Jańa ınvestısııalyq kezeń

Memleket basshysynyń Úki­mettiń keńeıtilgen otyrysynda ınvestısııa tartýǵa basa nazar aýdarýy da álemdik kóshten qalmaı, shıraq qı­myl­daıtyn kezeń kelgenin taǵy bir aıqyndap otyr. Ult­tyq ınvestısııalyq strategııa sheńberinde ınvestısııalar tartý jónindegi qyzmet ekonomıkanyń basym sektorlaryna baǵyttalǵan. Olarǵa tamaq ónerkásibi, paıdaly qazbalardy tereń óńdeý, metallýrgııa, hımııa jáne munaı-hımııa, mashına jasaý, aýyl sharýashylyǵy, týrızm, taǵy basqa salalar kiredi. Aıta ketý kerek, ekonomıkaǵa shetel­dik ınvestısııalardy tartý máselesi álemniń kez kelgen elinde ózekti. Damýshy elder ǵana emes, damyǵan memleketter de sheteldik ınvestısııalar úshin jarysqa túsedi. Elder ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý jáne bıznesti júrgizý úshin neǵurlym báse­keli jaǵdaı jasaý jóninde sharalar qabyldap, salyq saıa­­satyn tıimdi júrgizip, kóp­­tegen jeńildetilgen ınfra­qu­rylymdyq sheshim usy­nady. О́z kezeginde ınvestorlar ka­pı­taldyń saq­talýyna, zań ús­temdigine, ashyq jáne jaıly bıznes-ortaǵa kepildik beretin elderge oń kózben qaraıdy. Ta­bys­ty iske asyrylǵan bir­qatar reformanyń, ınvestısııa tartý jáne ınvestorlarmen jumys isteý­diń jańa tásilderin engizý­diń arqasynda Qazaqstan osyn­daı elderdiń sanatyna enedi.

Investorlardyń máse­lesin shuǵyl sheshý úshin In­ves­­tısııalyq shtab qu­ryldy. Sonyń arqa­synda bıýrokratııalyq keder­giler men quqyqtyq qara­ma-qaı­shylyqtar joıylyp, keıbir jobalardy tezirek jú­zege asyrýǵa jol ashyldy. Alaıda basty maqsat «jekelegen» problemalardy ǵana sheshpeı, eldegi tutas ınvestısııalyq ahýal­dy jaqsartý ekenin Mem­leket basshysy shegelep aıtty. Jasyratyny joq, eli­mizde ınvestısııalyq joba­lar­­dy ázirleý barysynda vedomst­vo­ara­­lyq úılestirý áli de kóp ýaqyt alady. Mol qar­jysy bar myqty ınvestorlar úshin ýaqyt joǵaltý aqsha joǵaltýmen birdeı. Sondyqtan Prezıdent taǵy da Úkimetke basy artyq bıýrokratııadan arylyp, jedel jumys isteýdi tapsyrdy.

Ekonomıkaǵa keletin ınves­tısııanyń jolyn bógeıtin ke­der­­giler de az emes. Túrli deń­­geıdegi memlekettik organ qyz­metkerleriniń qulyqsyzdyǵy jáne jaýapkershilik alýdan qash­qaqtaýy da sheshim qabyl­daý­dyń tym uzaqqa sozylýy­na sebep. Esesine, bıýdjet qar­jysyna telmirip otyrý ádetke aınaldy.

«Qazir bıýdjet tapshylyǵy bar ekenin bilesizder. Son­dyq­­tan sapaly ınvestısııa áke­letin jaýapkershiligi joǵa­ry ınvestorlarǵa qosymsha je­ńil­dikter berý máselesin qaras­tyrǵan jón. Mundaı saıa­sat meniń el ekonomıkasyn yryqtandyrý týraly strategııa­ma tolyq saı keledi. Úkimet ınvestordy izdeýge, qoldaýǵa jáne qorǵaýǵa qatysty jumystyń bárin júıeli júrgizetin bir­tutas ekojúıe qurýy qajet. Bul jumys barlyq deńgeıde, ıaǵnı aımaqta, ortalyqta jáne shetelde birdeı atqarylýy kerek. Osy oraıda sheteldik jáne otandyq ınvestorlarǵa qatysty ustanym birdeı bolýy qajet. Memlekettiń qoldaýyna ıe bol­ǵan kompanııalarǵa tıisti talap qoıylýy kerek. Olar jumys oryndaryn saqtaýǵa, óndiristi jańǵyrtýǵa tıis. Sonymen birge ekologııa talaptaryn múltiksiz oryn­daýǵa mindetti», dedi Prezıdent.

Tehnologııalyq oń ózge­rister elimizdiń munaıdan basqa da baılyqtaryna suranysty arttyryp otyr. Elimizdiń sırek kezdesetin metall kenishin, sonyń ishinde álemde suranys artyp kele jatqan lıtııdi óndirý men óńdeý áleýeti óte úlken. Otandyq lıtıı sapasy joǵary ekenin álemdik ǵalymdar aıtyp júr. Iаǵnı onyń «jańa munaıǵa» aınalýy ǵajap emes. Demek biz osy salaǵa ınvestısııa men ozyq tehnologııalardy tartýymyz qajet. Bul rette sheteldik ınvestorlarǵa da, otandyq bıznesmenderge de basymdyq bergen jón dedi Memleket basshysy. Elimizde búginde jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn ashyq ári qarapaıym tártippen bóletin Biryńǵaı platforma iske qosylǵan. Buryn «asa qupııa» sanalatyn sala boıynsha aqparat ashyqtyǵy artty. Bul – Prezıdenttiń jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy refor­masynyń is júzinde jalǵasyp jat­qanynyń kórinisi. Al biz­diń mindetimiz – Parlament ses­­sııa­synyń sońyna deıin bul ju­mystyń zańnamalyq negizin qamtamasyz etý.

Bıbigúl JEKSENBAI,

Senat depýtaty