Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, EQ
Fıskaldyq júıeni reformalaýdyń bir qadamy – ekonomıkalyq damýdyń turaqtylyǵyna nuqsan keltiretin «kóleńkeli» ekonomıkamen kúresý. Keńes barysynda Qarjy vıse-mınıstri Erjan Birjanov atap ótkendeı, elimizde keıingi bes jylda IJО́-degi baqylanbaıtyn ekonomıkanyń úlesi: 2019 jylǵy 23,69%-dan 2023 jyly 17,52%-ǵa deıin turaqty túrde tómendep keledi. Kóleńkeli ekonomıkanyń eń joǵary úlesi kóterme jáne bólshek saýda (3,53%), densaýlyq saqtaý (2,04%), aýyl sharýashylyǵy, orman jáne balyq sharýashylyǵy (1,96%), qurylys (1,92%) jáne bilim berý salalarynda (1,49%).
«Kóleńkeli» ekonomıkanyń kópjyldyq problemasynyń sheshimin salalyq, sot, qadaǵalaý memlekettik organdarynyń qatysýymen fıskaldyq reforma arqyly kórip otyrmyz. Memleket resýrstarynyń joǵalýyna ákep soqtyratyn teris qylyqtardy anyqtaýǵa birlesip qatysý qajet», dep atap ótti E.Birjanov.
2025 jylǵa baqylanbaıtyn ekonomıka kórsetkishin IJО́-ge 15%-ǵa deıin tómendetý mindeti tur. Ol úshin Qarjy mınıstrligi salany «kóleńkeden» shyǵarýdy báseńdetetin problemalyq salalyq máselelerdi memlekettik organdardyń damý josparlaryna KPI retinde qosýdy usynýda.
«Memlekettik organdardyń damý josparlaryn servıstik tásilmen jáne salalardy sıfrlandyrý arqyly jańa qyrynan qarastyrý qajet. Bul «kóleńkeli» ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl jónindegi keshendi is-sharalar jospary sheńberindegi is-sharalardy oryndaýǵa resmı kózqarastan ketýge múmkindik beredi. Memlekettik organdarǵa kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl jónindegi sharalarmen óz vedomstvolarynyń 2025-2027 jyldarǵa arnalǵan damý josparlaryna KPI qosýdy usynamyz», dedi ol.
Sondaı-aq keńeste HVQ-nyń Salyq kodeksin qaıta qaraý kezinde bank qupııasy boıynsha shekteýlerdi joıý jónindegi usynymdary aıtyldy. Salyqtyq ákimshilendirýdi kúsheıtý sheńberinde «kóleńkeli» ekonomıkanyń úlesin IJО́-ge esepteý ádistemesin ózgertý, salalardy, ásirese «kóleńkeli» ekonomıkanyń úlesi joǵary salalardy sıfrlandyrýdy kúsheıtý usynyldy. «Kóleńkeli» ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl jónindegi burynǵy keshendi is-sharalar josparynyń ornyna kúrestiń kórsetkishteri tómen bes salalyq memlekettik organ ózderiniń jol kartalaryn ázirleıdi. Basqa memlekettik organdarda «kóleńkeli» ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl jónindegi sharalary bar KPI vedomstvolardy damytýdyń salalyq josparlaryna engiziledi. Qarjy mınıstrligi Úkimettiń osy baǵyttaǵy barlyq keshendi jumysyn úılestirýshi ári baqylaýshy retinde «kóleńkeli» ekonomıkany baqylaý jónindegi óz fýnksııasyn kúsheıtetin bolady.
Memlekettik organdardyń «kóleńkeli» ekonomıkany tómendetý jónindegi barlyq tásilderi, qadamdary men is-sharalary Jol kartasyna kirgiziledi. Sonymen qatar Serik Jumanǵarın Qarjy mınıstrliginiń aldyna Ádilet mınıstrligimen, salalyq memlekettik organdarmen jáne «Atameken» UKP-men birge salyqtyq tekserýler men baqylaýdyń tıimdiligin arttyrý jóninde usynystar ázirleý jáne «kóleńkeli «ekonomıkanyń úlesin odan ári tómendetý jóninde usynystar ázirleý mindetin qoıdy.
