Sýret: aqiqat.kazgazeta.kz
Jasandy ıntellektiniń múmkindikteri sheksiz deýge bolady. Bolashaqta ol kúrdeli esepterdi sheshý, iri óndiristik úderisterdi ońtaılandyrý, paıdaly qazbalardy ıgerý, ǵaryshty zertteý sııaqty mańyzdy salalarda adamnyń kómekshisine aınalmaq. Qazirdiń ózinde jasandy ıntellekt adamnyń jyldap júrgizetin esepterin sýperkompıýterler arqyly birneshe saǵatta eseptep beredi. Osylaısha, ol ǵylym men tehnıkanyń damýyna úles qosyp otyr.
Medısınada bul júıe aıtarlyqtaı jetistikke jetti. MRT, ÝZI sekildi dıagnostıkalyq qurylǵylar JI arqyly ártúrli patologııalyq jaǵdaılardy anyqtap, aldyn alýǵa kómektesip jatyr. Osy jetistikterdi eskerip, Prezıdent jasandy ıntellektini damytý qajettigin aıtty. Ol 2023 jylǵy Joldaýynda bul máselege erekshe toqtaldy. Sodan beri osy salanyń damýyn qadaǵalap keledi.
Qazirgi ýaqytta elimizde jasandy ıntellektini damytý úshin úlken tildik model jasalyp jatyr. Bul «KazLLM» dep atalady. Osy jobada eki konsorsıým jumys isteıdi. Birinshisi – Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń basqaratyn konsorsıým. Olar elektrondyq úkimet júıesine JI-di engizýmen aınalysady. Bul júıe arqyly memlekettik qyzmetterdi avtomattandyryp, sheshim qabyldaý úrderisterin jeńildetý jumystary júrgizilip jatyr. Ekinshisi – Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi basqaratyn konsorsıým. Oǵan on ekiden astam uıym biriktirilgen. Bul konsorsıým da tildik modeldi jetildirýge atsalysyp, jasandy ıntellekttiń ıadrosyn qalyptastyrýǵa jumys isteıdi.
Jasandy ıntellektiniń negizi – úlken tildik modelder. «ChatGPT» sekildi júıeler osy tildik modelderdiń arqasynda jumys isteıdi. Eger biz qazaq, aǵylshyn jáne orys tilderin qamtıtyn mýltımodaldi tildik júıe qura alsaq, elimiz jasandy ıntellekt tehnologııasyn damytýda jetistikke jetedi. Bul tildik modelge sýret, dybys jáne óndiristik derekter sııaqty qosymsha málimetterdi biriktirý arqyly generatıvtik modelderdi jasaýǵa bolady. Mysaly, beınelerdi óńdeý, dybysty saraptaý, medısınalyq derekterdi taldaý syndy salalarda tıimdilikti arttyrýǵa jol ashylady. Mundaı kópfýnksııaly júıeler jasandy ıntellektiniń ıadrosyn jetildirýge kómektesedi. Baǵdarlamashylar «front-and», «back-and» dep ataıtyn ınterfeıster arqyly paıdalanýshylar jasandy ıntellektini qoldana otyryp, sheshim qabyldaı alady.
Basqa elderde qurylymdalǵan derekter bazasy burynnan bar, al bizde elektrondyq málimetter az. Sondyqtan memleket qazaq, orys, aǵylshyn tilderindegi derekterdi jınap, olardy jasandy ıntellekt júıesine engizip jatyr.
Tildik modelder kezeń-kezeńimen jetildirilý ústinde. Alǵashqy nusqalary jasalyp, iske qosyldy. Endi bul modelderdi mýltımodeldi júıeler deńgeıine deıin damytý jumystary qolǵa alynyp jatyr. Mundaı modelder arqyly jasandy ıntellektige ártúrli suraq qoıyp, naqty sheshimder alý múmkin bolady. Mysaly, eki qabatty úıdiń jobasy men smetasyn avtomatty túrde eseptep shyǵarýǵa bolady. Jasandy ıntellekt úsh ólshemdi prınterler arqyly daıyn jobalardy basyp shyǵaryp, úıdiń syrtqy kórinisin erekshe dızaınmen bezendirýge de kómektese alady.
Prezıdent «Ana tili» gazetine bergen suhbatynda jasandy ıntellektini shekteýdiń qajeti joq ekenin, kerisinshe, ony keńinen paıdalaný arqyly kóptegen salada tıimdilikti arttyrý kerektigin aıtty. Eger biz bul baǵytta qazirden bastap belsendi jumys istemesek, álemdik damý úrdisinen artta qalýymyz múmkin ekenin eskertti. Osyndaı umtylys arqyly biz ulttyq jasandy ıntellekt júıesin quryp, ekonomıkalyq jáne ǵylymı damýymyzdy jańa deńgeıge kóterýge qol jetkize alamyz.
О́rken Mamyrbaev,
«Aqparattyq jáne esepteý tehnologııalary ınstıtýty» RMK
bas dırektorynyń orynbasary, PhD
