О́tken jyldyń 11 aıynda eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 8,1%-ǵa artyp, shamamen 300 mln dollarǵa jetti.
Qazaqstan tarapy jalpy quny 132 mln dollardan asatyn 60 taýar túrin ártaraptandyrýǵa, eksport kólemin ulǵaıtýǵa jáne aýqymyn keńeıtýge qyzyǵýshylyq tanytty. Atap aıtqanda, bıyl elimizde 26 mln tonnadan astam astyq jınaldy. Otandyq eksporttaýshylar bıdaı, arpa jáne maıly daqyldardy qosa alǵanda, astyq ónimderine degen Iran naryǵy suranysyn qanaǵattandyrýǵa daıyn. Jalpy, ótken jyldyń 11 aıynda Qazaqstan men Iran arasyndaǵy agroónerkásip taýarynyń aınalymy 25%-ǵa artyp, 186 mln dollarǵa jetti.
«Soltústik – Ońtústik» halyqaralyq dálizi sheńberinde júk tasymaldaý kólemin arttyrý, tranzıttik múmkindikterdi keńeıtý jáne ınfraqurylymdy damytý maqsatynda kólik-logıstıka salasyndaǵy yntymaqtastyq máseleleri talqylandy. Qazaqstan (Aqtaý, Quryq) jáne Iran (Anzalı, Amırabad) porttary termınaldaryn jańǵyrtýdyń keleshegi máseleleri qaraldy.
«Bizdiń basty maqsatymyz – eki memleket basshylary aıqyndaǵan mindetterdi tolyǵymen júzege asyrý jáne Qazaqstan-Iran yntymaqtastyǵyn sapaly jańa deńgeıge kóterý. Bizdiń saýda-ekonomıkalyq áriptestigimizdiń áleýeti joǵary, ony odan ári damytý úshin múmkindikterimiz jetkilikti. О́zara qurmet pen dostyq aıasynda ótip jatqan búgingi kelissózder eki el arasyndaǵy kópjaqty yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa múmkindik beredi dep senemin», dep atap ótti O.Bektenov.
«Memleketterimiz geografııalyq jáne aýmaqtyq jaǵynan baılanysyp jatyr. Elderimizdiń kóshbasshylary arasynda syndarly saıası dıalog ornatyldy. Eki memleket basshylary úkimetter aldyna ekijaqty saýda kólemin 3 mlrd dollarǵa deıin arttyrý mindetin qoıdy. Biz óz tarapymyzdan ekijaqty yntymaqtastyqty keńeıtý máselelerin jan-jaqty talqylaýǵa daıynbyz», dedi Mohammad-Reza Aref.
Sonymen qatar Oljas Bektenov Qyrǵyz Respýblıkasy Mınıstrler kabınetiniń tóraǵasy – Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Adylbek Qasymalıevpen kezdesip, kelissóz júrgizdi. Kezdesýde saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq, sý, kólik-logıstıka, energetıka, mádenı-gýmanıtarlyq, týrızm jáne basqa da salalardaǵy ózara is-qımyl máseleleri talqylandy.
Oljas Bektenov eki memleket basshylary – Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev pen Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Sadyr Japarov arasyndaǵy belsendi saıası dıalog ekijaqty yntymaqtastyqtyń barlyq aýqymyn jańa deńgeıge kóterip, barlyq salada joǵary serpindi qamtamasyz etkenin atap ótti. О́tken jyldyń 11 aıynda ekijaqty saýda kólemi artyp, 1,6 mlrd dollarǵa jetti. Jetkiziletin taýarlar atalymyn keńeıtý arqyly oń úrdisti saqtaý men saýda qurylymyn jaqsartýdyń mańyzdylyǵy kórsetilgen. Qazaqstan óz tarapynan jalpy quny 203 mln dollardnan asatyn 175 ataýdaǵy ónim eksportyn arttyrýǵa daıyn. Olardyń qatarynda munaı hımııasy, tamaq ónerkásibi, metallýrgııa, mashına jasaý, farmasevtıka ónerkásibi, qurylys materıaldary jáne basqa da ónimder bar.
2024 jyldyń 11 aıynda AО́K salasyndaǵy taýar aınalymy 5,5%-ǵa ósip, 313,6 mln dollardy qurady. Bul rette Qazaqstannan astyq eksporty 40,4 myń tonnany, al un 53,2 myń tonnany qurady.
Jalpy, 2024 jyldyń 11 aıynda eki el arasyndaǵy ónerkásip taýarlarynyń aınalymy 985,5 mln dollardy qurady, bul 2023 jylmen salystyrǵanda 3,9%-ǵa artyq. Bul rette Qazaqstannan shyǵatyn eksport kólemi 13,5%-ǵa ósti.
Taraptar sý-energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyq máselelerin de talqylady. Birlesken sharalardyń arqasynda 2024 jylǵy sýarý maýsymy shyǵynsyz ótkeni aıtyldy. Bıyl Shý jáne Talas ózenderiniń basseınderinde vegetasııaaralyq kezeńdi qaýipsiz ótkizý máselesine erekshe nazar aýdaryldy.
Ekijaqty kún tártibindegi mańyzdy máselelerdiń biri – kólik-tranzıt áleýetin arttyrý. 2024 jyldyń 9 aıynda avtomobıl kóligimen eksporttyq-ımporttyq júk tasymaldaý kólemi 16%-ǵa artyp, 1,7 mln tonnany qurady. Osyǵan baılanysty birlesken shekaranyń ótkizý múmkindigin, sondaı-aq júk tasymaldaýshylar úshin tranzıttiń tartymdylyǵyn arttyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumystar qaraldy.
