Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Sarapshylardyń sózinshe, bul agentter – jasandy ıntellektiniń erekshe qýatty kómekshileri. Mysaly olar qajet derekterdi alyp, ártúrli qosymshalarǵa engizip, sizdiń atyńyzdan esepter daıyndaı alady. Mundaı quraldar ýaqytty únemdep, júıkeńizdi tozdyratyn jumystardy jeńildetýge járdem beredi.
Iri tehnologııalyq kompanııalar JI agentterin damytýdy kúsheıtip jatyr. «Microsoft» kompanııasy olardy qoldaný arqyly óz kórsetkishterin jaqsartyp jatqanyn málimdedi. Kompanııanyń derekterine súıensek, «IT» máselelerdi sheshý tıimdiligi 36%-ǵa, al satylymdardan túsetin kiris 9,4%-ǵa artqan. Sonymen qatar kadrlyq jumystardy júrgizý ýaqyty da qysqarǵan.
JI agentterin qoldanýǵa biraz ýaqyt qajet bolýy múmkin. Biraq tehnologııalyq kompanııalardyń kútken úmiti aqtalsa, bul agentter generatıvti jasandy ıntellektiniń jańa ári tıimdi quraldary retinde tanylyp, kóp paıdalanýshyny tarta alady. «Microsoft» vıse-prezıdenti Reı Smıttiń aıtýynsha, JI agentteri barlyq jasandy ıntellektiniń ortalyqtandyrylǵan basqarý júıesi retinde jumys isteıdi.
Elimizde de osy jyly salaǵa serpin beretin jańalyqtar kóp bolmaq. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen jasandy ıntellekt halyqaralyq ortalyǵy ashylady. Prezıdent «Ana tili» gazetine bergen suhbatynda: «Bul ortalyq ınvestısııa tartatyn, álemdik tájirıbeni jáne ınnovasııalardy engizetin orynǵa aınalýy kerek», dep atap ótti.
Aıta keteıik, jasandy ıntellekt ortalyǵy «EKSPO» aýmaǵynda ornalasady. Munda oqytý baǵdarlamalary iske asyrylyp, startaptardy qoldaıtyn arnaıy kampýs qurylmaq. Iri halyqaralyq kompanııalar osy jerde jasandy ıntellekt ortalyqtary men zerthanalaryn ashady. Memlekettik organdar, jeke sektorlar ǵalymdarmen birlesip, jasandy ıntellektini ekonomıkanyń barlyq salasyna engizý baǵytynda jumys isteıdi. Qazirgi kezde ortalyqty qurý úshin «EKSPO» nysandaryn qaıta jasaqtaý bastalyp ketti. Ortalyq jyl sońyna deıin qoldanysqa beriledi.
Sonymen qatar aldaǵy 5 jylda jasandy ıntellekt salasynda 1 mıllıon adamdy oqytý josparlanyp otyr. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Mádıevtiń aıtýynsha, 500 myń mektep oqýshysy, 300 myń stýdent, 90 myń memlekettik qyzmetshi, 80 myń kásipker, 30 myń áleýmettik sala mamany men basqa da azamattar oqytylady. Barlyq oqytý baǵdarlamasy aldyn ala tekseristen ótip, ár sanatqa arnaıy ázirlengen. Sabaqtar onlaın jáne oflaın formatta uıymdastyrylady.
J.Mádıev bul bastama bilim jobasy ǵana emes, eldiń ekonomıkalyq, tehnologııalyq damýyna jańa serpin beretin aýqymdy qadam ekenin atap ótti.
PIKIRLER ALAŃY
Jaslan Mádıev, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri:
– Bizdiń aldymyzda ıntellektýaldy, kreatıvti jáne ozyq quraldarmen jabdyqtalǵan tehnologııalyq damyǵan qoǵam qurý mindeti tur. Bul maqsatqa «Generative Nation» dep atalatyn jańa tujyrymdama arqyly qol jetkizýdi josparlap otyrmyz, bul bizdiń bolashaq qoǵamyn qurýǵa degen umtylysymyzdy bildiredi. Mundaı tájirıbe basqa elderde de sátti qoldanylyp keledi.
Jańa tehnologııalar men jasandy ıntellekt qoǵamnyń barlyq salasyna engen saıyn, biz adam ómiriniń sapasyn jaqsartyp, eńbek naryǵynyń suranysyna saı jańa mamandyqtar men daǵdylardy qalyptastyra alamyz. Sonymen qatar bul ózgerister jańa kásiporyndardyń, startaptardyń damýyna múmkindik týǵyzyp, ekonomıkalyq úderisterdiń tıimdiligin arttyrýǵa jol ashady.
Djeıms Zoý, Stenford ýnıversıteti Bıomedısınalyq derekter ǵylymy kafedrasynyń dosenti, ınformatıka jáne elektrtehnıka salasynyń mamany:
– Bıyl jasandy ıntellektiniń jeke modelderinen birneshe agenttiń birlesip jumys isteıtin júıelerine ótemiz. Jaqynda vırtýaldy zerthana jobasyn usyndyq. Bul jobada ártúrli jasandy ıntellekt agentteri ártúrli mamandyqta jumys isteıdi. Mysaly, professor-agent zertteýdi basqaryp, hımık JI nemese bıolog JI óz salalarynda naqty tapsyrmalardy oryndaıdy. Adam-zertteýshi osy úderisti baqylap, keri baılanys beredi. Nátıjesinde vırtýaldy zerthanada «SARS-CoV-2» vırýsyna qarsy tıimdi zattar jasaldy. Bolashaqta qosymshalar bir modelge qaraǵanda, birneshe agenttiń kómegimen senimdi ári tıimdi jumys isteıtin bolady. Men ásirese adam basqaratyn birneshe agentten turatyn toptardyń múmkindigine qyzyǵýshylyq tanytyp otyrmyn.
Pavel Býtenko, Sıfrlyq transformasııa jáne jasandy ıntellekt sheshimderin engizý jónindegi sarapshy:
– Osy jyly mýltımodaldy jasandy ıntellektini qoldaný negizgi úrdiske aınalady. Bul tehnologııa mátin, sýret, aýdıo jáne vıdeo sııaqty ártúrli derekti biriktirip, óńdeýge múmkindik beredi. Mýltımodaldy JI adam men kompıýter arasyndaǵy baılanysty tabıǵı jáne túsinikti etip, klıentterge yńǵaıly ınterfeıster usynady. Mysaly, dúkende klıent vırtýaldy kómekshige qalaǵan zattyń sýretin kórsetip, daýyspen sıpattasa, kómekshi taýardyń qoljetimdiligi, baǵasy men balama nusqalary týraly aqparat beredi.
Sonymen qatar JI-agentterdi qoldaný keń taralady. Olar adamnyń aralasýynsyz sheshim qabyldap, tapsyrmalardy oryndaýǵa qabiletti. Mundaı agentterdi paıdalaný bızneske naryq ózgeristerine jedel beıimdelýge, shyǵyndardy azaıtýǵa ári jumys ónimdiligin arttyrýǵa kómektesedi.
Halfan Belhýl: «Dubai Future Foundation» bas dırektory:
– Jasandy ıntellekt genomdy sekvenırleý úderisin túbegeıli ózgertip, genetıkalyq derekterdi jyldam ári dál taldaýǵa múmkindik berip otyr. Bul degenimiz, densaýlyq saqtaý salasyn jekelendirýdiń jańa deńgeıine jetkizip, ár adamnyń genetıkalyq erekshelikterine negizdelgen emdeý tásilderin usyna alatyn bolamyz. JI kómegimen sırek kezdesetin nemese kúrdeli aýrýlardyń genetıkalyq sebepterin anyqtaý ýaqyty aıtarlyqtaı qysqarady. Sonymen qatar keı aýrýlardyń paıda bolý qaýpin erte kezeńde boljaýǵa múmkindik artyp, aldyn alý sharalaryn ýaqtyly júrgizý múmkindigi týady. JI sheshimderi dárilik zattardy ázirleý jyldamdyǵyn da arttyryp, olardyń árbir adamǵa sáıkestigin genetıkalyq deńgeıde qamtamasyz etýge yqpal etedi. Bul tásil sozylmaly jáne tuqym qýalaıtyn aýrýlarmen kúresýde jańa jetistikterge jetkizedi.
