Bul jerge syrttan bógde jandar kirmeıdi, kúzeti myqty. Taýnhaýsttaǵy bir bólmeli páterdiń aýmaǵy 41 sharshy metr, asúıi, jýynatyn bólmesi de bar. Turaqty jumys oryndary bar tárbıelenýshiler tutynǵan jaryq, gaz, sýǵa aı saıynǵy tólemderdi ózderi tólese, jylý, ınternet baılanysy tegin. Taýnhaýstar avtonomdy jylý júıesi, ortaq wi-fi jelisimen jabdyqtalǵan.
О́tken jyly memlekettik turǵyn úı qorynan jaldamaly páter alǵan jetim, ata-ananyń qamqorlyǵynsyz qalǵan aqtóbelik 127 jastyń 17-si «Meıirimniń» tárbıelenýshileri bolatyn. Belgili bir oqý ornyn bitirip, jumys isteı bastaǵan jas óz betinshe úı alýǵa tyrysady. Máselen, «Otbasy» bankinen esep-shot ashyp, 1 mıllıon teńge qarjy salǵan úsh bala byltyr 2%-dyq mólsherlememen ıpotekalyq nesıe rásimdep, baspanaly boldy.
Jalpy, 2003 jyldan beri Aqtóbe oblysynda ata-ana quqyǵynan aıyrylǵan otbasylardyń 426 balasy memleket qamqorlyǵynda bolsa, osyndaı áleýmettik sanattaǵy 265 jas jaldamaly páter aldy. 2017 jylǵa deıin jetimder úıinde tárbıelengender 18 jasqa tolǵan soń Jasóspirimder úıine jiberiletin. «Meıirimdegi» tárbıe jumystarynyń maqsaty – tolyqqandy tulǵa tárbıeleý. «Bizde tárbıelengen balalar ata-anasynyń taǵdyryn qaıtalaǵan joq. 84 túlegimiz JOO támamdasa, beseýi magıstratýrany aıaqtady. 182 jas shańyraq quryp, 150 sábıdiń ata-anasy atandy. Biz olardyń sábılerin «Meıirimniń» nemereleri» deımiz. Jańa jyl merekesinde 50 nemeremizge shyrsha merekesin ótkizdik. Syılyqtardy «Tengizchevroil» mekemesinde aýdarmashy bolyp jumys isteıtin túlegimiz Dáýren Iskendirov alyp berdi. Aqtóbede 3–18 jas aralyǵyndaǵy jetim balalar «Aıala» ortalyǵynda turady. «Aıaladan» mektep bitirip oqýǵa túskende, oqý oryndary jataqhanamen qamtamasyz ete almaǵan jaǵdaıda, bilim basqarmasy joldamasymen bizge kelip turýǵa quqyly», deıdi «Meıirim» ortalyǵynyń dırektory Jeńishan Nurǵalıeva.
«Meıirimde» shyǵarmashylyq stýdııalary, oqý zaldary bar. Ortalyq pedagogteri rýhanı-adamgershilik qundylyqtardy sińirý, otbasylyq bıýdjetti durys josparlaý daǵdylaryn úıretedi. Buryn ortalyqta balalardyń qabyldaýy qıyn bolǵan soń ba, psıhologter turaqtamady. Qazirgi psıhologter balalarmen jaqsy til tabysqan. Balalar syrlasyp, sher tarqatysatyn mamanǵa zárý. Ata-ananyń alaqanyn ańsaıdy. Tárbıelenýshiler keshkilik sabaqtan ne jumystan oralǵanda, birden ákimshilik ǵımaratqa soǵyp, qyzmetkerlermen sóılesip júredi. Ortaq chat ashylǵan. Bul kimniń qaıda júrgenin túgendeýge jaqsy. Senbi-jeksenbide sport nusqaýshysy kelip, jattyǵýǵa qatysady. Túngi kezekshiliktegi muǵalimder ár balanyń qaıda júrgenine jaýapty. Páterlerine qonbaıtyndar qaıda bara jatqandaryn aıtyp, qolhat jazyp ketedi. Vahtalyq jumystaǵy balalar da kelgen-ketken kúnderin jazyp qaldyrady. Senbi-jeksenbide mádenı is-sharalarǵa qatysady. «Meıirimniń» balalary birer jyl buryn kerlıngten el kýbogine qatysyp, birinshi oryndy ıelendi.
«Eń názik másele – balalardyń ata-analarymen qarym-qatynasynyń joqtyǵy. Bul jerde ata-ana quqyǵynan aırylǵandardyń balalary turady. Áke-sheshesi bar ekenin biledi. Mekenjaılaryn biletin balalar demalys kúnderi ata-anasyn izdep barady. Keıbiri qarajat jaǵynan ata-anasyna qaraılasady. Ata-analarynyń tipti bul balalarda sharýasy joq. Izdep te kelmeıdi. Bala izdep barady. Biraq qonbaı, qaıtyp keledi de qasymyzda uzaq otyrady. «Olarǵa renjime. О́zimshil bolma. Qalaı bolǵanda da ata-anań. Nege qonbadyń, nege qasynda bolmadyń?» deımiz. Sonda: «Olardyń ómiri basqa. Birge tura almaımyn» deıdi. Keı bala ata-anasyna baryp kelgen soń biraz kún túnerip júredi. Biz de úndemeımiz. Basynda qazaqsha túsinbeıtin balalar qazir taza sóıleıdi. Oryssha surasaq, ózimizge qazaqsha jaýap beredi», deıdi J.Nurǵalıeva.
«Bizdiń balalardyń ómirlik baǵdary aıqyn, aldaryna maqsat qoıǵandar. Olar maskúnemder men qańǵybastardyń ortasyna oralǵysy kelmeıdi. 18 jasqa tolǵan jigit pen qyzdyń tańdaý quqyǵy bar. Ata-anasynyń qasyna baramyz dese, eshkim qarsy shyqpaıdy. Memleket te jas balany birden áke-sheshesinen alyp ketpeıdi. Áýeli «Aıalaǵa» ornalastyrady. Ata-anasy esin jıyp, jaman ádetin qoıyp, qańǵybastyq ómirdi tastap, emdelip, jumysqa tursa, alty aıdan soń balasyn úıine qaıtaryp ala alady. Biraq ýchaskelik polısııanyń baqylaýynda bolady. Eger ol qaıtadan tártip buzsa, balalar memleket qaraýyna ótedi», deıdi «Meıirim» ortalyǵynyń mamany Mánshúk Qaırollaqyzy.
Ortalyq qaladaǵy №3 mýzyka mektebi, Qazanǵap atyndaǵy balalar óner mektebimen jaqsy baılanys ornatqan. Merekelik is-sharalarǵa mýzyka mektebi ujymy qatysady. Qurban aıt, Naýryz, Jańa jyl merekesi ortalyqtyń 45 balasy men ujymdy bir ústel basyna jınaıdy. Ashyqtyq, meıirimdilik, bir dastarqan basynda otyryp dıdarlasý kóp jaǵdaıda oń nátıjesin berip, jastar men úlkender arasynda senim ornatady. Byltyr ıpotekalyq nesıemen baspana alǵan úsh tárbıelenýshiniń úıine jaqynda «Meıirimniń» ustazdary shashý shashyp, quttyqtap bardy. Taǵdyrdan teperish kórgen 400-den asa balanyń adaspaı júrip, ómirdegi óz oryndaryn tapqany qýantarlyq jaǵdaı.
Aqtóbe oblysy
