Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń buıryǵy  №46

2015 jylǵy 26 qańtar, Astana qalasy Sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattaryn aıqyndaý jáne kúrdelilik sanattaryna qaraı sot saraptamalaryn júrgizý merzimderin esepteý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sot-saraptama qyzmeti týraly» 2010 jylǵy 20 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 25-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes, buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Kúrdelilik sanattaryna qaraı sot saraptamalaryn júrgizý merzimderin esepteý jáne olardyń kúrdelilik sanattaryn aıqyndaý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Sot saraptamasy ortalyǵy osy buıryqtyń memlekettik tirkelýin jáne onyń zańnamada belgilengen tártippen resmı túrde jarııalanýyn qamtamasyz etsin. 3. «Kúrdelilik sanattaryna qaraı sot saraptamalaryn júrgizý merzimderin esepteý jáne olardyń kúrdelilik sanattaryn aıqyndaý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń 2010 jylǵy 20 sáýirdegi № 123 buıryǵynyń (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6228 bolyp tirkelgen, «Egemen Qazaqstan» gazetinde 2010 jylǵy 30 qarashada № 506-512 (26355), Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktiler jınaǵynda 2010 jylǵy, № 15 (tırajdyń shyǵý kúni 2010 jylǵy 25 qarasha) jarııalanǵan) kúshi joıyldy dep tanylsyn. 4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń jetekshilik etetin orynbasaryna júktelsin. 5. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵanynan keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr B.IMAShEV. Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń 2015 jylǵy 26 qańtardaǵy № 46 buıryǵymen bekitilgen Sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattaryn aıqyndaý jáne kúrdelilik sanattaryna qaraı sot saraptamalaryn júrgizý merzimderin esepteý qaǵıdalary 1. Osy Sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattaryna aıqyndaý jáne kúrdelilik sanattaryna qaraı sot saraptamalaryn júrgizý merzimderin esepteý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıda) «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sot-saraptama qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 20 qańtardaǵy Zańynyń 25-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes ázirlendi. 2. Osy Qaǵıda sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattaryna aıqyndaýdyń jalpy krıterıılerin jáne kúrdelilik sanattaryna qaraı sot saraptamalaryn júrgizý merzimderin esepteý tártibin aıqyndaıdy. 3. Sot-saraptamasy zertteýleri kúrdelilik dárejesi boıynsha 4 sanatqa bólinedi: 1) jaı – zertteýdiń kóp eńbek sińirýdi qajet etetin ádisin qoldanýdy talap etpeıtin, júrgizý merzimi 5 táýlikten aspaıtyn kúrdeli emes obektiler boıynsha standartty; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha - obektilerdiń sapalyq jáne sandyq sıpattamalary, sondaı-aq sot saraptamasy zertteýleriniń qoldanylatyn ádistemeleri, júrgizý merzimi 20 táýlikke deıin, belgili bir ýaqyt shyǵynyn talap etpeıdi; 3) kúrdeli – uzaq jáne kóp ǵylymı eńbek sińirýdi qajet etetin, aspaptyq ádisterdi qoldanýdy, oqıǵa ornyna shyǵýmen baılanysty alynǵan nátıjelerdi tereń taldaýdy talap etetin, kóp obektili (3 obektiden kóp nemese istiń 250 paraǵynan kóp), kóp suraqtary bar júrgizý merzimi 30 táýlikke deıingi sot-saraptamalyq zertteýler; 4) asa kúrdeli – jańa obektilerdiń ózine ǵana tán, standartty emes, sondaı-aq ádistemelik jáne uıymdastyrýshylyq jaǵynan kúrdelendirilgen, sonyń ishinde ahýaldyq mindetterdi sheshý jónindegi júrgizý merzimi 30 táýlikke deıingi zertteýler. 4. Sot saraptamasyn júrgizý merzimin esepteý materıaldyń sot saraptamasy organdaryna kelip túskennen keıingi kúnnen bastalyp eseptelip, keńsege tapsyrylǵan kúnimen aıaqtalady. 5. Sot saraptamasyn júrgizý merzimi kelesi jaǵdaılarda toqtatylady, eger: 1) saraptama taǵaıyndaý týraly qaýlyda (anyqtama) keltirilgen materıaldardyń barlaǵy nemese jetispeıtin bóligi kelip túspese; 2) sarapshy saraptama taǵaıyndaǵan organǵa: ózine qosymsha materıaldardy berý týraly; zattaı dáleldemelerdi joıýǵa nemese buzýǵa ótinish málimdese; 3) saraptama júrgizýge kirisken sarapshy birshama jumys ýaqytyn talap etetin basqa is boıynsha sot otyrysyna qatyssa; 4) sarapshy basqa sebeptermen (issapar, jumysqa jaramsyzdyq) bolmasa jáne materıaldardy basqa sarapshyǵa tapsyrýǵa kedergi keltiretin sebepter bolsa; 5) usynylǵan materıaldar ózge túrdegi saraptama júrgizip jatqan basqa sarapshyda bolsa. 6. Erekshe jaǵdaılarda sot saraptamasyn júrgizý merzimin 30 táýlikten astam uzartýdy sot saraptamasy organy basshysynyń dáleldi ótinishi boıynsha saraptama taǵaıyndaǵan organ (adam) júzege asyrady. 7. Eger osy Qaǵıdaǵa qosymshada keshendi, qaıtalama, komıssııalyq saraptamalaryn júrgizý kezinde sheshiletin suraqtardy asa kúrdeli sanatyna jatqyzý kózdelmegen bolsa, onda ol saraptamalar kúrdeli sanatyna jatqyzylady. 8. Sot-saraptamasy zertteýleriniń túrleri boıynsha sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattary osy Qaǵıdaǵa qosymshada keltirilgen. Kúrdelilik sanattaryna qaraı sot saraptamalaryn júrgizý merzimderin esepteý jáne olardyń kúrdelilik sanattaryn aıqyndaý qaǵıdasyna qosymsha Sot-saraptamasy zertteýleriniń túrleri boıynsha sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattary 1. Qujattardyń sot saraptamasy 1. Jazý men qoltańbany sot-saraptamalyq zertteý: 1) jaı: eger jazba jáne qoltańba jazýyn iske asyrý, jekelegen obektilerdi zertteý kezindegi tabıǵı jáne jasandy «taıdyratyn» faktorlarmen sharttalǵan, quramynda ózgeshe oryndaýdyń belgileri bolmaǵan jaǵdaıdaǵy naqty tepe-teńdikti anyqtaýǵa (alyp tastaýǵa); toptyq qatystylyqty anyqtaýǵa (bir nemese birneshe tulǵanyń oryndaý faktisi); qımyl júıesi daǵdysynyń dárejesi men kemeldik dárejesi boıynsha múmkin nemese boljamdy oryndaýshyny alyp tastaýǵa baǵyttalǵan ıdentıfıkasııalyq. 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: eger jazba jáne qoltańba jazýyn iske asyrý, kóptegen jazba obektilerin jáne birneshe boljamdy oryndaýshylardy zertteý kezinde, sarapshyǵa anyqtaý qıyndyq (elikteý) týǵyzbaıtyn ózgeshe jaǵdaılardyń áser etýimen sharttalǵan, quramynda ózgeshe oryndaýdyń belgileri bar naqty tepe-teńdikti anyqtaýǵa baǵyttalǵan ıdentıfıkasııalyq. 3) kúrdeli: jeke saraptamalyq ádistemelerdi qoldanýdy talap etetin ıdentıfıkasııalyq jáne dıagnostıkalyq: sandyq hattardy zertteý, ýaqyt alshaqtyǵymen jazylǵan qoljazbalyq mátindi zertteý; ádeıi ózgertýmen baılanysty emes, qoljazbany ózgeshe oryndaýdy zertteý; jyldam jazý tásilimen ádeıi ózgertip jazýmen oryndalǵan qoljazbalyq mátindi zertteý; basqa adamnyń jazýyna elikteýmen oryndalǵan qoljazbalyq mátindi zertteý; aýrýshań kúıde, alkogoldik mas bolý jaǵdaıynda, avtojalǵandyq jasaý jolymen, boljamdy oryndaýshynyń naqty adamnyń atynan, oıdan qurastyrylǵan adamnyń atynan oryndalǵan qoljazbalyq mátindi zertteý. 4) asa kúrdeli: jeke saraptamalyq ádistemelerdi (uqsas jazýlardy zertteý, sol qolmen oryndalǵan qoljazba mátinderin zertteý, baspa shrıftine eliktep jáne arnaıy shrıftermen oryndalǵan qoljazba mátinderin zertteý, jazýy boıynsha adamnyń qasıetterin anyqtaý); yqtımaldy-statıstıkalyq mólsherlik (úlgilik) ádisterdi talap etetin ıdentıfıkasııalyq, dıagnostıkalyq jáne jikteýshilik mindetter (qysqa jáne jaı (áriptik jáne sandyq) jazbalardy jáne sarapshynyń anyqtaýyna qıyndyq týǵyzatyn jáne ishki senimin qalyptastyrý men mólsherlik ádisti qoldaný kezinde qorytyndyny resimdeýge aıtarlyqtaı ýaqyt shyǵyndaryn talap etetin, ádeıi ózgertýmen baılanysty jáne baılanysty emes, erekshe jaǵdaılarda oryndalǵan qoltańbalardy zertteý). 2. Qujattardy sot-tehnıkalyq zertteý: 1) jaı: aqsha belgilerin jáne qundy qaǵazdardyń basqa da túrlerin, qujattardy, blankterdi jáne basqa da baspa ónimderin dıagnostıkalyq zertteý; zertteýdiń eńbekti kóp talap etetin ádisterin qoldanýdy qajet etpeıtin, qıyn emes (dástúrli) obektilerdiń (úshten kóp emes) salystyrmaly úlgileri bolǵan jaǵdaıda júrgiziletin, mórlerdiń, shtamptardyń baspa-tańbalaryn ıdentıfıkasııalyq zertteýler; kompıýterlik jáne kóshirý-kóbeıtý tehnıkasynda daıyndalǵan qujattardy dıagnostıkalyq zertteý; komposterlik belgilerdi, kassalyq chekterdi jáne basqa da quraldardy dıagnostıkalyq zertteý. 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: qujattardaǵy (3 obektiden artyq) mórlerdiń, shtamptardyń baspa-tańbalaryn jáne sheshiletin suraqtarynyń sany 3-ten kóp bolǵandaǵy dıagnostıkalyq jáne ıdentıfıkasııalyq zertteý; bastapqy mazmuny ózgertilgen qujattardy zertteý; fotosýrettiń, markanyń qaıta jabystyrylǵanyn jáne jekelegen úzindilerdi (betterdi) jabystyrýdy anyqtaý maqsatyndaǵy qujattardy zertteý; quıylǵan, syzylǵan, sóngen jáne basqa da oqylmaıtyn mátinderdiń mazmunyn anyqtaý jónindegi zertteýler; qujattardyń mashınamen basylǵan mátinderin dıagnostıkalyq jáne ıdentıfıkasııalyq zertteý; tolyqtyryp basýdy anyqtaý; komposterlik belgilerdi, kassalyq chekterdi jáne basqa da quraldardy, olardaǵy belgilerdiń qandaı-da bir ózgerisin anyqtaý maqsatyndaǵy dıagnostıkalyq zertteý. 3) kúrdeli: sheshiletin mindetterdiń, suraqtardyń kóp mólsheri bar kóp obektili saraptamalar; hattyń materıaldaryn, zertteletin obektilerdi daıyndaýǵa paıdalanylǵan boıaýlardy, qaǵazdy, basqa da qurylǵylar men apparattyq qondyrǵylardy jikteýshilik jáne ıdentıfıkasııalyq zertteý; rekvızıtterdi (baspa qondyrǵylaryn paıdalaný arqyly alynǵan baspa mátinderin, mashınamen basylǵan mátinderdi, mórler men shtamptardyń baspa-tańbalaryn, qoljazba jazýlaryn/qoltańbalardy) túsirý merziminiń eskiligin anyqtaý jónindegi zertteýler; oryndaýshyny (mátindi bir nemese ártúrli adam basqanyn) jáne qujat danasyn (bir ýaqytta basylyp shyqqan danalar sany, betbelgi sany) anyqtaý jónindegi mashınamen basylǵan mátinderdi zertteý; kompıýterlik, kóshirý-kóbeıtý tehnıkasynda jáne faksımıldi apparattarda daıyndalǵan qujattardy ıdentıfıkasııalyq zertteýler; ártúrli qujattardyń quramdas bólikterinen qurastyrý ádisimen, olardyń mazmunyn ózgertý maqsatynda qujattardy zertteý; qıylysatyn jińishke syzyqtardy salýdyń hronologııalyq tizbektiligin zertteý; órtelgen qujattardy zertteý (órtengen qujattyń betterindegi jazbalardyń mazmunyn anyqtaý; órtengen qujattyń túrin anyqtaý); blankterdi jáne basqa da baspa ónimderin (baspa nysanynyń túrin anyqtaý, baspa úlgisin ázirleý úshin bir túpnusqany qoldaný) ıdentıfıkasııalyq zertteý; baspa basylymdary men qujattardyń túptelýin zertteý; zertteýge usynylǵan chekterge (telegrammalarǵa) basylǵan komposterlik belgilerdi, kassalyq chekterdi jáne basqa da quraldardy zertteý (baqylaý-kassalyq mashınanyń (telegraftyq apparattyń) nusqasy men modelin anyqtaý); kassalyq chekterdiń (jedelhattardyń) basylý ýaqytyn ıdentıfıkasııalyq jáne salystyrmaly zertteý; 4) asa kúrdeli: uzaq jáne eńbekti kóp qajet etetin aspapty tásilderdi qoldanýdy, oqıǵa ornyna shyǵýmen baılanysqan alynǵan nátıjelerdi tereń taldaýdy talap etetin, kóp obektili, suraqtar sany kóp zertteýler; keshendi, kommıssııalyq, qaıtalama saraptamalar; ahýaldyq mindetterdi sheshý jónindegi zertteýler; dástúrli emes ádisterdi, basqa mekemelerdiń bazasyn paıdalanýdy, syrttan mamandardy tartýdy talap etetin saraptamalyq mindetterdi sheshý. 3. Sot-avtortaný zertteýi: 1) kúrdelilik dárejesi ortasha: jazbasha sóz belgilerin ádeıi ózgertýsiz qurastyrylǵan mátinniń avtoryn anyqtaý; birtutas mátindi quraıtyn mátin fragmentteriniń avtoryn anyqtaý; 2) kúrdeli: basqa tildiń jazbasha sóziniń belgilerine elikteýmen oryndalǵan mátinniń avtoryn anyqtaý; basqa adamnyń jazbasha sóziniń belgilerine elikteýmen oryndalǵan mátinniń avtoryn anyqtaý; ózgeshe kúıde oryndalǵan mátinniń avtoryn anyqtaý; 3) asa kúrdeli: basqa tildiń jazbasha sóziniń belgilerine elikteýmen oryndalǵan mátinniń avtoryn anyqtaý (10 paraqtan asatyn kólemde); basqa adamnyń jazbasha sóziniń belgilerine elikteýmen oryndalǵan mátinniń avtoryn anyqtaý (10 paraqtan asatyn kólemde); ózgeshe kúıde oryndalǵan mátinniń avtoryn anyqtaý. 2. Sot portrettik saraptama 4. Tulǵanyń beınelerin zertteý: 1) kúrdeli: usynylǵan fotosýretterde, negatıvterde, úldir kadrlarynda jáne basqa da tasymaldaýshylarda tirkelgen adamdardy dıfferensıalaý jónindegi zertteýler; 2) asa kúrdeli: usynylǵan fotosýretterde, negatıvterde, úldir kadrlarynda jáne basqa da tasymaldaýshylarda tirkelgen naqty bir adamnyń uqsastyǵyn anyqtaý jónindegi ıdentıfıkasııalyq zertteýler. 5. Janýarlardyń beınelerin syrtqy belgileri boıynsha zertteý: asa kúrdeli: janýarlardy (janýarlardyń máıitterin) fotosýretterdegi, negatıvterdegi, úldir kadrlaryndaǵy jáne basqa da tasymaldaýshylardaǵy beıneler boıynsha ıdentıfıkasııalyq zertteý. 6. Janýarlardyń en-tańbalarynyń beınelerin zertteý: 1) kúrdelilik dárejesi ortasha: janýarda (bólingen bólikterinde) en-tańbalarynyń bolýyn (bolmaýyn), olardyń ornalasýyn, pishinin, sýretin jáne t.b. anyqtaý; janýarǵa (onyń bólikterine) en-tańbalardy salý tásilin anyqtaý. 2) kúrdeli: janýardaǵy en-tańbalar boıynsha belgi salý quralyn ıdentıfıkasııalyq zertteý (belgi salý quralyn usyna otyryp jáne ol joq bolǵanda). 3. Sot beınefonografııalyq saraptama 7. Sot-sarapshylyq beınefonografııalyq zertteý: 1) kúrdeli: áńgime mátininiń sózbe-sóz mazmunyn anyqtaý (15 mınýtqa deıingi dybys jazbasynan); adamnyń daýsy men sózderin ıdentıfıkasııalyq zertteý (1 dıktorǵa); negizgi dybys jazbasyna ilespe dybystardyń shyǵý kózi men sıpatyn anyqtaý jónindegi zertteýler (15 mınýtqa deıin); montajdaý faktisiniń bar/joǵyn anyqtaý (1 zertteý fonogrammasynan); dıagnostıkalyq mindetterdi sheshý (15 mınýtqa deıingi dybys jazbasynan); jikteýshilik mindetterdi sheshý (15 mınýtqa deıingi dybys jazbasynan); 2) asa kúrdeli: áńgime mátininiń sózbe-sóz mazmunyn anyqtaý (15 mınýttan asa dybys jazbasynan); adamnyń daýsy men sózderin ıdentıfıkasııalyq zertteý (2 jáne odan asa dıktorlarǵa); negizgi dybys jazbasyna ilespe dybystardyń shyǵý kózi men sıpatyn anyqtaý jónindegi zertteýler (15 mınýttan asatyn dybys jazbasynan); montajdaý faktisiniń bar/joǵyn anyqtaý (1 zertteý fonogrammasynan artyq); dıagnostıkalyq mindetterdi sheshý (15 mınýttan asatyn dybys jazbasynan); jikteýshilik mindetterdi sheshý (15 mınýttan asatyn dybys jazbasynan). 4. Sot fototehnıkalyq saraptama 8. Fotografııalyq beınelerdi zertteý: 1) kúrdeli: sýretti daıyndaý tásilin anyqtaý boıynsha (fotografııalyq tehnologııanyń erejelerin saqtaý), túsirilim sharttaryna (anyqtyq, aıqyndyq, jaryqtyń bolýy, sýrettiń rakýrsy, kedergilerdiń bolýy, táýlik ýaqyty) jatatyn jaǵdaılardy anyqtaý jónindegi zertteýler; beınejazbaǵa jazylǵan zattardyń jekelegen sıpattamalaryn (tústik, sandyq belgilerin jáne t.b.) anyqtaý men tabý jónindegi zertteýler; pozıtıv boıynsha negatıvti ıdentıfıkasııalyq zertteýler; operatordyń, túsirilimdi júrgizýshi adamnyń kásibı daǵdysyn, biliktiligin anyqtaý jónindegi zertteýler. 2) asa kúrdeli: sýrette beınelengen zattardyń kólemin jáne olardyń ara qashyqtyǵyn anyqtaý jónindegi zertteýler; túsirilim apparatýrasyn, tehnıkalyq quraldardy (ulǵaıtqysh, jıekteme, keskish) ıdentıfıkasııalyq zertteýler; beınejazbaǵa túsirip alynǵan áreketterdiń mazmunyn anyqtaý men olardyń maǵynalyq mazmunyn baǵalaý jónindegi zertteýler; ıdentıfıkasııalyq deńgeıdi zertteý (eki nemese odan da kóp jazbada, fotosýrette beınelengen zattardy, qurylystardy, úı-jaılardy, jer telimin ıdentıfıkasııalaý); júrgizilgen áreketterdiń maǵynasy men mazmunyn anyqtaý maqsatynda jedel izdestirý sharalaryn júrgizý kezinde túsirilgen beınematerıaldardy zertteý; beınejazbada beınelengen zattardyń qoldaný maqsatyn anyqtaý jónindegi zertteýler; beınesýrettiń daıyndalý ýaqytyn (eskiligin) anyqtaý jónindegi zertteýler jáne ońyp ketken beıneni qalpyna keltirý; beınejazbada kórsetilgen zattardyń kólemi men oldardyń ara qashyqtyǵyn anyqtaý jónindegi zertteýler; beınelerdiń montajyn anyqtaý jónindegi zertteýler, beınesýretter boıynsha bolǵan oqıǵanyń jaǵdaılaryn zertteý (JKO, tintý jáne basqalary). 5. Sot-trasologııalyq saraptamasy 9. Sot sarapshylyq trasologııalyq zertteý 1) jaı: múshelenýdiń jalpy syzyǵy bolǵan kezdegi birtutas bútindi bólshekteri boıynsha anyqtaý; aıaq pen qol izderiniń jaramdylyǵyna zertteý; obektilerdi sýyq qarý túrine jatqyzý maqsatynda zertteý. 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: obektilerdegi zaqymdardyń paıda bolý mehanızmin anyqtaý; jekelegen bólshekterdiń naqty bir kólik quralyna jatatyndyǵyn anyqtaý; obektilerdi daıyndaý tásilin anyqtaý; izderdi qaldyrǵan kólik quralynyń modelin anyqtaý maqsatynda kıimdegi protektor izderin zertteý; metaldaný izderin zertteý; 3) kúrdeli: obektilerdegi zaqymdardy túsirgen zattyń túri men tıpin anyqtaý maqsatynda zertteý; múshelenýdiń jalpy syzyǵy bolmaǵan jaǵdaıdaǵy birtutas bútindi bólshekteri boıynsha anyqtaý; qol jáne aıaq izderin ıdentıfıkasııalyq zertteý; qulyptardyń, baqylaý jáne qulyptanatyn qurylǵylardyń jaramdylyǵy jáne kiltpen ashylýy múmkindigi týraly suraqty sheshý maqsatynda olardyń mehanızmderin zertteý; joıylǵan tańbalaý belgilerin zertteý jáne anyqtaý; naqty kólik quralyna tıistiligin anyqtaý maqsatynda farlardyń ydyratqyshtarynyń synyqtaryn zertteý; kedergilerdegi buzý izderin zertteý; 4) asa kúrdeli: oqıǵa ornyna nemese zertteý obektisine baryp qaraýmen ushtasatyn zertteýler; jıyntyqtyq bútindi anyqtaý; obektige zaqym túsirgen zatty anyqtaý maqsatynda ıdentıfıkasııalyq zertteý; zaqym keltirý sátindegi jábirlenýshiniń ornalasý ornyn anyqtaý; tasymaldaýshy-obektidegi qan izderiniń paıda bolý mehanızmin anyqtaý jónindegi zertteý; ahýaldyq deńgeıdegi suraqtardy sheshýge baılanysty jáne tájirıbeler júrgizýdi, modeldeýdi qajet etetin vedomstvoaralyq keshendi saraptamalar. 6. Sot-ballıstıkalyq saraptamasy 10. Sot-saraptamalyq ballıstıkalyq zertteý: 1) jaı: jikteýshilik jáne dıagnostıkalyq mindetterdi (túri, tıpi, markasy, modeli, durystyǵy men atýǵa, atys jasaýǵa jaramdylyǵy, qarýdyń 5 birligine deıingi nemese ár túrinen 10 danaǵa deıingi mólsherdegi bytyranyń 5 túri bar az obektili) sheshý maqsatynda qarýdyń daıyndalý tásilin (zaýyttyq, qoldan jasalǵan) zertteý; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: patrondardyń quramyn zertteý (az obektili saraptamalar); zaqymdanýlardy oq tıgenge jatqyzý maqsatynda zertteý; zaýyttyq tásilmen jasalǵan qarýdy oq dárimen atatynǵa jatqyzý maqsatynda zertteý. 3) kúrdeli: oqtar men gılzalardaǵy izder boıynsha ıdentıfıkasııalyq zertteýler; oq dárimen atatyn qarýǵa jatqyzý maqsatynda qoldan jasaý tásilimen daıyndalǵan obektini zertteý; patron jabdyqtarynyń quraýyshtaryn zertteý (qarýdyń 5 birliginen kóp nemese patronnyń 5 túri bar kóp obektili saraptamalar). 4) asa kúrdeli: oqıǵa ornyna nemese zertteý obektisine baryp qaraýmen ushtasatyn zertteýler; oqtaǵy, bytyradaǵy, kárteshtegi, jabdyqtardyń quraýyshtaryndaǵy izder boıynsha tegis uńǵyly qarýdy ıdentıfıkasııalaý maqsatyndaǵy zertteý; patron quraýyshtarynyń birtutas shyǵý kózin anyqtaý; atý izderi men jaǵdaıattaryn zertteý; zaqym keltirý sátindegi atqan adam men jábirlenýshiniń ornalasý ornyn anyqtaý (sot-medısınalyq sarapshylarmen birlese otyryp keshendi ahýaldyq saraptamalar, tájirıbeler júrgizý, modeldeý). 7. Zattar men materıaldardyń sot saraptamasy 11. Zattar men materıaldardyń sot saraptamasy: 1) jaı: qatparlardy tabý maqsatynda tasymaldaýshy-obektilerdi zertteý; zattyń, qatparlar zattaryn lakty boıaý ónimderine (ary qaraı – LBО́), lakty boıaý materıaldaryna (ary qaraı – LBM), polımer materıaldaryna (ary qaraı – PM); metaldar men qorytpalarǵa, munaı tektes ónimderge, topyraqqa, spırt quramdas suıyqtarǵa (ary – SQS) jatqyzý maqsatynda onyń tabıǵatyn zertteý; tabıǵaty talshyqty emes (tyrnaq astyndaǵylar, daktılaskopııalyq úldirler jáne t.b.) tasymaldaýshy-obektilerdegi qatparlardyń jekelegen talshyqtaryn olardyń tabıǵatyn jáne paıda bolýy múmkin kózin anyqtaý maqsatynda zertteý; kózge kórinetin kúshtiligin anyqtaý maqsatynda etıl spırtin, araqty zertteý; lıýmınessensııalaıtyn zattardyń qatparlaryn tabý jáne olardy fızıkalyq sıpattamalary negizinde arnaıy hımııalyq zattarǵa (ary qaraı – AHZ) jatqyzý maqsatyndaǵy tasymaldaýshy-obektilerdi zertteý. 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: tabıǵaty talshyqty obektilerdi, az obektili, kıimniń jekelegen zattarymen shektelgen (2-den kóp emes), ne az talshyqty qurammen sıpattalatyn kıimdi jikteýshilik jáne ıdentıfıkasııalyq zertteýler; talshyqty materıaldardyń nysandyq maqsatyn anyqtaý maqsatynda olardyń janyp ketken qaldyqtaryn zertteý; salmaǵy 0,1 g deıingi topyraqtan jasalǵan obektilerdiń ortaq tektik, toptyq qatystylyǵyn anyqtaý maqsatynda jikteýshilik jáne ıdentıfıkasııalyq zertteýler; qoldanystaǵy jiktemelerge (az obektililer – 3 obektige deıin) sáıkes buıymdardy naqty tekke, túrge jatqyzý maqsatynda LBО́, LBM, PM, metaldar men qorytpalardy SQS jikteýshilik zertteý; AHZ bir synybyna, túrine, markasyna jatqyzý maqsatynda AHZ ıdentıfıkasııalyq zertteý; SQS daıarlaý tásilin anyqtaý; zattar men materıaldardyń sot-saraptamasy (ary qaraı – ZMSS) obektileriniń iz jasaýshy jáne iz qabyldaýshy qabiletterin, izderdiń paıda bolý mehanızmderin anyqtaý; qaptamada kórsetilgen tabıǵatyn dáleldeý maqsatynda dástúrli emes obektilerdi (taldaýdyń dástúrli tásilderin qoldanyp) zertteý. 3) kúrdeli: qoldanystaǵy jiktemelerge sáıkes buıymdardy naqty tekke, túrge jatqyzý maqsatyndaǵy buıymdardyń naqty bir markasyna jatqyzý maqsatynda LBО́, LBM, PM, metaldar men qorytpalardy, SQS (kóp obektili – 3 obektiden kóp), munaı ónimderi men janar-jaǵarmaı materıaldaryn jikteýshilik zertteý; jalpy tektik, toptyq qatystylyǵyn anyqtaý maqsatynda LBО́, LBM, PM, metaldar men qorytpalardy, munaı ónimderi men janar-jaǵarmaı materıaldaryn, SQS ıdentıfıkasııalyq zertteýler; tabıǵaty talshyqty obektilerdi (kóp obektili, kıimniń kóp talshyqty quramyn eskere otyryp) tektik, toptyq qatystylyǵyn anyqtaý maqsatynda jikteýshilik jáne ıdentıfıkasııalyq zertteý; salmaǵy 0,1 g-nan joǵary topyraqtan jasalǵan obektilerdiń jalpy tektik, toptyq qatystylyǵyn anyqtaý maqsatynda jikteýshilik jáne ıdentıfıkasııalyq zertteý; belgisiz jáne dástúrli emes obektilerdi zertteý (taldaýdyń dástúrli ádisterin qoldana otyryp); ZMSS kez kelgen obektilerin zertteý kezinde ahýaldy modeldeý tásilin qoldana otyryp izderdiń paıda bolý mehanızmin anyqtaý; eki nemese odan da kóp avtokólik quraldarynyń ózara túıise árekettesý faktisin anyqtaý jónindegi keshendi zertteýler. 4) asa kúrdeli: kıim jıyntyqtarynyń ózara túıise árekettesý faktisin anyqtaý; oqshaýlanǵan jer telimin (topyraqty-bıologııalyq-tehnogendik keshen obektileri (budan ári – TBTK) anyqtaý jónindegi keshendi zertteýler; paıda bolýdyń ortaq kózin, birtutas massaǵa jatatyndyǵyn anyqtaý, bútindi bólikteri boıynsha anyqtaý máselelerin sheshý maqsatyndaǵy zertteýler; zertteý obektileriniń qylmystyń naqty oqıǵalarynyń jaǵdaılarymen keńistiktik-ýaqyttyq baılanysyn anyqtaý; taldaýdyń dástúrli emes ádisin qoldanyp belgisiz jáne dástúrli emes obektilerdi zertteý; dástúrli emes ádisterdi, basqa mekemelerdiń bazalaryn paıdalanýdy, syrttan mamandar tartýdy qajet etetin saraptamalyq mindetterdi sheshý; bilimniń ártúrli salasyn qoldana otyryp ZMSS sheńberindegi keshendi saraptamalar; vedomstvoaralyq deńgeıde júrgiziletin keshendi saraptamalar. 8. Jol-kólik oqıǵasy jaǵdaılary men kólik quraldarynyń sot saraptamasy 12. Jol-kólik oqıǵasy jaǵdaılaryn sot-saraptamalyq zertteý: 1) jaı: qosymsha redaksııalaý qajettigi bolmaǵan kezde, baǵdarlamalyq jasaqtamany paıdalana otyryp, zerttelip otyrǵan jol-kólik oqıǵasy (budan ári – JKO) jaǵdaılary boıynsha máselelerdi avtomatty túrde sheshý. 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: qosymsha redaksııalaý jáne/nemese baǵdarlamalyq jasaqtama esepke almaǵan máselelerdi sheshý qajettiligi bolǵan kezdegi, baǵdarlamalyq jasaqtamany qoldana otyryp JKO jaǵdaılary boıynsha suraqtardy avtomattandyrylǵan rejımde sheshý; 3) kúrdeli: oqıǵa ornyna shyǵýmen ushtasatyn zertteýler; avtokólik joldarynyń, kólik quraldarynyń elementterin zertteý. 4) asa kúrdeli: JKO taldaý jáne grafıkalyq/grafıkalyq-taldaý tásilimen nemese kúrdeli baǵdarlamaly keshenderde ahýaldardy 2-3 ólshemdi modeldeý jolymen qaıta qurýdy qamtıtyn zertteýler. 13. Sot-saraptamalyq kólik-trasologııalyq zertteý: 1) kúrdelilik dárejesi ortasha: 2 kólik quralynyń jáne barlyq qajetti bastapqy málimetterdiń zattyq jaǵdaıda tıisti bekitilýi bolǵan kezdegi bastapqy túıisý sátindegi kólik quraldarynyń (ary qaraı – KQ) ózara túıise árekettesken bólikterin, KQ soqtyǵysý buryshyn, ózara ornalasýyn anyqtaý maqsatyndaǵy zertteý; 2 kólik quralynyń jáne barlyq qajetti bastapqy málimetterdiń zattyq jaǵdaıda tıisti bekitilýi bolǵan kezdegi bastapqy túıisý sátindegi KQ soqtyǵysý ornyn, olardyń joldyń júris bóliginde ornalasýyn, soqtyǵysý aldyndaǵy dınamıkalyq kúıin, JKO dınamıkasyn anyqtaý maqsatynda zertteý. 2) kúrdeli: málimetter jıyntyǵy men zattyq jaǵdaıdyń tıisti bekitilýi bolmaǵan jaǵdaıda, osy tarmaqtyń 1) tarmaqshasynda kórsetilgen suraqtardy sheshý maqsatynda zertteý; KQ júrgizýshisiniń manevr (burylý/aınalý) oryndaýǵa kirisken joldaǵy jaǵdaıyn anyqtaý; 3) asa kúrdeli: tek bir KQ (KQ soqtyǵysqanda) ǵana usynylǵanda 13 tarmaqtyń 1) jáne 2) tarmaqshalarynda kórsetilgen suraqtardy sheshý maqsatyndaǵy zertteýler; JKO jasalǵan mezette kólikti júrgizgen adamdy anyqtaý; jaıaý júrginshiniń kıimi men aıaq kıimindegi izder jáne oqıǵa ornyndaǵy izder boıynsha basyp ketý ornyn anyqtaý; túıisý sátindegi KQ qatysty jaıaý júrginshiniń orny men jaıaý júrginshiniń qozǵalys rejımin anyqtaý. 14. KQ sot-saraptamalyq zertteý: 1) jaı: aspaptyq bazany paıdalanyp júrgizý bólimin synaqtan ótkize otyryp, jaramdy KQ tehnıkalyq kúıin zertteý; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: obektiler sany az bolǵanda nemese KQ bólshekteý qajettiligi bolǵan kezde júrmeıtin kólik quralynyń tehnıkalyq kúıin zertteý; 3) kúrdeli: shamdardy zertteý; KQ bólshekteriniń buzylý sebepterin anyqtaý maqsatyndaǵy zertteý (kólik quraldarynyń túıinderi men agregattaryn zerthanalyq jaǵdaıda bólshekteý qajettiligi bolmaǵanda); 4) asa kúrdeli: daıyndaýshy-zaýyt belgilegen tehnologııalyq karta men ony daıyndaýdyń basqa da tehnıkalyq sharttary men talaptaryna saı standarttaý men bólshekti daıyndaý sharttaryna sáıkestigine metallografııalyq jáne materıaltaný zertteýlerin júrgize otyryp túıinder men agregattardy bólshekteý qajettiligi bolǵan kezdegi KQ bólshekteriniń buzylý sebebin anyqtaý maqsatyndaǵy zertteý; KQ bólshekteriniń buzylý sebepterin anyqtaý maqsatyndaǵy zertteý; JKO deıin/aldynda oryn alǵan aqaýlyq pen JKO oryn alý faktisiniń arasyndaǵy sebep-saldarlyq baılanysty zertteý. 9. Sot ekonomıkalyq saraptama 15. Sot-ekonomıkalyq saraptama: 1) jaı: kólemi 20 betten artyq emes, usynylǵan ortaq tekti qujattar negizinde bir esepteýdi qoldaný arqyly júrgizilgen zertteýler; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: kólemi 100 betten artyq emes, usynylǵan ortaq tekti qujattar negizinde bir-eki esepteýdi qoldaný arqyly júrgizilgen zertteýler; 3) kúrdeli: kólemi 500 betten artyq emes, usynylǵan ártúrli tekti qujattar negizinde birneshe esepteýdi qoldaný arqyly júrgizilgen zertteýler; 4) asa kúrdeli: kólemi 500 betten artyq, usynylǵan ártúrli tekti qujattar negizinde kóptegen esepteýdi qoldaný arqyly júrgizilgen zertteýler; 10. Sot taýartaný saraptamasy 16. Azyq-túlik emes taýarlardy sot-saraptamalyq taýartaný zertteýi: 1) jaı: 1 den 5 danaǵa deıingi birli-jarymdy obektilerdiń sandyq sıpattamasyn (salmaǵyn, tolymdylyǵyn jáne t.b) zertteý; birli-jarymdy obektilerdiń kúndelikti suranys taýarlarynyń qundyq sıpattamasyn zertteý; qarapaıym obektilerdi (kúndelikti suranys taýarlary) jikteýshilik zertteý; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: obektilerdiń (naryqta taralmaǵan, arnaılandyrylǵan) qunyn anyqtaý; obektilerdiń (halyq tutynatyn taýarlar (ári qaraı – HTT), turmystyq tehnıka) tozý dárejesin anyqtaý; syrtqy ekonomıkalyq qyzmettiń (keń taralǵan obektilerdiń) taýarlyq nomenklatýrasynyń (ári qaraı – SEQTN) kodyn anyqtaý; qarapaıym obektilerdiń Memstandartqa (ary qaraı – MST) jáne tehnıkalyq sharttarǵa (budan ári – TSh) sáıkestigin anyqtaý; qarapaıym obektilerdi (HTT, turmystyq tehnıka) qalpyna keltirý jumystarynyń, aqaýyn túzetýdiń, jóndeýdiń qunyn anyqtaý; 3) kúrdeli: 10 nan 50 danaǵa deıingi birli-jarymdy obektilerdiń sandyq sıpattamasyn (salmaq, jınaq jáne t.b) zertteý; tehnologııalyq qural-jabdyqtardyń (tozýdy, buzylýdy, zaqymdalýdy eskerýmen jáne eskerýsiz) qunyn anyqtaý; kúndelikti suranys obektilerdi usynylǵan úlgilerge sáıkestendirý; taýarlardyń sapasy men tolymdylyǵy boıynsha MST, TSh, Halyqaralyq standarttar men basqa da normatıvtik qujattar talabyna sáıkestigin/sáıkes emestigin anyqtaý; obektilerdiń ataýynyń, mólsheriniń, salmaǵynyń joldama qujattamada kórsetilgen málimetterge sáıkestigin anyqtaý; 4) asa kúrdeli: 21 jáne odan joǵary kúndelikti suranys obektileriniń sandyq sıpattamasyn (salmaǵyn, tolymdylyǵyn jáne t.b) zertteý; qural-jabdyqtar men eksklıýzıvti obektilerdiń qunyn anyqtaý; qural-jabdyqtardyń MST men TSh sáıkestigin anyqtaý; buıymdardy órtten, sý basýdan jáne t.b. keıin zertteý kezindegi obektilerdiń taýarlyq túrin joǵaltýyn anyqtaý. 17. Azyq-túlik taýarlaryn sot-saraptamalyq taýartaný zertteý: 1) jaı: birli-jarymdy obektilerdiń sandyq sıpattamasyn anyqtaý; birli-jarymdy obektilerdiń qundyq sıpattamasyn zertteý; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: birli-jarymdy obektilerdiń sapalyq sıpattamasyn anyqtaý; taýardyń sıpattamasyn zattar men materıaldardyń sot-saraptamasymen birge keshendi saraptamalarda zertteý; 20 ataýǵa deıingi obektilerdiń qundyq sıpattamasyn anyqtaý. 3) kúrdeli: keshendegi azyq-túlik taýarlarynyń birli-jarymdy obektilerdiń negizi bolyp tabylatyn sıpattamalaryn anyqtaý (sapasyn, sanyn, qunyn); 21 ataýdan turatyn azyq-túlik taýarlarynyń qunyn anyqtaý; 4) asa kúrdeli: órtten, sý basýdan jáne t.b. keıin zertteý kezindegi obektilerdiń taýarlyq túrin joǵaltýyn anyqtaý; keshendegi azyq-túlik taýarlarynyń birli-jarymdy obektileriniń negizi bolyp tabylatyn sıpattamalaryn anyqtaý (5-ten kóp obektilerdiń sapasyn, sanyn, qunyn). 18. Sot –saraptamalyq avtotaýartaný zertteýi: 1) jaı: maman tartýdy/dıagnostıkany/bólshekteýdi qajet etpegen jaǵdaıda usynylǵan avtokólik quralynyń sıpattamasyn (modelin, markasyn, shyǵarylǵan jylyn jáne t.b.) anyqtaý; usynylǵan KQ tabıǵı tozýyn anyqtaý; KQ tekserý júrgizýdiń qajetinsiz, avtokólik quraldary men avtokólik quralynyń bólshekterin ataýy boıynsha naryqtyq qunyn anyqtaý; avtokólik quraldary men onyń bólshekteriniń zertteý júrgizý kezindegi naryqtyq qunyn anyqtaý; zertteý obektilerine tekserý júrgizýdiń qajetinsiz, avtokólik quraldary men avtokólik quraly bólshekteriniń qaldyq qunyn anyqtaý; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: maman tartýdy/dıagnostıkany/bólshekteýdi qajet etken jaǵdaıda 18-tarmaqtyń 1) tarmaqshasynda kórsetilgen máselelerdi sheshý maqsatyndaǵy zertteýler; zertteý obektisin teksere otyryp avtokólik quraldary men onyń bólshekteriniń naryqtyq qunyn anyqtaý; zertteý júrgizý kúninen bólek kezeńdegi avtokólik quraldary men onyń bólshekteriniń naryqtyq qunyn anyqtaý; zertteý obektisin teksere otyryp avtokólik quraldary men onyń bólshekteriniń qaldyq qunyn anyqtaý; avtokólik quralynyń taýarlyq qunyn joǵaltý qunyn anyqtaý; 3) kúrdeli: avtokólik quralyn qalpyna keltirip jóndeý jumystarynyń qunyn anyqtaý; avtokólik quralyn jóndeýdiń tehnıkalyq-ekonomıkalyq oryndylyǵyn anyqtaý; 4) asa kúrdeli: avtokólik quralyn qalpyna keltirý boıynsha júrgizilgen jumystardyń túri men olardyń jóndeý tehnologııasyna sáıkestigin anyqtaý; 19. Sot-saraptamalyq qurylys-taýartaný zertteýi 1) jaı: qurylys materıaldarynyń, buıymdardyń, qurylymdardyń qunyn anyqtaý; saqtaý merzimin eskere otyryp, qurylys materıaldarynyń qaldyq qunyn anyqtaý; qurylys materıaldaryn, buıymdardy jáne qurylymdardy saqtaý men tasymaldaý standarttarynyń, TSh talaptaryna sáıkestigin anyqtaý; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: qurylys buıymdarynyń tabıǵı tozýy men naqty kúıin eskere otyryp, olardyń qunyn anyqtaý; zertteýge usynylǵan azamattyq qurylystyń jyljymaıtyn múlik obektisiniń qunyn anyqtaý; zertteýge usynylǵan jer teliminiń qunyn anyqtaý; 3) kúrdeli: ónerkásiptik nemese azamattyq qurylystyń ǵımarattarynyń nemese qurylystarynyń qunyn anyqtaý; qurylys jumystary aıaqtalmaǵan ǵımarattar men qurylystardyń qunyn anyqtaý; keshendi jáne kóp obektili saraptamalarda jyljymaıtyn múlik obektileriniń qunyn anyqtaý; 20. Aýdıovızýaldyq jáne baǵdarlamalyq ónimdi sot-saraptamalyq taýartaný zertteýi: 1) jaı: zertteý obektisiniń lısenzııalyq ónimge sáıkestigin anyqtaý - 5 danaǵa deıingi; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: zertteý obektisiniń lısenzııalyq ónimge sáıkestigin anyqtaý – 5-ten 10 danaǵa deıingi; 3) kúrdeli: zertteý obektisiniń lısenzııalyq ónimge sáıkestigin anyqtaý – 10-nan 20 danaǵa deıingi; 4) asa kúrdeli: zertteý obektisiniń lısenzııalyq ónimge sáıkestigin anyqtaý - 20 danadan joǵary. 11. Sot qurylys saraptamasy 21. Ǵımarattar men ımarattardy sot-saraptamalyq qurylys-ekonomıkalyq zertteý: 1) kúrdelilik dárejesi ortasha: jyljymaıtyn múlikti (páterlerdi, jekemenshik úılerdi) qaıta jańǵyrtý jónindegi jumystardyń naqty qunyn anyqtaý; órt nemese sý basý nátıjesinde zalal keltirilgen úı-jaıdy nemese páterdi jóndeý-qaıta qalpyna keltirý jumystarynyń qunyn anyqtaý; 2) kúrdeli: sý tasý (órt) nátıjesinde ónerkásiptik nemese azamattyq qurylys ǵımarattarynyń, qurylystarynyń jóndeý-qalpyna keltirý jumystarynyń qunyn anyqtaý; qurylystyń birli-jarymdy obektilerin, qurylys-montajdaý jumystaryn júrgizý jónindegi jobalaý-smetalyq jáne eseptik qujattamany kelesilerdi anyqtaý maqsatyndaǵy mindetterdi sheshý úshin zertteý: smetalyq esepterdegi, qurylysshylar men tapsyrys berýshiler arasyndaǵy ózara eseptesýlerde qoldanylǵan baǵalaýlardyń negizdiligi men durystyǵyn, esepterdiń durystyǵyn jáne obekt qunynyń naqty oryndalǵan qurylys-montajdaý jáne jóndeý-qurylys jumystaryna sáıkestigin, belgilengen normatıvter men jobalarǵa sáıkes jumsalǵan qurylys materıaldarynyń qunyn, qurylys jobalarynyń ǵylymı-tehnıkalyq jáne ekonomıkalyq negizdiligin, qurylys barysynda anyqtalǵan tehnıkalyq jobalardyń esepteýlerindegi qatelikterdi, jetispeýshilikterdi; úı-jaıdy qaıta jabdyqtaý jónindegi jumystardyń túrlerin, bólýdiń usynylǵan árbir nusqasy boıynsha qajet bolatyn materıaldyq shyǵyndardy anyqtaý; qalyptasqan normatıvter men jobalarǵa sáıkes jumsalǵan qurylys materıaldarynyń qunyn, sonymen qatar, qurylys materıaldaryna arnalǵan shyǵyndardyń artýyn jáne olardyń esepteriniń negizdiligin anyqtaý; 3) asa kúrdeli: ónerkásiptik jáne azamattyq qurylystyń ǵımarattary men qurylystary boıynsha qurylysshylar men tapsyrys berýshiler arasyndaǵy smetalyq esepterde, ózara esepterde qoldanylǵan baǵalaýdyń durystyǵy men negizdiligin zertteý; esepterdiń durystyǵy men ónerkásiptik nemese azamattyq qurylystyń ǵımarattary men qurylystary boıynsha naqty oryndalǵan qurylys-montajdaý jáne jóndeý-qurylys jumystary kóleminiń obekt qunyna sáıkestigin zertteý; jumsalǵan qurylys materıaldary qunynyń ónerkásiptik nemese azamattyq qurylys ǵımarattary men qurylystary boıynsha belgilengen normatıvteri men jobalaryna sáıkestigin zertteý; ónerkásiptik nemese azamattyq qurylys ǵımarattary men qurylystary boıynsha qurylys barysynda anyqtalǵan tehnıkalyq-ekonomıkalyq esepteýdegi qatelikterdi, tehnıkalyq jobalardyń kemshilikterin zertteý; ónerkásiptik nemese azamattyq qurylys ǵımarattary men qurylystary boıynsha qurylys-montajdaý jáne jóndeý-qurylys jumystaryn sapasyz oryndaý nátıjesindegi jóndeý-qalpyna keltirý jumystarynyń quny men kólemin anyqtaý; ónerkásiptik nemese azamattyq qurylys ǵımarattary men qurylystary boıynsha jasalǵan smetalyq qujattamanyń memlekettik normatıvter talataryna sáıkestigin anyqtaý; ónerkásiptik nemese azamattyq qurylys ǵımarattary men qurylystary boıynsha qurylystardy, olardyń bólikterin turǵyzý, jóndeý-qurylys jumystaryn oryndaǵany úshin jumys qunynyń negizdiligin zertteý. 22. Ǵımarattar men ımarattardy sot-saraptamalyq qurylys-tehnıkalyq zertteý 1) jaı: qurylys-montajdaý nemese jóndeý-qurylys jumystaryn júrgizý kezinde tehnıka qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý talaptaryn qoldanýdyń durystyǵyn anyqtaý; jyljymaıtyn múlik obektileriniń sanıtarlyq-tehnıkalyq kúıin anyqtaý; jyljymaıtyn múlik obektileriniń quqyq belgileıtin qujattarǵa sáıkesigin anyqtaý; 2) kúrdelilik dárejesi ortasha: úı-jaılardy qaıta jobalaý múmkindigin jáne júrgizilgen jumystardyń sáıkestigin anyqtaý; páterdi sý basýdyń sebebi men kózin anyqtaý; qalpyna keltirip jóndeýdiń (sý basý, órt jáne t.b. nátıjesinde) k