Is-sharaǵa qashyqtyqtan qatysqan Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek qazirgi aqparattyq keńistiktegi data jýrnalıstıkanyń mańyzyna toqtaldy.
– Data jýrnalıstıka feık, jasandy ıntellektini qoldanýmen jasalatyn negizsiz derekterdi saraptaýda joǵary rólge ıe bolyp otyr. Jasandy jańalyq, aqıqatyn ajyratý, osy turǵydan alǵanda kásibı oqý quraldarynyń qoljetimdi bolǵany kerek. Álemdik tájirıbege negizdelip jazylǵan «Derekter jýrnalıstıkasy boıynsha oqý kýrsynda» qamtylǵan derekter jańa baǵyttaǵy múmkindikterdi ıgerýge yqpal etedi. Qazir keıbir jaǵdaıda kásibı jýrnalıster blogerler men áleýmettik jeli belsendileriniń tasasynda qalyp qoıady. Osyndaı jaǵdaılar jýrnalıstiń jumysyna shekteý jasaıdy. Olar kásibı jýrnalıst aıta almaǵan nárselerdi aıtady, keıde, kerisinshe jaýapkershilikti sezinbegen keıbir medıabelsendiler faktilerdi teksermeı jarııalaı salady. Kontentti keıin jýrnalıst zerttep, zerdelep halyqqa usynsa, ony kópshilik oqymaı qalýy da yqtımal. О́ıtkeni jańalyq tez taraıdy. Sondyqtan jýrnalıst jańa deńgeıge shyǵýǵa umtylýy qajet, – dedi mınıstr.
Ortalyq Azııa ýnıversıtetterine beıimdelip, IýNESKO-nyń qoldaýymen, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan avtorlary birlesip daıyndaǵan eńbekte derekterdi óńdeý men taldaý salasyndaǵy úzdik álemdik tájirıbeler men quraldardy meńgerýge, jańa baǵyttaǵy jýrnalısterdi daıyndaýǵa, jasandy ıntellekt pen sıfrlyq, áleýmettik platformalarmen jumys isteý tájirıbesi qamtylǵan.
«UNESCO IPDS» jobasy avtorlarynyń jetekshisi, saıası ǵylymdar doktory, Narhoz ýnıversıteti Quqyq jáne memlekettik basqarý mektebiniń professory Gúlmıra Sultanbaevanyń aıtýynsha, oqý kýrsy IýNESKO-nyń Kommýnıkasııany damytýdyń halyqaralyq baǵdarlamasynyń «Ortalyq Azııa elderine beıimdelgen derekter jýrnalıstıkasy kýrsyn daıarlaý» jobasy aıasynda ózbek, tájik, qyrǵyz, aǵylshyn tilderine ázirlendi. Oqýlyq «Zertteý jáne statıstıka prınsıpteri», «Ashyq kózderden aqparat jınaý», «Elektrondy kestelerge kirispe», «Storıtellıng trendi derekter jýrnalıstıkasyna» qatysty 11 taraýdan turady.
Joba avtorlary data jýrnalıstıkanyń elimizdegi qazirgi deńgeıi áli de grafıkalyq deńgeıde ekenin aıtady. Osy oraıda ınteraktıvti, kartografııalyq jýrnalıstıkany damytý qajet. Eger ınteraktıvti jýrnalıstıka damysa, taraptardyń bir-birimen keri baılanysynda másele týyndamaıdy. Al jýrnalıstik zertteýde kartografııalyq baǵyt úlken rólge ıe. Data jýrnalıstıka elimizde alǵash ret 2019 jyly Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń jýrnalıstıka fakýltetinde ashylyp, ony búginge deıin 70-ke jýyq maman bitirip shyqty.
ALMATY
