Jobalar únemshilikke negizdelýi tıis

Májilis Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypovtyń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynda birqatar halyqaralyq kelisimderdi ratıfıkasııalaý týraly zań jobalary qaraldy. Sondaı-aq, depýtattar áleýmettik eńbek salasyndaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi ońtaılandyrý men avtomattandyrý máseleleri boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgeristerdi kózdeıtin zań jobasyn da talqyǵa saldy. Aldymen depýtattar kún tártibindegi «Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasynyń Úkimeti ara­syndaǵy Adamdardyń readmıssııasy týraly kelisimdi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Adamdardyń readmıssııasy týraly kelisimdi iske asyrý tártibi týraly atqarý hattamasyn ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn maquldady. Ol boıynsha baıandama jasaǵan Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary Marat Demeýov qu­jat eki memleket aýmaǵyna kirý jáne onda bolý sharttaryn buz­ǵan adamdardy anyqtaý jáne qaı­ta­rýdy kózdeıtindigin aıtty. Bul sanatqa elimiz aýmaǵyna zańsyz nemese zańdy kirgen, biraq vıza­sy nemese ruqsat merzimi ótip ket­ken­nen keıin sonda qalǵan adam­dar jatqyzylatyny atap kórse­tildi. Taraptar qaıtarý kúnin, qaıtarýdyń sharttaryn aldyn ala kelisiletini de alǵa tartyldy. Baıandamashynyń sózinen belgili bolǵany, Astana jáne Almaty qalalarynyń halyqaralyq áýejaılary readmıssııa úshin Qazaqstannyń kesip ótý pýnkti bolyp belgilengen. Qazaqstan men О́zbekstan ishki ister mınıstrlikteri osy kelisimdi iske asyratyn quzyretti organdar bolyp tabylady. Kelisimdi ratıfıkasııalaý zańsyz kóshi-qonmen kúresýge múmkindik beredi dep kútilýde. Sonymen qatar, memleketter aýmaǵynda zańsyz júrgen adamdardy halyqaralyq quqyqqa sáıkes qabyldaýdy, olardyń tranzıtin jeńildetedi. Kamal Burhanovtyń О́zbekstannan zańsyz jumys kúshiniń kelýi jaǵdaıyna baılanys­ty suraǵyna oraı jaýabynda Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary 2014 jyly Qazaqstanǵa 530 myń О́zbekstan azamaty kirgendigin alǵa tartty. Jalpy kelip ketkendi qosqanda, olardyń sany 3 mıllıon 640 adamǵa jetken. Ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵandardyń sany 59 myńdy qurasa, al elden shyǵarylǵany 1946 adam ekeni belgili boldy. Budan keıin depýtattar «Qa­zaqstan Respýblıkasy men Ha­lyq­aralyq Qaıta qurý jáne Damý banki arasyndaǵy «Qazaqstanda energııa tıimdiligin arttyrý» jobasy boıynsha grant týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn qarady. Aıta ketý kerek, «Qazaqstanda energııa tıimdiligin arttyrý» jobasy Shveısarııanyń Damý jáne yntymaqtastyq basqarmasynyń granty esebinen qar­jylandyrylady, ol Dúnıe­jú­zilik bankte qurylǵan qor arqy­ly bólinedi. Kelisimge sáıkes, Dúnıejúzilik bank alýshyǵa osy kelisimde jazylǵan nemese aıtylǵan tártippen jáne sharttarmen jobany qarjylandyrýǵa járdem kórsetý úshin 21 763 000 AQSh dollary mólsherinde grant bólýge kelisim beredi. Al alýshy jaq jobanyń maqsattaryna óziniń adaldyǵy týraly málimdeıdi jáne ony iske asyrýdy qamtamasyz etedi dep kórsetilgen. Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Albert Raýdyń aıtýynsha, jobanyń maqsaty memlekettik áleýmettik nysandardyń energııa tıimdiligin arttyrý bolsa, oǵan 17,7 mıllıon AQSh dollary baǵyttalatyn bolady. Bul qarjylar shamamen 70-ke tarta áleýmettik nysanǵa jumsalmaq. Aǵymdaǵy jylǵa elimizdiń jeti óńirinde 19 áleýmettik nysan tańdap alynypty. Májilis depýtaty Meıram Begentaevtyń ǵımarattardyń energııa tutynýyn azaıtýǵa qatysty suraǵyna oraı jaýabynda A.Raý qarjy negizinen mektep ǵımarattaryna jumsalatynyn ortaǵa saldy. Energııa únemdeý máselesin kóter­gen Raýan Shaekın Semeıdegi elektr qýatymen jylytylatyn aýrýhana ǵımaratyna aıyna 60-70 mıllıon teńge tólenetinin alǵa tartyp, bıyldyqqa engen jobalardyń ishinde sol ǵımarat bar ma? dep surady. Vıse-mınıstr ol ǵımarattyń tizimde joq ekendigin aıtty. Áriptesiniń oıyn jalǵastyrǵan Vladıslav Kosarev ystyq sýmen mektepti qamtamasyz etip otyrǵan kún kózi­nen qýat alatyn qondyrǵy jaıyn sóz ete kelip, ozyq tájirıbeler eske­rilmeıtindigin, avtomatty ju­mys isteıtin peshterdi shyǵa­ratyn kásiporynǵa kómek kórse­til­meıtindigin ashy synǵa aldy. Zań jobasy biraz talqylaýdan ótkennen keıin maquldandy. Sondaı-aq, depýtattar keshe «Qa­zaqstan Respýblıkasynyń keı­bir zańnamalyq aktilerine áleýmettik-eńbek salasyndaǵy mem­lekettik kórsetiletin qyz­met­ter­di ońtaılandyrý jáne avtomat­tan­dyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engi­zý týraly» zań jobasyn da maqul­dady. Zań jobasy bıznes-úderis­terdi ońtaılandyrý, aq­pa­rat­­tyq júıelerdi jáne derek­­qordy ınte­grasııalaý, elek­­trondyq qujat­tar men elek­trondyq sıfr­lyq qoltańbany qoldaný sala­syn, sondaı-aq, «elek­tron­dy úkimet» portalyn dáıekti túrde keńeıtý arqyly memlekettik qyzmetter kórsetý salasyndaǵy oń ózgeristerdi zańnamalyq turǵydan bekitip berýge baǵyttalǵan. Materıaldyq óndiristiń barlyq salalarynyń jumysshylary men eńbekkerlerin kótermeleý maqsatynda Májilis depýtattarynyń bir toby úsh dárejeden turatyn «Eńbek Dańqy» (Trýdovaıa Slava)» memlekettik nagradasymen nagradtaý bóliginde qoldanystaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradalary týraly» Zańǵa túzetý engizdi. Sóz reti kelgende aıta ketý kerek, keshegi jalpy otyrysta Májilis Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypov ózge er áriptesterine qaraǵanda, Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenova óte jaqsy jumys istep kele jatqandyǵyna erekshe toqtaldy. «Eger adam shynymen de jumys istep jatsa, onda ony aıtý kerek, – dep sabaqtady sózin palata Tóraǵasy. –Meniń bilýimshe, ol – aldy ashyq mınıstr. Jalpy alǵanda, men aıtar edim, bul mınıstrlik – maqtaýǵa turarlyq. Sizge úlken rahmet. Shyntýaıtynda, birqatar er mınıstrlerge qaraǵanda, biraz nársege qol jetkizdińizder. Iаǵnı, bul mınıstrlik kóptegen sharýalardy atqarýda. Múmkin, barlyǵyn qamtı almaǵan bolarsyz, óıtkeni, jumys kólemi óte aýqymdy, munda densaýlyq saqtaýǵa qosa, áleýmettik máseleler barshylyq». Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».