Tarıhı óńirdiń torqaly toıy

Is-sharalar legi halyqaralyq ǵy­­lymı-tájirıbelik konferen­sııa­men bastaldy. Keleli basqosý­ǵa óńir basshysy Erbol Qarashó­keev, Prezıdent keńesshisi Má­lik Otarbaev, Senat, Májilis depýtattary, belgili qoǵam qaıratkerleri, zııaly qaýym ókilderi, ǵalymdar, tarıhshylar qatysty.

Ǵylymı-tájirıbelik koferensııada alǵash sóz alǵan Prezıdent­ keńesshisi Málik Otarbaev Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaýyn jetkizip, jambyldyqtardy tarıhı datamen quttyqtady.

«Talaıǵy tarıhtyń kýási bol­ǵan Jambyl óńiri ulttyq dińge­gi­mizdiń altyn qazyǵy ekeni anyq. Munda eldigimizdiń tiregine aı­nal­­ǵan qundylyqtarymyz ben tól tarıhymyz, mádenıet pen ór­ke­­nıetimiz qalyptasty. Tarıhy te­reńde jatqan óńirdiń jaǵdaıy Mem­leket basshysynyń nazary­nan tys qalǵan emes. Oblys elimiz­diń aýylsharýashylyq salasynda kóshbasshyǵa aınalǵany málim. Sońǵy jyldary hımııa, tamaq ón­dirisi jónindegi kórsetkishter aıtar­lyqtaı ósken. Qurylys salasy da qarqyndy damyp, kóptegen turǵyn úı boı kóterip jatyr. Sport salasynda da aýyz toltyryp aıtarlyqtaı tabystar bar. Bilim men ǵylym salasyndaǵy jetis­tikterdi de aıtpaı ketýge bolmas. Respýblıkalyq deńgeıden bólek, halyqaralyq deńgeıde de nátıje kórsetip jatyrsyzdar. Tabysty jyldar tizbegi jalǵasty bolsyn», dedi ol óz sózinde.

Eki myń jyldan astam tarıhy bar kóne Taraz topyraǵynda uıym­dastyrylǵan is-shara bary­synda óńirdiń ótkeni týraly az aıtylǵan joq. Konferensııa jumysyna sáttilik tilegen oblys ákimi Erbol Qarashókeev arnaıy atbasyn bur­ǵan meımandarǵa rızashylyǵyn jetkizdi.

Bul qasıetti ól­kede Túrki qa­ǵanaty men ıslam má­de­nıetiniń ne­gizi qalanyp, Qazaq han­dyǵy­nyń altyn qazyǵy qaǵylǵan. Muham­med Haıdar Dýlatıdiń ómiriniń bir bóligi osy óńir­de ótkenin sol tarıh paraq­tarynan bilemiz.

Oblys ortalyǵy Taraz qala­synyń shejiresi tereńnen syr shertedi. Tasyn túrtseń tarıhy kórinetin shaharǵa sonaý zamannan beri qut-bereke daryp, álem elderi kóz tigip keledi. Taraz – mádenıet pen órkenıettiń ordasy. Bir kezderi Uly Jibek jolynyń torabyn­daǵy Taraz «saýdagerler qalasy» ata­nyp, Batys pen Shyǵys mádenıetin ­baılanystyrdy.

Búginde Jambyl oblysy alys-jaqyn memlekettermen dostyq qarym-qatynas ornatyp, mádenı-gýmanıtarlyq, saýda-sattyq baılanysyn nyǵaıtyp jatyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev­tyń Táýelsiz memleketter dostas­tyǵy elderiniń keńesinde «Dostas­tyq jármeńkesin» Tarazda ótkizýdi usynýy beker emes. Bul qasıetti Jambyl óńiriniń halyqaralyq arenada odan ári tanylýyna yqpal etedi», dedi óńir basshysy.

Is-shara barysynda sóz alǵan Senat depýtaty Bekbolat Oryn­bekov Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaevtyń quttyq­taý hatyn oqyp berdi. Májilis depý­ta­ty Erbolat Saýryqov kóne órke­nıet­tiń ózegi Áýlıeata óńirinen bas­­taý alatynyn túrli derekter arqy­­ly jetkizdi. Alataýdyń ar jaǵyn­daǵy aıyrqalpaqty aǵaıyndar­dyń sálemin ala kelgen Januzaq Beıseýbaev pen Qazaqstan­nyń Qyr­ǵyz elindegi elshiliginiń keńes­­shi ýákili Jasulan Hanalıev ta izgi tilek­terin arnady. Madııar Eleýov, Darııa Qojamjarova, Bereket Kári­baev, Dosbol Baıǵunaqov, Jáken Taı­maǵambetov, Tóráli Qydyr se­kil­di tarıhshylar tereńde jatqan tyń derekterdi sóıletti. Spıker­ler bul ólkede syry ashylmaǵan qun­dy tarıhı oryndardyń óte kóp eke­nin alǵa tartyp, zertteý jumy­syn júrgizý, nysandardy mýzeı­len­dirý jónindegi usynys-pikirleri­men bólisti.

Japonııa memleketi «Nara» ult­tyq mádenı mura men ulttyq mádenı qundylyqtardy zertteý ıns­tıtýtynyń PhD Sada­katsý Kýnıtaken japon-qazaq ar­heo­lo­gııalyq ekspedısııasynyń qo­ry­tyndylaryn baıandady. Túrkııa eli­nen kelgen professor Abdýl­lah Gúndoǵdýly orta ǵasyrlardaǵy Talas pen Anadoly arasyndaǵy ór­kenıet qatynastary týraly oılaryn ortaǵa saldy. Konferen­sııa sońynda aqyn Maraltaı Ra­ıymbekuly kóne Taraz týraly ot­ty óleńin oqyp, kópshiliktiń qoshe­metine bólendi.

Budan keıin «Kóne Taraz» ta­rıhı-etnomádenı kesheninde óńir­diń 85 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıyn uıymdastyryldy. Aıtýly merekege arnaıy kelgen mártebeli meımandar mereıtoı­ǵa oraı tigilgen kıiz úılerdi aralap, qazaqtyń salt-dástúrleri men ádet-ǵuryptary, mýzyka óneri men qolóner buıymdary, sondaı-aq ulttyq dámderi qoıylǵan kórmeni tamashalady.

Oblystyq tarıhı-ólketaný mý­­zeıiniń qyzmetkerleri arheo­lo­gııalyq qazba jumys­tary kezinde tabylǵan altyn, kera­mıkalyq bu­ıymdardy, ejelgi rý­na jazýynyń kó­shirmelerin kóp­shilik nazaryna usyndy. Budan soń jınalǵan kópshilik kórme zalynda óńir­degi aıtýly oqıǵalar, ekonomıkalyq ósimder men túr­li saladaǵy tola­ıym jetistikter toptastyrylǵan beınefılmdi tamashalady.

О́ńirdiń 85 jyldyq torqaly toıyna arnalǵan is-shara aıasynda birneshe jańa kitaptyń tusaýy kesildi. Olardyń qatarynda «Taraz órkenıet órimderiniń kýágeri», «Qarahan men Aısha: ǵylymı derekter men ańyzdar» sekildi eńbekter bar.

О́ńir basshysy Erbol Qara­shó­keev Prezıdent Jarlyǵyna sáı­kes «Parasat», «Qurmet», III dáre­jeli «Eńbek dańqy» ordenderine, «Eren eńbegi úshin» medaline, son­daı-aq Prezıdenttiń Alǵys hatyna ıe bolǵan azamattardy marapattady.

Mereıtoıǵa arnalǵan is-sha­ra barysynda «Týǵan ólkem – Jam­bylym» atty respýblıkalyq ádebı baıqaýdyń, «Mádenıet – asyl qa­zynam» atty mádenıet kúnderiniń je­ńimpazdary men júldegerlerin ma­rapattaý rásimi ótkizilip, júl­degerlerge qomaqty syılyqtar tabys­taldy. Is-shara sońy merekelik konsertpen túıindeldi.

Jambyl oblysy