Taǵzym • 04 Aqpan, 2025

Kúı anasyna qurmet

100 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Kúı qazynasy – baba tanymnyń balamasyz úlgisi, rýh mazdaǵy. «Álemde tórt muhıt bar. Besinshi muhıt – kúı», degen Ábish Kekil­baıuly. Qazaqtyń kisi­ligi men qasıeti saq­talǵan asqaq ónerdiń anasy atanǵan Dına Nur­peıisovanyń ómirden ótkenine bıyl – 70 jyl.

Kúı anasyna qurmet

Elordada Qazaq­stannyń ha­lyq ár­tisi, dáýlesker kúı­­shi-kompozıtor Dına Nur­­­peıi­sovany ulyqtaý is-sharasy ótip, óner merekesi kúıshiniń eńseli eskertkishine gúl shoqtaryn qoıý rásiminen bas­taldy.

Munan soń  E.Rahmadıev atyndaǵy memlekettik fı­larmonııanyń kame­ralyq zalynda «Dına – kúı anasy» atty konsert ótti. Onyń álqıssasynda kúıshi ha­qynda eski kadrlardan ańyz tulǵanyń bet-beınesi kórermenge kórsetildi. Qazaq orkestriniń bas dırıjeri Aıtqalı Jaıymovtyń jetek­shiligimen kúı anasynyń irge­li muralary tyńdarmanǵa jetti. «Toı­bastardan» bas­talyp, «Kerbez» kúıi­men qos­talǵan adýyn kúıler ótken ǵasyrdaǵy qazaq janynyń, ult rýhynyń ótken-ketkenin sazǵa qosqandaı. Sonymen qatar Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Anar Muzdahanova «Baıjuma», Muhıt Salybekov «Shynar», Estaı Aıtqulov «Qara qas­qa at», Saǵı Baı­muhat «Ana», Aıym Bek­baeva «Bulbul» kúıin oryndap, kópshiliktiń kózaıymyna aınaldy. Al «On altynshy jyl» kúıi qazaqtyń qaıtpas minezin, berik jigerin, azattyqty kóksegen arman-tilegin ańǵartyp, jigerimizdi janydy.

«Dına ájemizdiń ónerine kezinde búkil Máskeý qol soq­qan. Shynynda, 76 jasynda úlken sahnaǵa alǵash ret shyqqan kúıshi erekshe adam bolǵan. Kezinde Ahmet Ju­banovtyń uıytqy bolýymen

Dına Nurpeıisovany sonaý alys aýyldan Almatyǵa aldyryp, o kisini qazaq ıntellıgensııasy kútip alǵan eken. Sahnaǵa shyǵaryp kúı tartqyzǵanda erekshe tam­sanǵan Aqań bu­rynǵy kúı­shilerden áje­mizdiń tartysy erekshe ekenin moıyn­­daıdy. Ásirese Qur­manǵazynyń «Tó­remu­ratyn» tartqanda oń qoly sah­naǵa syımaı ketti dep jazady. Osy arqyly Dına Nurpeıisovanyń as­qan sheberligin, ustazyn nası­hattaýdaǵy eńbegin, kisilik úl­gisin kórsetken», dedi kúıshi, ustaz, Qa­zaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Aıtjan Toqtaǵan.

Qalalyq mádenıet bas­qarmasy, E.Rahmadıev atyn­daǵy fılarmonııa jáne res­pýblıkalyq «Kúı anasy» qory uıymdastyryp otyr­ǵan is-sha­rada Dına Nurpeıi­sovanyń ómiri men shyǵar­mashylyǵy keńinen dárip­telip, mýzykalyq mu­rasyna qurmet kórsetildi.

2021 jyl­dyń 3 shil­desinde, kúıshi-kompozıtordyń týǵa­nyna 160 jyl tolýy qarsa­ńynda «Dom­byra kúni», «Kúı anasy» ataýy­men res­pýblıkalyq qor qurylyp, jumys istep keledi. Qoǵamdyq qor Astana tó­rinen kúı anasyna arnap záýlim eskert­kishtiń boı kóterýine bastamashy boldy. Al eskertkish janynan «Qazaq eliniń kúı­shileri men kúıshi-kom­pozı­torlary» ataýymen alleıa ashylyp, el rýhanııatyn kúı­shilik ónerimen baıytqan 101 kúıshiniń esimi mármárǵa qashalyp jazylǵan eskertkish tas boı kóterdi. Elimiz boıyn­sha 800-den astam mádenı is-shara uıymdastyrylyp, professor K.Sahabaevanyń «Ásemqońyr», professor T.Qýanyshevtyń «Kúı anasy», Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi A.Úlkenbaevanyń «Dı­na Nurpeıisova» atty eń­bekteri jaryq kórdi.