Foto: aikyn.kz
Eske salaıyq, 2022 jyly qabyldanǵan mańyzdy saıası reformalardyń biri – Májilis pen máslıhattarǵa depýtattardyń bir bóligi majorıtarlyq júıe boıynsha saılaný múmkindigine qaıta ıe bolǵany edi.
Majorıtarlyq saılaý júıesiniń engizilýi – saıası júıeni qaıtadan básekelestikke, azamattardyń qatysýyna jáne daýys berý nátıjelerin esepke alýǵa jol ashty.
Saılaýdyń bul júıesi azamattarǵa tikeleı saıası qatysý múmkindigin ashatyny málim. Iаǵnı, Májilis pen máslıhat depýtattyǵyna óz kandıdatýrasyn usyný úshin azamattardyń mindetti túrde saıası partııaǵa múshe bolýy shart emes. Sóıtip, Qazaqstan azamattary ózderiniń saılaný quqyǵyn júzege asyrý múmkindigin qaıta aldy, bul olardy qoǵamdaǵy partııalar spektrimen shektemeıdi. 2023 jylǵy Májilis saılaýynda 30% mandat, ıaǵnı 29 depýtattyq oryn majorıtarlyq júıe boıynsha saılansa, osy 29 orynnyń 7-eýi – ózin-ózi usynǵan kandıdattar, al 22-si – «Amanat» partııasynyń músheleri. О́zin-ózi usynǵan birmandattyq depýtattar sany NPK (5 depýtat) jáne OSDP (4 depýtat) sııaqty partııalyq tizimder arqyly ótken kandıdattar sanynan asyp túsken. Osylaısha, saılaý júıesin reformalaý azamattarǵa ulttyq jáne óńirlik deńgeılerde passıvti saılaý quqyǵyn júzege asyrýǵa múmkindik bergen.
«Máslıhat depýtattaryn saılaý – 2023: erekshelikter men úrdister» atty monografııa avtorlarynyń málimetterinshe oblystar men Astana, Almaty, Shymkent qalalarynyń máslıhattaryna birmandattyq okrýgter arqyly saılanǵan depýtattardyń 297-si partııa músheleri bolyp shyqty, ıaǵnı 334 orynnyń 88,9%-yn ıelendi. Bul rette kandıdattardyń jalpy sany boıynsha partııaǵa kirmeıtinder úlesi joǵary bolǵan – 63,1% qarsy 36,9%.
Aıta ketsek, qalalyq jáne aýdandyq máslıhattar deńgeıinde de osyndaı úrdis baıqalǵan – birmandattyq okrýgter boıynsha ózin-ózi usynǵan kandıdattar partııalyq úmitkerlerden kóp bolǵan.
Túıindeı aıtqanda, qoǵam qoldaǵan Majorıtarlyq saılaý reformasy – basty oń ózgeristerdiń biri.
