Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
О́kinishke qaraı, eldegi medısınalyq uıymdardyń qyzmet kórsetý sapasy bir deńgeıde emes. Árıne, MÁMS-tiń múmkindigin tıimdi paıdalanyp, medısınalyq kómekti tolyǵymen alyp otyrǵan tutynýshylar bar. Biraq salystyrmaly túrde áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna kóńili tolmaıtyndardyń qatary olardan asyp túspese, kem emes. Elde medısınalyq kómektiń eki paketi bar. Biri MÁMS bolsa, ekinshisi – tegin medısıanalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi. Emhanaǵa tirkelgen turǵyndarǵa «saqtandyrylǵan» mártebesiniń artyqshylyǵy kóp. О́ıtkeni saqtandyrý júıesi qosymsha qyzmetterdi alý múmkindigin keńeıtedi. Mysaly, ýchaskelik dáriger saqtandyrylmaǵan naýqasqa medısınalyq taldaýlarǵa nemese beıindi mamannyń konsýltasııasyna joldama bere almaıdy. Saqtandyrylmaǵan azamatqa tek bastapqy medısınalyq kómek kórsetiledi. Qyzmettiń osy túrine dárigerdiń qaraýy nemese shuǵyl medısınalyq kómek kiredi. Qajet bolsa stasıonarlyq em taǵaıyndalady. Alaıda mundaı jaǵdaıda saqtandyrylmaǵan naýqas stasıonarlyq emge óz qaltasynan aqy tóleýge tıis. Bul bizde ǵana bar ereje emes, búkil álemdegi tájirıbe. Astana qalasyndaǵy №2 qalalyq emhananyń dırektory Aıdyn Áshimhanov pasıentterdiń medısına salasyndaǵy túrli jańashyldyq, jańalyqtardan qulaǵdar etý maqsatynda áriptesterin túsindirý jumystaryn udaıy júrgizip otyrýǵa shaqyratynyn aıtady.
«Bizdiń emhanaǵa 58 myńnan astam adam tirkelgen. Olardyń 10,6 myńnan astamy, jalpy sannyń 18 paıyzy saqtandyrylmaǵan. Biz sonda da saqtandyrylmaǵan adamdarǵa qońyraý shalyp, MÁMS-tiń artyqshylyǵyn, tıimdiligin, mańyzyn túsindirip otyramyz. Turǵyndardyń arasynda «aýyryp qalǵanda saqtandyramyn, ázirge osylaı da jaqsy» degen syńaıda pikir aıtatyndar tabylady. Bul durys sheshim emes. Ár adam syrqaty janyna batqanda shuǵyl ári qoljetimdi medısınalyq kómek izdeıdi. Osyndaıda saqtandyrylmaǵan naýqas emniń aqysyn ýaıymdap, shyr-pyr bolady. Turǵyndar arasynda MÁMS-ke kóp aqsha ketedi dep oılaıtyndar kezdesedi. Saqtandyrýǵa pasıentterden aı saıyn 4250 teńge aýdarylady. Muny bilgen soń saqtandyrýǵa kelisimin berip, aqyly qyzmetterdiń kóbin tegin alyp otyrǵandar óte kóp», deıdi A.Áshimhanov.
Qazirde №2 qalalyq emhanaǵa tirkelgen turǵyndardyń sany 60 myńǵa jýyqtapty. Olardyń barlyǵyna medısınalyq kómek kórsetý ońaı sharýa emes. Pasıentter MÁMS paketindegi skrınıngtik tekserý, josparly gospıtalızasııa, ońaltý, bári-báriniń múmkindigin paıdalana alady. Saqtandyrylǵan tulǵanyń artyqshylyǵy kóp. Olar zerthanalyq zertteýlermen qamtamasyz etiledi. Mamandar barlyq josparly, skrınıngtik tekserýlerdi júrgizedi. Áleýmettik máni bar aýrýlardy ýaqytynda anyqtap, qajet bolsa stasıonarlyq emdeýge jiberedi. MÁMS paketinde joǵary tehnologııalyq medısınalyq qyzmetter kórsetiledi. Bylaısha eseptegende, olardyń quny 1 mıllıonnan 6 mıllıon teńgege deıin jetýi múmkin. Al MÁMS aıasynda pasıentke bul qyzmet te tegin kórsetiledi.
– Biz MÁMS-ti nasıhattaǵanda saqtandyrýdyń barlyq negizgi qaǵıdalaryn túsindiremiz. Keıbir adamdar bir jylǵa tólem jasaǵysy kelmeı, zertteýler men dárigerlerdiń keńesine jeke klınıkalarda kóp aqsha jumsaıdy. Biraq keıin jumsaǵan aqshalaryn eseptegende, nege sonsha kóp ketti dep bizden suraıdy. Eger olar MÁMS-ke tirkelgende qyzmetterdi tegin alar edi. Jyl saıyn medısınalyq tekserýden bir márte ótip turýymyz qajet. Biraq jaǵdaıy kúrt nasharlaǵan kezde ǵana emhanaǵa qaırylatyndar bar. Negizi ár adam óz densaýlyǵyna jaýapty bolýy kerek. Al memleket qoljetimdi medısınalyq qyzmet paketterin usynyp, turǵyndarǵa tańdaý erkin usynyp otyr. Iá, emhanaǵa qaralý úshin kezek kútýge týra keledi. Biraq qazir bul úderis edáýir jaqsardy. Buryn pasıentter beıindi mamandarǵa júginýdi 2 aptadan kóp kútetin. Biz kezekti azaıtý maqsatynda profılder boıynsha qosymsha mamandar qabyldadyq. Qazir 3 kardıolog, 2 endokrınolog, 3 travmatolog, 2 onkolog bar. Munyń ózi kútý merzimin 3-5 kúnge deıin qysqartty, – deıdi A.Áshimhanov sózin túıindep.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi medısına salasynyń sapasyn arttyrý maqsatynda aýqymdy joba-jospar bekitti. Onyń deni Prezıdent tapsyrmasymen iske asqaly tur. Nátıjesinde, medısınanyń tıimdiligi artsa ári ony árbir azamat sezinse, MÁMS-ke qatysty kóptiń pikiri de ońalady.
