Kollajdy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Atalǵan zańǵa depýtattar bastamashy bolǵan edi. Onda birqatar mańyzdy norma qarastyrylǵan. Sonyń ishinde esirtki bıznesin uıymdastyrýshylar men kýrerler fýnksııalaryn oryndaıtyn adamdarǵa jaza jetildirilgen. Uıymdastyrýshylarmen kúres kúsheıtilip, bas bostandyǵynan aıyrý merzimin ómir boıyna deıin uzartý jazasy qarastyrylǵan. Sondaı-aq qyzmet babyn paıdalanyp qylmys jasaǵan laýazymdy adamdarǵa jáne esirtki psıhotroptyq zattardy, sol tektesterdi zańsyz óndirgeni úshin 15 jyldan 20 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrý ne ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jaza belgileý qarastyrylǵan.
Al endi naqty faktige toqtalsaq, basqa aımaqtarmen qatar keıingi bir-eki aıda ǵana Soltústik Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda da birneshe esirtki taratý qylmysy áshkerelendi. Barlyq qylmystyń ekiden biri ǵana áshkerelenedi desek, jastar men úlkenderdi esirtkige qushtar qylyp, qanshama qylmys ashylmaı jatqanyn boljaý qıyn emes.
Ashylǵan qylmystardyń qatarynda jýyrda Petropavl qalasynda 24 jastaǵy bir kókshetaýlyq jigit ustaldy. Ol Petropavl qalasyndaǵy bir «ınternet-dúkenge» qyzmet istep, psıhotroptyq zattardy jetkizýmen aınalysqan. Onyń qupııa jerge tyqqan esirtki túıinshekterin artynan «zakladchıkter» alyp, tutynýshylarǵa taratqan. Esirtki taratýshy Kosmonavtov kóshesindegi jalǵa alǵan páterinde ustaldy. Tintý barysynda onyń úıinen 10 túıinshek «mefedron» jáne «α-PvP» sıntetıkalyq esirtkileri tabylǵan. Bul túıinshekterdiń árqaısysyn artynan 25-30 «zıp-lok» qaltashalarǵa bólip, alýshyǵa belgili qýystarǵa tyǵyp qoıady. «Barlyq tabylǵan esirtki kólemi 437 gramm boldy. Bul sońǵy ýaqyttardaǵy eń úlken kólem», deıdi SQO PD bastyǵynyń orynbasary Asqar Muhamedqalıev. Qazir ustalǵan adam qamaýda jatyr, sot oǵan 15 jylǵa deıin bas erkinen aıyrý jazasyn berýi múmkin.
Esirtki qylmysyn ashýǵa polısııanyń basqa salalary da qolǵabys tıgizip jatyr. Oblystaǵy aýdan ortalyqtarynyń biri Mamlıýtka qalasynda kámeletke tolmaǵandar boıynsha aǵa ýchaskelik ınspektor Nurlybek Ospanov jergilikti turǵyndardyń biri kórshisiniń balalary monshaǵa tyǵylyp, jylap otyrǵanyn aıtqan soń álgi úıdi tekserýge barady. Sóıtse, 42 jastaǵy úı ıesi men áıeliniń esirtki tutynǵan adamdar ekeni seziledi. Úıdi tekserý barysynda kireberis úıinde 143 gramm esirtki jasyrǵany anyqtalǵan. Osy ınspektor taǵy bir jergilikti turǵyn áıeldiń ózimen turatyn erkektiń qylyǵyna shaǵynǵanynda 31 jastaǵy jigittiń nashaqor ekeni anyqtalyp, onyń aýladaǵy saraıǵa marıhýana jasyrǵanyn tabady. Qazir bulardyń ústinen qylmysty ister júrgizilip jatyr.
19 jastaǵy stýdent qyz ben otyzdan asqan jigit te esirtki taratýshylardyń bir tobyn qurǵan. Bir qyzyǵy, tergeýshilerdiń áshkerelegenine qaraǵanda, bul toptyń basshysy qyz bolǵan. Ekeýin jigittiń «Mercedes» kóliginde ustaǵanda boıynan taratýǵa ázirlengen 72 qaltasha, al mashınany tintigende taǵy da 30 túıinshek sıntetıkalyq esirtki tabylǵan. Stýdent qyzdyń turaǵyn teksergende polıseıler 27 gramm esirtki tárkiledi. Al er adam jumys istegen keńsede buryn ishinde untaq tárizdi zat bolǵan bos «zıp-lok» qaltashalaryn tapty. Kúdiktilerden barlyǵy 129 gramm «mefedron» jáne «α-PvP» psıhotroptyq zattar tárkilendi.
«Qolda bar aqparatqa sáıkes, qylmystyń bastamashysy qyz bolǵany anyqtaldy. Qazirgi ýaqytta kúdiktiler qamaýǵa alyndy. Esirtkini osyndaı asa iri mólsherde ótkizýge talpynǵandary úshin taratýshylardy 10 jyldan 15 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylǵan», deıdi PD Esirtki qylmysyna qarsy is-qımyl basqarmasynyń bastyǵy, polısııa podpolkovnıgi Rýslan Saparov.
Bul ekeýdiń boıynan 129 gramm sıntetıkalyq esirtki tabylsa, ótken aıda 28 jastaǵy Petropavl turǵynynyń bir óziniń boıynan 190 qaltasha esirtki zattary tabylǵan. Bári de – sıntetıkalyq esirtki. Úıin tintigende esirtkini bólýge arnalǵan elektrondy tarazy, «zıp-lok» qaltashalary, ızolenta, alajaq aqshalaryn tirkegen tizim jáne AQSh dollary men Túrik lıri aralasqan sheteldik valıýtalar tabylǵan.
«Barlyq tapqan esirtkiniń kólemi 205 gramm boldy, bulardan jýyq shamamen 1 200 bir rettik dozalar jasaýǵa bolady. Tutas bir mekteptiń oqýshylaryn osy dozamen nashaqor qylyp jiberýge bolady», deıdi PD bastyǵynyń orynbasary Asqar Muhametqalıev.
О́tken kúzde Almatydan Petropavlǵa 700 gramm sıntetıkalyq esirtki jetkizgen 37 jáne 33 jastaǵy eki áıel ustalǵan edi. Olar esirtki tasymaldaýdy ábden kásipke aınaldyrǵandar bolyp shyqty. Kishisiniń kúıeýi buryn esirtkimen ustalyp, qazir tıisti jazasyn da ótep jatyr. Biraq bul oqıǵa eki áıeldi de qylmystan tyımaǵan. Qazir ekeýiniń de soty bolyp, úlkeni 11, kishisi 10 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy.
Oblystyń polıseıleri esirtki qylmysynyń aldyn alý boıynsha kóptegen shara júrgizip jatyr. Jýyrda túrmege qamalǵan nashaqorlar men olardyń ata-analarynyń ashy zary men ókinishinen turatyn derekti fılm de kórsetildi. Fılmdi jasaǵan bloger Zákirjan Mavlıýtov kadrlardy zonanyń ishinde, sondaı-aq esirtkiden qaıtys bolǵandardyń qabirinen túsiripti. Fılm stýdentter men oqýshylarǵa qatty áser etti. Bul – petropavldyq polıseılerdiń esirtkige qarsy kúres maqsatynda jasaǵan úshinshi fılmi.
Mundaı sharalardyń jıi bolyp turǵany jaqsy, biraq eń bastysy zańnyń qataıtylǵany esirtkige qarsy kúresti tıimdirek eteri sózsiz.
Soltústik Qazaqstan oblysy
