myń sharshy metr jetpeıdi. Biraq baıqaý júrgizilip jatyr. Biz 2015 jyldyń sońyna deıin qajetti sharshy metrdi jınap úlgeremiz. Eger merdigerler turǵyn úılerdi ýaqtyly tapsyratyn bolsa, onda biz tolyǵymen tóleımiz. Demek, biz páterler boıynsha josparymyzdy tolyq oryndaıtyn bolamyz», dep jaýap qaıtardy. Depýtattar  páter paıdalanýǵa berilip jatqan kópqabatty úılerdiń  mańy abattandyrylmaı jatqanyna mán berdi. Balalar oınaıtyn alańdarda tastardan aıaq alyp júre almaısyz, oıdym-oıdym shuńqyrlar, al munymen eshkim de aınalysyp jatqan joq. Úı paıdalanýǵa berilgen, adamdar turyp jatyr, al abattandyrý jaǵy múldem «umyt qalǵan». Infraqurylymdy qoıshy, olar áıteýir jasalady. Al aýlalardyń abattandyrylmaýy, balalardyń oıyn alańdarynyń bolmaýy alańdatady. Munymen naqty kim aınalysýy tıis? Múmkin muny depýtattyq top tekserýi qajet shyǵar? Slaıdtan kórip otyrmyz, al is júzinde múldem basqa jaıt oryn alýda, degen dabylǵa «Báıterek» ulttyq holdıngi» AQ basqarmasynyń tóraǵasy  holdıng jelisi arqyly salynatyn turǵyn úıler jergilikti ákimdikterdiń qarjysy esebinen abattandyrylatyndyǵyn atap ótti. Anar TО́LEÝHANQYZY, «Egemen Qazaqstan».