S.Malaev burynǵy Kókshetaý oblysynyń Eńbekshilder aýylynda dúnıege kelip, qazaq mektebin bitirgen. Orta mektepten soń Ombynyń aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyna túsip, ony ınjener-mehanık mamandyǵy boıynsha oıdaǵydaı támamdaıdy. «Qazaq mektebinen keıin bizge oryssha oqý ońaı bolǵan joq. Biraq «erdi namys, qoıandy qamys óltiredi» demekshi basqalardan qalmaý kerek degen namys alǵa súırep, mamandyqty ıgerýge degen talpynys alǵa jetelep, ınstıtýtty jaqsy bitirip shyqtyq», deıdi aǵamyz. Eńbek jolyn «Aısary» sharýashylyǵynyń MTM-da ınjener-baqylaýshy bolyp bastaǵan ol ujymǵa birden sińip ketedi. Osynda qyzmet istegen alty jyl ishinde paıdalaný ınjenerinen, sovhozdyń bas ınjenerine deıin kóteriledi.
S.Malaevtyń minezi jumsaq, halyqpen jumys isteı alatynyn baıqaǵan jergilikti bılik ony «Kókshetaý memlekettik tájirıbe stansasy» keńshar-tehnıkýmyna ustazdyq qyzmetke jiberedi. Bul jerdegi qyzmeti de satylap ósip, aqyr sońynda Zerendi aýdany, Qazaqstannyń 40 jyldyǵy atyndaǵy keńshardyń partkom hatshysy qyzmetine kóteriledi. 1987 jyly «Kovylnoe» keńsharyna dırektor bolyp taǵaıyndalady. Jeri tegis, jelkildegen aqseleý basqan bul aýylda qazaqtan góri nemis pen orys jurty kóp edi. Biraq Serik aǵamyz ádildigimen, eńbekqorlyǵymen, sharýashylyqty bes saýsaǵyndaı biletin sheberligimen jergilikti turǵyndarǵa jaǵyp, abyroı-bedelge ıe bolyp, mine 37 jyldan beri ony taban aýdarmaı basqaryp keledi. 90-jyldardaǵy qıyndyqtardyń salqynymen kóptegen sharýashylyq tarap, halqy kóship jatqanda, Kovylnoe aýylynyń murty buzylmady. Astyq alqaby 15 myń gektardan asatyn qunarly jerdi qamtyp qalýǵa tyrysyp, kóz alartqan talaı olıgarhtarǵa qarsy turdy. Olardyń jeliktirgen ótirik jarnamasyna sengender, ergender 2-3 jyldań soń shashylyp qaldy, al kovylnyılyqtar Serik Malaevtyń mańyna berik toptasyp, myzǵymady. 1999 jyly sharýashylyqtyń ornyna «Aqseleý» JShS tirkeldi.
Qazir aýylda júzden artyq aýla bar, báriniń úıine 100% aýyzsý tartylǵan, 75%-da sanýzelder ornatylǵan, 53%-y ortalyqtandyrylǵan jylýǵa qosylǵan. Taraz, Túrkistan óńirlerinen kóship kelgen qonys aýdarýshylardyń esebinen 80 shaqty adamy bar 13 otbasy da ómir súrip jatyr. Biraq mektep oryssha, qonys aýdarýshylardyń ózderi oryssha oqýdy qalaǵan eken. Qazaqsha oqytatyn birinshi synyp bıyl ǵana ashyldy. 12 jyldan beri «alkogolsiz aýyl» sanalady. Sonyń nátıjesinde, eńbek ónimdiligi joǵary, qoǵamdyq tártip jaqsy jolǵa qoıylǵan. Buǵan da onyń jeke bastamasymen qol jetkizilgen.
«Bıyl 15 myń gektarǵa dándi, dándi-burshaq daqyldaryn, jartysyna jýyq jerge maıly daqyldar ektik. Dándi daqyldardyń gektar berekeligi 20 sentnerden aınaldy. Alaıda aýa raıynyń qolaısyzdyǵynan astyqtyń sapasy joǵary bolmady, bir tonnasynyń ózindik quny 70 myń bolsa da, biz ony 55 myńnan ǵana sata aldyq. Esesine maıly daqyldar, ásirese jasymyqtyń esebinen shyǵynymyzdy jaýyp turmyz», deıdi S.Malaev.
Sharýashylyqtyń 5 myń tonna bıdaı saqtaı alatyn elevatory bar. 1996 jyldan beri burshaq maıyn syǵatyn sehy, 1998 jyldan beri dıirmeni jumys isteıdi. Serik Táttibaıuly ómir, zaman talabynan qalmaýǵa tyrysady, sharýashylyqqa joǵary tehnıkalar men tehnologııalar engizýge óte qushtar. Sonyń ishinde jumysty josparlaý, jańǵyrtý, saraptaý, basqarý jónindegi keshendi aqparattyq júıe bolyp sanalatyn «Agrostream» baǵdarlamasyn da engizgen. Kombaın, traktorlarynyń bári de joǵary sapaly «Mas Don», «Jonn Deere», «Chellenger» syndy sheteldik tehnıkalar. 2020 jyly suıyq KAS tyńaıtqyshyn shyǵaratyn keshen de turǵyzǵan. Sharýashylyq dıspetcherleri barlyq jumystardy keshendi túrde «Wialon» spýtnıktik monıtorıngtik júıesi arqyly basqarady.
«Aqseleý» JShS qazir asyl tuqymdy mal óndiretin JShS mártebesine qol jetkizgen. Onyń «Gereford» tuqymdas etti buqashyqtary 12-14 aıda 450 kg, urǵashylary 305 kg deıin et beredi. Olar jaz kúnderi jaılaýda baǵylyp, sýdy jel nasosy arqyly shyńyraý qudyqtan tartyp beredi. Qorada turǵan ýaqyttan bastap sýdy jylytyp beretin «MIRAKO» amerıkalyq qondyrǵylarymen sýarylady. Sonymen birge bıe saýylyp, qymyzdy da arnaýly mamandar ashytady. «Aqseleýdiń» 12-14 aılyq asyl tuqymdy buqashyqtary men qasharlaryn Batys Qazaqstan, Aqtóbe, Qaraǵandy oblystarynan kelip alady. Olardyń qanynyń taza ekeni, jasy qulaǵyndaǵy chıpterde anyq kórsetiledi.
«Aqseleý» JShS eńbekkerleriniń jalaqysy joǵary, bıylǵy oraqta keıbir kombaınerler 1 mln 800 myń teńgege deıin eńbekaqy alǵan. Jalpy, jylyna 5-6 mln teńgeden tabys tabatyndar kóp. Turǵyndarǵa járdem retinde sharýashylyq shóbin, otynyn da jetkizip beredi. Jastardyń, barshanyń sportpen, fıtnespen aınalysatyn zaly da bar. Endi sharýashylyq mádenıet úıin salýdy josparlap otyr. Mektepke kómek úzbeı jasalyp turady. Balalardyń bir mezgildik ystyq asy da sharýashylyq moınynda.
Serik Malaev – Ǵ.Músirepov aýdanynyń, oblystyń qurmetti azamaty. «Qurmet», «Parasat» ordenderiniń, birneshe medaldardyń ıegeri, aýdandyq kásipkerler uıymynyń tóraǵasy. Qazir sharýashylyqty balasy Nurlan ekeýi júrgizip otyr. «Áke kórgen oq jonar» demekshi, ákesiniń úlgisin alǵan Nurlan sharýashylyq basshysynyń orynbasary mindetin atqarady.
Soltústik Qazaqstan oblysy
