Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2024

Jaǵymsyz jyl sózi

90 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Oksford ýnıversıtetiniń til mamandary jyl saıyn qoǵamdaǵy mańyzdy ózgeristerdi, trendterdi sıpattaıtyn sózdi anyqtaıdy. Bıyl tańdaý «brain rot» (aqyldyń quldyraýy) tirkesine túsken.

Jaǵymsyz jyl sózi

«Brain rot» sóz tirkesi ınternette sapasyz mazmundy shamadan tys tutynýdyń adam aqyl-oıyna tıgizetin teris áserin sıpattaıdy. Bul sóz alǵash ret 1854 jyly amerıkalyq jazýshy Genrı Devıd Toro­nyń «Walden» atty eńbeginde kezdes­ken. Avtor sol kezdiń ózinde qoǵamnyń kúrdeli ıdeıalaryn elemeı, tek oıyn-kúlkige bet burýyn synǵa alǵan edi.

Máselen AQSh-tyń Ogaıo shtatyndaǵy 13 jastaǵy Djeıkob Stıvens TikTok chellendjin qaıtalaımyn dep qaıtys bolǵan edi. Bul týraly «ABC6» basylymy habar­laǵan. Jasóspirim 14 dana reseptsiz dári iship, gallıýsınasııaǵa ushyraǵan. Kóp uza­maı ózin nashar sezinip, aýrýhanaǵa túsken.

Dárigerler mehanıkalyq jeldetý apparatyna qosyp, qoldan kelgen amaldyń bárin jasaǵan. Biraq jasóspirim alty kúnnen keıin jantásilim etken.

О́kinishke qaraı osyndaı adam sho­shyrlyq oqıǵalar jıilep ketti. Adamdar tipti qysqa beınerolıkterdi saǵattap qarap, ýaqytty sezbeı, negizgi mindetterin oryndaýǵa qabiletsiz bolyp qalyp jatyr. Kúndelikti sózdik qorynda tek jelidegi «memderden» alynǵan slengterdi paıdalanady. Bul tildi túsiný men tıimdi qarym-qatynas jasaý qabiletterin tómendetedi.

Joǵaryda jazylǵandar ǵasyr dertiniń bir ushy ǵana. Osy máselelerge nazar aýdar­tý maqsatynda Oksford ýnıversıteti jaǵymsyz jyl sózin tańdady.