Qoǵam • 31 Qańtar, 2025

Únsizdikten jaralǵan syrshyl jyr

60 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

О́leń ólkesine ózindik erek bolmysymen, syrshyl únimen kelgen dara aqynnyń biri – Ońaıgúl Turjan. Dabyra men dańǵazadan ada qalamger minezi qashanda jańalyqqa qumar, ásemdikke ǵashyq. Al únsizdigi boı aldyrmas jumbaq aral ispetti.

Únsizdikten jaralǵan syrshyl jyr

Ulttyq akademııalyq kitaphanada aqyn, aýdarmashy, fılologııa ǵylymda­rynyń kandıdaty, Eýrazııa ulttyq ýnı­versıtetiniń professory Ońaıgúl Tur­jannyń mereıli belesinde «Aǵashtar únsiz ósedi» atty jańa kitaby­nyń tusaýkeser rásimi ótti. Is-sharaǵa bir top zııaly qaýym men óleńsúıer oqyrman qatysty.

Alqaly jıynǵa moderatorlyq etken Erbol Alshynbaı áńgimeniń álqıs­­sasynda Ońaıgúl aqynnyń dara bol­my­syn atap ótip, qonaqtarǵa sóz berdi.

Alǵashqy bolyp belgili aqyn, áde­bıet­tanýshy Janat Áskerbekqyzy jańa jınaq jóninde baıandamasyn oqydy.

«Qazaq poezııasynda Ońaıgúl Tur­jan esimi keńinen tanys. Ol XX ǵasyr­dyń 70-80 jyldarynda qazaq poezııa­syndaǵy býynǵa jańa únimen kelip qosylǵan qalam ıesi. Alǵashqy jına­ǵy «Samal» degen atpen 1983 jyly jaryq kórse, «Sher qala» jınaǵy 1999 jyly, «Teńizder de shóldeıdi» 2003 jyly shyǵyp, odan beri de birqa­tar jyr kitaby ómirge keldi. Bul jınaqtardyń barlyǵy da eshkimge uqsamaıtyn, poezııadaǵy sony beıne­leý­diń tamasha úlgileri boldy desek, artyq aıtqandyq emes», dedi Janat Áskerbekqyzy.

О́z kezeginde Prezıdent keńesshi­si, akademık, jýrnalıst Baýyr­jan Oma­r­uly aqyn shyǵarmashy­lyǵy jóninde jan-jaqty qaýzap, pikir órbitti.

Tusaýkeser barysynda Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva­nyń quttyqtaý haty oqyldy.

«Sizdi mereıli 70 jasyńyzben shyn júrekten quttyqtaımyn. О́leńsúıer qaýym ózińizdi talǵamy bıik, tili shuraı­ly, oıy qunarly basqalarǵa uqsamaı­tyn ózindik kórkem álemi bar aqyn retinde jaqsy biledi. Tanymy tereń ǵylymı eńbekterińiz ben taǵylymdy týyndylaryńyz arqyly ulttyń rýhanııatyn nyǵaıtyp, óskeleń urpaqqa óshpes mura qaldyryp kelesiz. Jan tolǵanysyńyzdan ja­ryq kórip, búgin tusaýy kesilgeli otyr­ǵan «Aǵashtar únsiz ósedi» atty jańa eńbegińiz de oıly oqyrmannyń júregine jol tabatynyna senimdimin. Aldaǵy ýaqytta da eńbegińizdiń jemi­sin kórip, mereıińiz arta bersin!» delingen quttyqtaý hatta.

Munan soń jyrdan shashý shashylyp, kórkemsóz oqýshy jastar  aqynnyń «Bozjyra» atty óleńin qonaqtarǵa pash etti. Týǵan jerdiń tamyryna, baba tarıhyna qan júgirtken eńseli jyr kelgen qaýymnyń rýhyn bir silkip aldy.

Jazýshy-dramatýrg, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Roza Muqanova da aqyn tabıǵaty týraly estelikterimen bólisip, óleń shýmaqtaryn oqyp berse, telejúrgizýshi Dana Nurjigit qalam­gerdi adam janynyń ǵalymy ekenin aıtyp, júrekjardy lebizin baıan etti.

«1983 jyly Almatyda «Jiger» degen festıval ótip, Ońaıgúlmen sol jerde tanysqan edik. Sol jyldardan bir-birimizge tilektes bolyp, qoldaý bildirip kelemiz. Tursyn Jurtbaı aǵa­myz «Ońaıgúl búgingi aqyndardyń eshqaı­sysyna da uqsamaıdy» degen pikir aıtqan eken. Rasynda, aqyn bolmysy Farızaǵa da, Marfýǵa, Kúláshqa da uqsamaıdy, Ońaıgúl – Ońaıgúl. Ońaı­gúldiń bala kúngi jyrlaryna qarap otyrsańyz, eskiniń kózi sekildi, al keıingi sıvılızasııamen birge damyǵan óleńderi oqyrman júregine áser etedi», dedi aqyn, Memlekettik syılyqtyń laý­reaty Ǵalym Jaılybaı.

Sondaı-aq shara barysynda BAQ pen bilim salasyndaǵy áriptesteri A.Shárip, Sh.Qazyǵul, B.Jeksenbaı, Q.Saq, B.Babajanuly, A.Keńshilikuly, t.b. pikirlerin ortaǵa saldy.

Ádebı jıynda aqynnyń «Aǵashtar únsiz ósedi» atty kitabynyń tusaýy kesilip, oqyrman qaýymǵa jol tartty. Osylaısha, jańashyldyqtyń qynynan sýarylǵan, eskiniń kıesi juqqan degdar poezııa bolashaq kemesine bet aldy.