Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Iá, «Qyz Jibektiń» eń áýelgi tabysy – túsirilim jumystary mańaıyna Ǵabıt Músirepov, Nurǵısa Tilendıev, Sultanahmet Qojyqov, Qadyr Myrza Áli, Gúlfaırýz Ysmaıylova, akterlerden – Ánýar Moldabekov, Asanáli Áshimov, Kenenbaı Qojabekov, Ydyrys Noǵaıbaev, Quman Tastanbekov, Merýert О́tekeshova syndy kil myqtylar toptastyrylǵandyǵynda. Ekinshiden, týyndynyń árbir detaline deıin jiti mán berilip, fılmniń kórkemdik elementteri jeke-jeke jetildirilgendiginde der edik.
Máselen, kınokartınadaǵy kóp qulaǵynda jattalǵan Jibektiń bir ǵana «Gákký» ánin alaıyq. Dál osy ánniń oryndaýshysyn tabý túsirilim tobyn biraz ábigerge salsa kerek. Bas keıipkerdiń ishki jan syry men muńyn, bolmysy men tabıǵatyn jetkizý jolynda atalǵan ánniń tutas dramatýrgııasyn hám ondaǵy ún ásemdigin jetkizetin laıyqty ánshi tabý úshin, tipti, kastıng te jarııalanady. Derekterge súıensek, Qyz Jibektiń partııasyn oryndaýǵa 80-ge jýyq ánshi shaqyrylypty. Olardyń ishinde belgili teatr solısteri men tanymal ánshiler de bolǵan. Biraq fılmniń kompozıtory Nurǵısa Tilendıev pen rejısseri Sultanahmet Qojyqov el arasynda asa tanymal emes, alaıda sol kezde halyqaralyq án baıqaýlaryna qatysyp, júldeli oryndarǵa ıe bolyp úlgergen belgili opera ánshisi Mýnıra Matabaıqyzy Ijanovany laıyq kóredi. Tipti ánshini ózderi arnaıy izdep kelip, qolqa salady. Ol sátti ánshiniń ózi bylaı dep eske alady:
«Maǵan óner anamnyń sútimen darysa kerek, 5 jasymnan bastap án aıttym. Aǵam da dástúrli ánshi bolatyn. Egistikke baryp án salatynbyz. Boıjetip, arman qýyp Semeıden Almatyǵa konservatorııaǵa túsýge keldim. Bir kúni qurbym ekeýmiz kóshede birneshe balmuzdaqty qatar jeımiz dep, tamaǵym aýyryp, oqýǵa túse almaı qaldym. Esesine sol kezdegi JenPI, qazirgi Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetine túsý qıyn bolmady. Ony bitirgen soń, sonda muǵalim bolyp qaldym. О́z baǵymdy synap, túrli baıqaýǵa qatysyp, ortaǵa tanyla bastadym. Baıqaýlarda Nurǵısa Tilendıevtiń «Aq shaǵala» ánin oryndap júrdim. Bir kúni áıgili kompozıtordyń ózi rejısser Sultan Qojyqovpen birge meni izdep ınstıtýtqa keldi. Jylylyqqa toly amandyq-saýlyqtan soń: «Mýnıra Ýanbaeva degen qyz siz be?» dep surady. Qyz kúnimdegi tegim osylaı bolatyn, keıin turmysqa shyǵyp Ijanova boldyq qoı. Sodan Nurǵısa aǵa kóp kidirmeı birden kúısandyqqa otyryp qulaqqa tanys ádemi ánniń áýenin oınaı jóneldi. Osylaısha, tamasha bir tandemde on bes shaqty ándi birge oryndadyq. Keıin Sultan aǵa ekeýi meni kınostýdııaǵa shaqyrdy. Álbette, birden kelistim. Qatty qobaljyǵanym da jasyryn emes. Sóıtip, kınostýdııaǵa barsam, Bıbigúl Tólegenova men Nur-aǵa ekeýi «Gákkýdi» aıtyp jatyr eken. Bıbigúl Ahmetqyzy oryndap bolǵan soń, meni kúısandyǵynyń qasyna shaqyrdy: «Aınalaıyn, qaryndasym, osy ándi aıta alasyń ba?» dep surady. «Iá!» dedim oılanbastan. «Gákkýdi» oryndap bolǵan soń Nur-aǵa bir aıdan keıin ózderi habarlasatyndaryn aıtty. Arada 30 kún ótkende kınostýdııaǵa qaıta shaqyryldym. Aǵalar ánimdi unatqan bolýy kerek, fılmge birden bekitti», deıdi ánshi.
Mine, osylaısha Mýnıra Matabaıqyzynyń úni áıgili fılm arqyly bir-aq sátte kúlli qazaq eline, tipti, keńes odaǵynan asyp shartarapqa jetti. Qyz Jibektiń «Gákkýi» ánshini ǵalamat tanymaldylyqqa ǵana jetkizip qoıǵan joq, sondaı-aq túsirilimde júrip sulý úndi boıjetken ómirilik serigi fılmniń mýzykalyq aspaptar orkestriniń prımashysy atyraýlyq Dosqalı Ijanovpen kóńil jarastyrady. Bir-birin unatqan qos ǵashyq shańyraq quryp, keıin Atyraýǵa kóship ketedi.
«Ol bir qyzyq kez edi ǵoı. Birde fılmge keńesshi bolyp júrgen professor aǵamyz meni qasyna shaqyryp alyp: «Aınalaıyn, Jibekjan, beri kelshi. Anaý kózildirikti jigitti kórdiń be, sol jigit sizdi jaqsy kóredi» dedi. Áýelde abdyrap qalǵan men qapelimde aýzyma sóz túspeı: «Jaqsy kórmeı-aq qoısyn. Maǵan qazir eshteńe kerek emes, daýysym buzylyp ketedi», deppin sasqanymnan. Keıin oılanyp qarasam, ol oıym beker bolǵan eken. Tólegenim qasymda júripti», deıdi ánshi saǵynyshqa toly saǵym sátterdiń áserine elitip.
Atyraýdaǵy Dına Nurpeıisova atyndaǵy halyqtyq mýzyka akademııasynda uzaq jyldar ustazdyq etip, zeınetke shyqqan Mýnıra Matabaıqyzy búginde 83 jasqa aıaq basty. «Syrly aıaqtyń syry ketse de, syny ketpeıdi» demekshi, ánimen júrekterge jol salǵan sulý jan áli de babynda. Al «Qyz Jibek» fılmindegi kóp kóńilinde jattalǵan ánshiniń móldir daýsy jyldarmen birge ǵasyrlarǵa jalǵasary sózsiz.
